Ngành cơ khí cần sự quan tâm đúng mức

Ngành sản xuất - chế tạo đang rất cần mở rộng cơ hội giao thương, xúc tiến thương mại và hợp tác cho doanh nghiệp cơ khí trong nước về công nghệ, nhân lực, chính sách. Việc quan tâm đúng mức sẽ giúp lộ trình của ngành công nghiệp cơ khí tại Việt Nam vững đà phát triển, tránh bỏ ngỏ thị trường còn nhiều dư địa.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tám tháng năm 2022 so cùng kỳ năm 2021 tăng ở 61 địa phương. Ảnh: NAM ANH
Chỉ số sản xuất công nghiệp tám tháng năm 2022 so cùng kỳ năm 2021 tăng ở 61 địa phương. Ảnh: NAM ANH

Nhiều tiềm lực chưa được khai thác

Theo dự báo sơ bộ, tổng nhu cầu thị trường cơ khí của Việt Nam từ nay đến năm 2030 có thể đạt hơn 300 tỷ USD. Với khoảng 25.000 doanh nghiệp cơ khí đang hoạt động, chiếm gần 30% tổng số doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo tại Việt Nam, nhưng hiện nay ngành cơ khí mới chỉ đáp ứng khoảng gần một phần ba nhu cầu sản phẩm cơ khí trong nước. Vì vậy, thị trường và cơ hội tiềm năng của ngành cơ khí vẫn còn rất nhiều.

Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy, tám tháng năm 2022 để lại những chỉ số ấn tượng và đầy hứa hẹn trong ngành sản xuất: Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 8/2022 ước tăng 2,9% so với tháng trước và tăng 15,6% so với cùng kỳ năm 2021; trong đó, so với cùng kỳ năm trước, ngành chế biến, chế tạo tăng 16,2%. Tính chung tháng 8/2022, IIP ước tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm 2021 tăng 5,5%); trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 10,4% (cùng kỳ năm 2021 tăng 7%).

Chỉ số sản xuất công nghiệp tám tháng năm 2022 so với cùng kỳ năm 2021 tăng ở 61 địa phương. Số lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp tại thời điểm ngày 1/8/2022 tăng 0,6% so với cùng thời điểm tháng trước và tăng 23,2% so với cùng thời điểm năm 2021.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc khối ngành sản xuất - chế tạo đang rất cần khai phóng cơ hội giao thương, xúc tiến thương mại và hợp tác cho doanh nghiệp. Nếu có bệ phóng sẽ giúp lộ trình của ngành công nghiệp sản xuất tại Việt Nam tiến gần hơn mục tiêu tăng trưởng 6% trong năm nay và tăng 7,2% vào năm 2023 (theo ước tính của IMF).

Theo ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội, cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nói chung, ngành cơ khí nói riêng rất cần Đảng, Nhà nước và các ban, ngành hữu quan tiếp tục quan tâm về mặt chính sách, hỗ trợ giải quyết một số vấn đề vướng mắc để phát triển. Trong đó, điểm nhấn là vốn, kết nối các doanh nghiệp, tập đoàn lớn quốc tế (FDI) là hết sức quan trọng, nhằm thúc đẩy và “tạo lực kéo”, trực tiếp ứng dụng công nghệ vào sản xuất sản phẩm để ngành cơ khí tham gia vào chuỗi.

Tự động hóa với công nghệ

Nhiều doanh nhân trong ngành cho rằng, áp dụng công nghệ chế tạo sẽ góp phần tạo nên khởi đầu mới cho một kỷ nguyên vàng về tăng trưởng công nghiệp Việt Nam. Năm 2022 được đánh giá là thời điểm các ngành công nghiệp được sắp xếp lại, đầu tư và triển khai về chiến lược sản xuất dài hạn trên toàn cầu. Những thách thức trước mắt về nguồn nhân lực cũng thúc đẩy quy trình tự động hóa tại nhà máy nhiều hơn.

“Không ngừng sáng tạo, đổi mới, trao đổi, lĩnh hội, kết nối và tiếp cận các giải pháp, ứng dụng triển khai trong thực tế sẽ nâng cao hiệu quả trong sản xuất, tạo đà cho ngành cơ khí phát triển” là nhìn nhận chung của cộng đồng doanh nghiệp cơ khí.

Trưởng phòng Kinh doanh Công ty CP Tập đoàn Việt Nam Auto Solutions (VNAS) Nguyễn Ngọc Tú cho biết, đón đầu xu thế tự động hóa, nhất là đối với ngành sản xuất phụ trợ ô-tô, xe máy điện ở Việt Nam, VNAS nỗ lực hướng đến là đơn vị chuyên cung cấp các giải pháp tự động hóa robot trong sản xuất với các ứng dụng hàn, cắt kim loại, bốc xếp, thay thế, hỗ trợ con người, hướng đến tích hợp nhà máy thông minh 4.0.

“Ứng dụng hàn dùng robot thay thế cho con người để cắt giảm chi phí nhân công - thứ mà sau dịch càng ngày càng hiếm và đắt đỏ. Với một trạm hàn tiêu chuẩn, nếu trước vận hành cần ba người, một người để cấp đầu vào, một người để hàn, một người để cấp ra. Nhưng áp dụng công nghệ tự động, robot có thể làm công việc của cả ba người”, ông Nguyễn Ngọc Tú nêu thí dụ. Đồng thời khẳng định, áp dụng công nghệ robot vào trong sản xuất tự động sẽ giúp dây chuyền ổn định hơn, tiết kiệm thời gian, tăng năng suất và đón đầu các doanh nghiệp sản xuất ô-tô đang vào Việt Nam. Hiện nay các trạm hàn tự động của VNAS đang được ứng dụng rất nhiều trong xe ô-tô của Vinfast, như khung gầm cho các mẫu xe Lux A, Lux SA…

Doanh nghiệp nỗ lực, chính sách phải có

Với tư cách Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam, ông Đào Phan Long cho rằng, ngành chế tạo máy công cụ được ví là máy cái, máy gia công kim loại để hình thành công cụ cho các ngành khác.

“Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay tiến rất nhanh, nếu không chủ động bắt kịp công nghệ mới, tiên tiến của các nước, Việt Nam sẽ rất khó khăn. Không chủ động, chúng ta có thể sẽ rước về những công nghệ thải loại của các nước, trở thành bãi rác của thế giới”, ông Long chỉ ra nguy cơ.

Thực tế cho thấy, thế hệ máy công cụ dùng gia công sản xuất ở các xí nghiệp cơ khí nội địa Việt Nam có mức độ thua kém so với các nước trong khu vực. Việc đổi mới trang thiết bị công nghệ không phải một sớm một chiều, phải có tiền, công nghệ, chính sách…

Vậy nên, đã đến lúc những người làm chính sách, quy hoạch, Nhà nước phải có quy hoạch, lộ trình rõ ràng để phát triển ngành công nghiệp cơ khí. Con đường hình thành các trung tâm kinh tế, sản xuất công nghiệp nói chung, cơ khí nói riêng là rất cần thiết. Thời gian tới, doanh nghiệp Việt Nam với chiến lược riêng, kết hợp chính sách của Nhà nước sẽ phải cố gắng rất nhiều mới có thể phát triển ngành cơ khí đất nước.

Thực tế, hiện nay các nước đang chiếm ưu thế, doanh nghiệp cơ khí trong nước đang thua thiệt, đi làm thuê trên đất nước mình. Do đó, ông Đào Phan Long kiến nghị, bất kể đầu tư công hay đầu tư lớn phải học theo các nước, đặt vấn đề trong dự án đó doanh nghiệp Việt được làm bao nhiêu phần trăm. Đơn cử, một nhà máy nhiệt điện 1.200MW đầu tư hơn hai tỷ USD, cơ khí Việt Nam tham gia những khâu gì để có việc làm, tích lũy được kỹ thuật, vốn và phát triển tiếp theo hướng bảo vệ môi trường, năng lượng sạch, xanh. Hoặc với ngành sản xuất ô-tô, đóng tàu hiện nay thương hiệu nước ngoài vẫn đang chiếm lĩnh bởi những ngành này đòi hỏi vốn, kỹ thuật rất cao…

Đưa ra một loạt dẫn dụ, ông Đào Phan Long nhấn mạnh, chính sách cho cơ khí nói riêng phải nằm trong tổng hòa chính sách công nghiệp nói chung và kinh tế - xã hội Việt Nam. Phải có quy hoạch chung, trong khối thị trường về cơ khí, Việt Nam chọn một số sản phẩm để có “bàn tay hữu hình” của Nhà nước điều tiết. Còn lại phải để thị trường. Nguyên do, thị trường là chính sách thuế, đất đai, đào tạo nguồn nhân lực cho cơ khí… khó hơn các ngành khác. Đấy là hệ thống chính sách cần bàn tay của Nhà nước chứ không chỉ doanh nghiệp.

Nhiều chuyên gia, nhà quản lý cho rằng, áp dụng sản xuất thông minh vào dây chuyền sản xuất, kiến tạo trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo tại Việt Nam sẽ giúp nâng cao năng lực một cách rõ rệt… Đặc biệt, nó có thể giúp doanh nghiệp đạt được tính bền vững với phương pháp sản xuất phụ trợ: Giảm hàng tồn kho, giảm mức tiêu thụ năng lượng và giảm bớt các yêu cầu vận chuyển.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.

Doanh nghiệp giới thiệu Robot chữa cháy tại triển lãm quốc phòng. Ảnh: NAM HẢI

Thử nghiệm cho doanh nghiệp an ninh và quốc phòng

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) pháp lý cho doanh nghiệp đặc thù về an ninh và quốc phòng được đặt ra rõ nét trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Công ty cổ phần Công nghệ HENO đã xuất sắc được vinh danh ở Hạng mục API - Financial Technology (Vietnam) với giải pháp Tingee by HENO.

Từ một ý tưởng “bình dân”

Nhiều sáng tạo công nghệ ở Việt Nam không sinh ra trong phòng thí nghiệm. Thậm chí có những thứ bắt đầu từ nhu cầu rất nhỏ ở quán phở, quán cà-phê, chợ dân sinh...

Người dân dùng điện thoại để truy xuất thông tin các sản phẩm nông sản. Ảnh: NAM ANH

Thúc đẩy tiêu dùng thông minh ở khu vực nông thôn

Vốn được xem là thị trường thứ cấp, khu vực nông thôn chủ yếu tiêu thụ hàng hóa giá rẻ và chất lượng không cao. Tiêu dùng thông minh đang và sẽ trở thành "lá chắn" để người dân bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Giao dịch vàng tại doanh nghiệp Phú Quý. Ảnh: TRẦN VIỆT

Người trả học phí sau cơn sốt tài sản

Giá thị trường giảm sâu, không khí trên các hội nhóm vàng, bạc trở nên căng thẳng. Nhiều người nắm giữ bạc rơi vào trạng thái hoang mang khi khoản lỗ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ sau vài tuần.

Nhiều doanh nghiệp ngành gỗ và mỹ nghệ đã mạnh dạn đầu tư lớn cho công nghệ và máy móc phụ trợ. Ảnh: NAM ANH

Ngành gỗ và nội thất tìm kiếm mô hình đổi mới

Việt Nam hiện giữ vị trí xuất khẩu nội thất hàng đầu Đông Nam Á và đứng thứ hai thế giới. Sau nhiều năm gia công với vai trò là nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) cho đối tác nước ngoài, ngành gỗ và nội thất Việt Nam đứng trước bài toán tối ưu hóa lợi nhuận.

Nhà đầu tư theo dõi diễn biến trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: TRỌNG HIẾU

Chuẩn mực mới của thị trường chứng khoán

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới những chuẩn mực cao hơn và hội nhập sâu vào dòng vốn quốc tế, việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp là yếu tố then chốt, trở thành chiến lược bứt phá để phát triển trong dài hạn.

Vietcombank đã gửi thư mời các đơn vị tư vấn tham gia báo giá dịch vụ thẩm định giá độc lập cho đợt phát hành cổ phiếu riêng lẻ. Ảnh: NAM ANH

Chu kỳ M&A ngân hàng năm 2026

Hàng loạt kế hoạch bán cổ phần và tìm đối tác chiến lược đang được các ngân hàng triển khai trước mùa đại hội cổ đông 2026. Sau nhiều năm tái cấu trúc, hoạt động này có thể trở thành động lực định hình lại cục diện hệ thống tài chính.

Tư vấn cho cá nhân và hộ kinh doanh tại Thuế Thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Tiếp tục hỗ trợ kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Từ ngày 10/3/2026, Cục Thuế mở đợt cao điểm 15 ngày tuyên truyền và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện các chính sách thuế mới thông qua chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” trên phạm vi cả nước.

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.