Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH
Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Đầu tháng 7, Công ty TNHH Nước giải khát Suntory PepsiCo Việt Nam khánh thành nhà máy tại Khu công nghiệp Hựu Thạnh, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh. Đây là nhà máy thứ 6 của doanh nghiệp tại Việt Nam.

Hiệu ứng lan tỏa rõ nét

Theo ông Eugene Willemsen, Giám đốc Điều hành Khối Đồ uống quốc tế và Phó Chủ tịch Điều hành PepsiCo toàn cầu, nhà máy được đầu tư theo hướng tự động hóa cao, số hóa toàn diện và sử dụng những thiết bị hiện đại nhất trong hệ thống của tập đoàn.

Nhiều tập đoàn nước ngoài cũng tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Công ty TNHH Dowooinsys Vina (Tập đoàn NP, Hàn Quốc) khởi công nhà máy thứ hai tại Khu công nghiệp Sông Công II (Thái Nguyên). Intel Products Vietnam đã nâng tổng vốn đầu tư tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh lên 4,1 tỷ USD...

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài Chính), tính đến ngày 30/6, tổng vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so cùng kỳ năm trước. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã thật sự tạo hiệu ứng lan tỏa tới sản xuất công nghiệp, xây dựng và chuỗi cung ứng trong nước.

Vốn FDI thực hiện tăng 11,2%, trong sáu tháng đầu năm, nhiều dự án đã hoàn tất giai đoạn chuẩn bị và đi vào sản xuất thương mại. Khu vực FDI cũng là khu vực có triển vọng sản xuất tích cực nhất trong quý III/2026.

Đối với lĩnh vực xây dựng và bất động sản, dòng vốn FDI kết hợp với đầu tư công đã tạo thêm động lực cho ngành xây dựng, góp phần duy trì việc làm và hỗ trợ thị trường. Làn sóng đầu tư vào các ngành công nghệ cao và điện tử cũng thúc đẩy sự hình thành và mở rộng chuỗi cung ứng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất.

Về triển vọng, TS Đặng Thảo Quyên, Trường đại học RMIT Việt Nam cho rằng, Việt Nam vẫn giữ được một vị trí rất đặc biệt trong khu vực nhờ sự ổn định chính trị tương đối cao. Cùng với đó là định hướng hội nhập kinh tế nhất quán và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp. Đây là những yếu tố giúp Việt Nam tiếp tục được lựa chọn như một điểm “neo” trong hệ thống sản xuất khu vực.

Việt Nam còn nằm ở trung tâm Đông Nam Á và gần các trung tâm sản xuất lớn của châu Á, cho phép chúng ta đóng vai trò như một mắt xích trung chuyển hiệu quả trong chuỗi giá trị. Cùng với quy mô thị trường nội địa ngày càng mở rộng và lực lượng lao động trẻ, Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư đang tìm kiếm sự cân bằng giữa chi phí, quy mô và khả năng mở rộng hoạt động.

Thiết kế lại hệ thống chính sách ưu đãi

Khi căng thẳng Mỹ - Trung Quốc ở mức cao và dòng vốn có xu hướng rời Trung Quốc rõ rệt, đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ phải cạnh tranh thu hút đầu tư trực tiếp hơn với các nền kinh tế như Ấn Độ, Indonesia hay Thái Lan.

Ở trong nước, yếu tố đáng chú ý nhất hiện nay là quá trình tái cấu trúc bộ máy và điều chỉnh chính sách đang diễn ra tương đối sâu rộng. Đây là một bước chuyển cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện môi trường kinh doanh, nhưng trong ngắn hạn có thể tạo ra một “khoảng trễ thể chế”. Tác động của yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tiến độ phê duyệt dự án, khả năng giải ngân, cũng như cảm nhận của nhà đầu tư về tính nhất quán của chính sách.

“Nếu các cải cách thể chế trong nước được thực thi hiệu quả và tạo ra sự cải thiện rõ rệt về tính minh bạch, tính dự báo của chính sách, Việt Nam có thể bước vào một chu kỳ thu hút FDI mới”, bà Quyên nêu rõ.

Ở góc chính sách, TS Trần Toàn Thắng, Trưởng ban Quốc tế và Chính sách hội nhập, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế, tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, Việt Nam cần chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng chi phí sang xây dựng hệ sinh thái đầu tư có sức cạnh tranh cao. Dòng FDI thế hệ mới quan tâm nhiều hơn đến chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng kết nối chuỗi giá trị và mức độ ổn định của môi trường đầu tư.

Đây cũng là định hướng mà Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra (chuyển trọng tâm từ thu hút vốn đơn thuần sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh,...).

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ đầu tư ngoài ưu đãi thuế, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, minh bạch hóa chính sách, bảo đảm tính ổn định của pháp luật và tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, các ưu đãi đầu tư cần được thiết kế có điều kiện, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả của dòng vốn FDI.

"Khi môi trường đầu tư trở nên minh bạch, ổn định và dễ dự đoán hơn, đó sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng để Việt Nam thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới", ông Thắng nhận định.

Để hiện thực hóa định hướng này, hệ thống chính sách ưu đãi cũng cần được thiết kế lại. Thay vì ưu đãi chủ yếu dựa trên quy mô vốn hoặc lĩnh vực đầu tư, các chính sách cần gắn với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư, như mức độ nội địa hóa, chuyển giao công nghệ, sử dụng nhà cung cấp trong nước, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng.

Ngay từ khâu lựa chọn dự án, cần bổ sung các tiêu chí về công nghệ, đổi mới sáng tạo, liên kết với doanh nghiệp trong nước và lộ trình thực hiện các cam kết. Việc hưởng ưu đãi cũng cần được gắn với quá trình triển khai dự án, chỉ áp dụng khi nhà đầu tư thực hiện đầy đủ các cam kết đã đưa ra. Cùng với việc đổi mới chính sách ưu đãi đối với FDI, Nhà nước cũng cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực công nghệ, quản trị và chất lượng sản phẩm.

GS, TS Hoàng Văn Cường, nguyên Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội: “Khi cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam đều có động lực để hợp tác, mục tiêu hình thành hệ sinh thái sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế như Nghị quyết số 10-NQ/TW đặt ra mới có thể trở thành hiện thực”.

Có thể bạn quan tâm

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.