Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)
Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Luật Thủ đô năm 2026 tạo khung thể chế mới với nhiều cơ chế đột phá, mở rộng phân cấp, phân quyền. Ngay sau khi Luật được thông qua, thành phố chủ động ban hành các kế hoạch rà soát văn bản quy phạm pháp luật; tuyên truyền, phổ biến, tập huấn và tổ chức thi hành.

Trước yêu cầu của Trung ương, Hà Nội xác định mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng sống. Thành phố đã cụ thể hóa mục tiêu này bằng các cơ chế huy động, khơi thông nguồn lực trước mắt và lâu dài, ưu tiên phát huy hiệu quả đầu tư công, phát triển hạ tầng, đô thị, huy động nguồn lực xã hội và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; thủ tục hành chính được cải cách; các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, đầu tư từng bước được tháo gỡ, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Xuân Lưu, triển khai các chính sách đặc thù của Luật Thủ đô, thành phố xây dựng khung thể chế theo hướng vừa tạo động lực tăng trưởng trước mắt, vừa chuẩn bị nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có. Tăng trưởng nhanh phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, qua đó góp phần cải thiện hạ tầng, môi trường, dịch vụ và chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, về lâu dài, thành phố xác định tập trung xây dựng cơ chế, tạo hành lang pháp lý cho các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số. Các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, thương mại hóa kết quả và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ góp phần nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. Lĩnh vực văn hóa được khai thác thông qua công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và các mô hình sáng tạo mới. Các nguồn lực sẵn có như đất đai, tài sản công, ngân sách và hạ tầng được sử dụng có trọng tâm, tạo hiệu ứng dẫn dắt, thu hút nguồn lực xã hội.

Trong điều hành, chỉ đạo, thành phố đã chuyển mạnh sang quản trị theo kết quả, rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, tiến độ và tiêu chí đánh giá. Các chỉ số cốt lõi được theo dõi thường xuyên, bao gồm: Tăng trưởng GRDP, năng suất lao động, vốn đầu tư xã hội, tỷ lệ giải ngân đầu tư công, số dự án tồn đọng được tháo gỡ, tiến độ hạ tầng chiến lược và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Với cú huých từ cơ chế, chính sách, tính đến tháng 9/2026, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ của thành phố đã tiếp tục được mở rộng với 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và 10.996 doanh nghiệp công nghệ số. Thành phố cũng đang phát huy lợi thế tập trung hơn 70% tổ chức khoa học và công nghệ, viện, trường cùng 65% nhà khoa học đầu ngành của cả nước.

Hà Nội bắt đầu tạo cơ chế để công nghệ mới được kiểm chứng trong thực tế. Đến ngày 20/9, cơ chế sandbox đã tiếp nhận bốn hồ sơ, trong đó hai hồ sơ được cho phép thử nghiệm, gồm hệ thống giao thông tự hành thông minh Phenikaa-X và dự án chế biến tổng oxit đất hiếm quy mô bán công nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, thước đo quan trọng của Luật Thủ đô năm 2026 là mức độ người dân và doanh nghiệp thật sự thụ hưởng, cảm nhận được những thay đổi từ chính sách. Người dân cần được đi lại thuận tiện hơn, hưởng hạ tầng, môi trường và các dịch vụ công, y tế, giáo dục tốt hơn; doanh nghiệp được rút ngắn thời gian làm thủ tục, giảm chi phí và hoạt động trong môi trường kinh doanh thông thoáng hơn. Đối với doanh nghiệp, các nghị quyết về hỗ trợ khu vực tư nhân, quyết định chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt và thu hút nhà đầu tư chiến lược đang được thành phố quan tâm triển khai.

Hà Nội đang biến quyền chủ động lớn hơn thành trách nhiệm cao hơn và hiệu quả phát triển rõ nét hơn. Khi các cơ chế đặc thù được chuyển hóa thành nguồn lực, các điểm nghẽn được tháo gỡ, động lực tăng trưởng mới hình thành, chất lượng sống của người dân Thủ đô từng bước được nâng lên. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho giá trị của các cơ chế, chính sách đặc thù trong Luật Thủ đô năm 2026.

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.

Tăng tính thiết kế cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Khâu thiết kế sản phẩm vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Để cải thiện chất lượng, Hà Nội tổ chức các cuộc thi thiết kế mẫu mã, góp phần thúc đẩy nghệ nhân đổi mới, bám sát xu hướng công nghiệp văn hóa và nhu cầu thị trường.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường tiểu học Thiên Đức, xã Phù Đổng (Ảnh THÁI QUANG)

Cho những đêm hội trăng rằm thêm vui

Những ngày này, từ phố phường đến các miền quê Hà Nội, không khí Trung thu đang rộn ràng khắp nơi. Tiếng trống hội, tiếng múa lân hòa cùng sắc đèn ông sao... tạo nên một mùa trăng đầy sắc màu. Sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền các cấp đã góp phần mang đến cho thiếu nhi những đêm hội trăng rằm vui tươi và ý nghĩa.

Trung tâm Văn hóa, nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm rực rỡ với những loại đèn Trung thu xưa được phục dựng.

Sức sống mới của Trung thu xưa

Ở Hà Nội, có một địa chỉ chất Trung thu xưa luôn “đậm đặc” nhất, đó là phố cổ Hà Nội. Những không gian văn hóa tại đây sinh động với đèn lồng, đèn ông sao, con giống dân gian, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, đồ chơi linh vật xưa... Đặc biệt hơn, những nét đẹp Trung thu được hồi sinh cùng giới trẻ.

Sông Hồng, đoạn qua phường Hồng Hà, Thành phố Hà Nội.

Tăng khả năng tiếp cận của người dân với sông Hồng

Việc lấy ý kiến đối với đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 và phương án hướng tuyến của Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500 đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân, chuyên gia, nhà khoa học.

Học viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Hà Nội trình diễn mô hình nghiên cứu, ứng dụng.

Sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Thành phố Hà Nội đã rà soát, sắp xếp đồng bộ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm giảm đầu mối, nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Lực lượng chức năng hướng dẫn người dân sử dụng thuốc phòng bệnh sau mưa lũ.

Tổng vệ sinh môi trường sau mưa lũ

Với phương châm lũ rút đến đâu dọn dẹp vệ sinh môi trường đến đó, các địa phương ở Hà Nội chịu ảnh hưởng mưa lũ đang tổng vệ sinh môi trường và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm sức khỏe người dân.

Đại diện các ban, ngành, đoàn thể và người dân tham gia diễu hành hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2026 (28/9). (Ảnh MAI TRANG)

Chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh dại tại cộng đồng

Ngày 24/9, tại xã Thạch Thất (thành phố Hà Nội), Sở Y tế Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Thạch Thất tổ chức mít- tinh hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2026 (28/9) nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và người dân trong chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh dại tại cộng đồng.

Các nhà khoa học thảo luận về kết quả khai quật khảo cổ năm 2026 tại khu vực nền Điện Kính Thiên.

Chuẩn bị khởi công phục dựng Điện Kính Thiên

Theo thông tin từ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội, thành phố Hà Nội sẽ khởi công phục dựng Điện Kính Thiên đúng vào dịp Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực do Chính phủ Việt Nam, UNESCO đồng tổ chức vào cuối tháng 9, đầu tháng 10/2026.

Một buổi sinh hoạt, vui chơi thu hút đông đảo người dân tham gia tại Nhà văn hóa hạnh phúc Tổ dân phố số 5 phường Phúc Lợi (Ảnh KIM DUNG)

Nhà văn hóa hạnh phúc ở phường Phúc Lợi

Ngay từ khi thành lập, phường Phúc Lợi (Hà Nội) luôn xác định nâng cao chất lượng đời sống nhân dân là yêu cầu, mục tiêu hàng đầu. Từ quan điểm đó, đầu tháng 8/2026, phường Phúc Lợi đã thí điểm mô hình nhà văn hóa hạnh phúc tại phường và được người dân đón nhận, tham gia.