Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH
Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Đầu tháng 7, Công ty TNHH Nước giải khát Suntory PepsiCo Việt Nam khánh thành nhà máy tại Khu công nghiệp Hựu Thạnh, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh. Đây là nhà máy thứ 6 của doanh nghiệp tại Việt Nam.

Hiệu ứng lan tỏa rõ nét

Theo ông Eugene Willemsen, Giám đốc Điều hành Khối Đồ uống quốc tế và Phó Chủ tịch Điều hành PepsiCo toàn cầu, nhà máy được đầu tư theo hướng tự động hóa cao, số hóa toàn diện và sử dụng những thiết bị hiện đại nhất trong hệ thống của tập đoàn.

Nhiều tập đoàn nước ngoài cũng tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Công ty TNHH Dowooinsys Vina (Tập đoàn NP, Hàn Quốc) khởi công nhà máy thứ hai tại Khu công nghiệp Sông Công II (Thái Nguyên). Intel Products Vietnam đã nâng tổng vốn đầu tư tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh lên 4,1 tỷ USD...

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài Chính), tính đến ngày 30/6, tổng vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so cùng kỳ năm trước. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã thật sự tạo hiệu ứng lan tỏa tới sản xuất công nghiệp, xây dựng và chuỗi cung ứng trong nước.

Vốn FDI thực hiện tăng 11,2%, trong sáu tháng đầu năm, nhiều dự án đã hoàn tất giai đoạn chuẩn bị và đi vào sản xuất thương mại. Khu vực FDI cũng là khu vực có triển vọng sản xuất tích cực nhất trong quý III/2026.

Đối với lĩnh vực xây dựng và bất động sản, dòng vốn FDI kết hợp với đầu tư công đã tạo thêm động lực cho ngành xây dựng, góp phần duy trì việc làm và hỗ trợ thị trường. Làn sóng đầu tư vào các ngành công nghệ cao và điện tử cũng thúc đẩy sự hình thành và mở rộng chuỗi cung ứng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất.

Về triển vọng, TS Đặng Thảo Quyên, Trường đại học RMIT Việt Nam cho rằng, Việt Nam vẫn giữ được một vị trí rất đặc biệt trong khu vực nhờ sự ổn định chính trị tương đối cao. Cùng với đó là định hướng hội nhập kinh tế nhất quán và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp. Đây là những yếu tố giúp Việt Nam tiếp tục được lựa chọn như một điểm “neo” trong hệ thống sản xuất khu vực.

Việt Nam còn nằm ở trung tâm Đông Nam Á và gần các trung tâm sản xuất lớn của châu Á, cho phép chúng ta đóng vai trò như một mắt xích trung chuyển hiệu quả trong chuỗi giá trị. Cùng với quy mô thị trường nội địa ngày càng mở rộng và lực lượng lao động trẻ, Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư đang tìm kiếm sự cân bằng giữa chi phí, quy mô và khả năng mở rộng hoạt động.

Thiết kế lại hệ thống chính sách ưu đãi

Khi căng thẳng Mỹ - Trung Quốc ở mức cao và dòng vốn có xu hướng rời Trung Quốc rõ rệt, đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ phải cạnh tranh thu hút đầu tư trực tiếp hơn với các nền kinh tế như Ấn Độ, Indonesia hay Thái Lan.

Ở trong nước, yếu tố đáng chú ý nhất hiện nay là quá trình tái cấu trúc bộ máy và điều chỉnh chính sách đang diễn ra tương đối sâu rộng. Đây là một bước chuyển cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện môi trường kinh doanh, nhưng trong ngắn hạn có thể tạo ra một “khoảng trễ thể chế”. Tác động của yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tiến độ phê duyệt dự án, khả năng giải ngân, cũng như cảm nhận của nhà đầu tư về tính nhất quán của chính sách.

“Nếu các cải cách thể chế trong nước được thực thi hiệu quả và tạo ra sự cải thiện rõ rệt về tính minh bạch, tính dự báo của chính sách, Việt Nam có thể bước vào một chu kỳ thu hút FDI mới”, bà Quyên nêu rõ.

Ở góc chính sách, TS Trần Toàn Thắng, Trưởng ban Quốc tế và Chính sách hội nhập, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế, tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, Việt Nam cần chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng chi phí sang xây dựng hệ sinh thái đầu tư có sức cạnh tranh cao. Dòng FDI thế hệ mới quan tâm nhiều hơn đến chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng kết nối chuỗi giá trị và mức độ ổn định của môi trường đầu tư.

Đây cũng là định hướng mà Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra (chuyển trọng tâm từ thu hút vốn đơn thuần sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh,...).

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ đầu tư ngoài ưu đãi thuế, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, minh bạch hóa chính sách, bảo đảm tính ổn định của pháp luật và tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, các ưu đãi đầu tư cần được thiết kế có điều kiện, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả của dòng vốn FDI.

"Khi môi trường đầu tư trở nên minh bạch, ổn định và dễ dự đoán hơn, đó sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng để Việt Nam thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới", ông Thắng nhận định.

Để hiện thực hóa định hướng này, hệ thống chính sách ưu đãi cũng cần được thiết kế lại. Thay vì ưu đãi chủ yếu dựa trên quy mô vốn hoặc lĩnh vực đầu tư, các chính sách cần gắn với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư, như mức độ nội địa hóa, chuyển giao công nghệ, sử dụng nhà cung cấp trong nước, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng.

Ngay từ khâu lựa chọn dự án, cần bổ sung các tiêu chí về công nghệ, đổi mới sáng tạo, liên kết với doanh nghiệp trong nước và lộ trình thực hiện các cam kết. Việc hưởng ưu đãi cũng cần được gắn với quá trình triển khai dự án, chỉ áp dụng khi nhà đầu tư thực hiện đầy đủ các cam kết đã đưa ra. Cùng với việc đổi mới chính sách ưu đãi đối với FDI, Nhà nước cũng cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực công nghệ, quản trị và chất lượng sản phẩm.

GS, TS Hoàng Văn Cường, nguyên Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội: “Khi cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam đều có động lực để hợp tác, mục tiêu hình thành hệ sinh thái sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế như Nghị quyết số 10-NQ/TW đặt ra mới có thể trở thành hiện thực”.

Có thể bạn quan tâm

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Mới nhưng không lạ

Có thể nói, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang ở giai đoạn phân hoá khốc liệt bậc nhất trong lịch sử. 

Nhiều ngân hàng lớn đang chuẩn bị triển khai các kế hoạch huy động vốn quy mô lớn qua kênh trái phiếu. Ảnh: NAM ANH

Sự đảo chiều trên thị trường trái phiếu

Ngân hàng vốn được xem là khu vực “khỏe” nhất trên thị trường vốn, nhưng nay cũng đã bước vào cuộc đua huy động trái phiếu với mức lãi suất tiệm cận lãi vay. Nhiều đợt phát hành trái phiếu gần đây của các ngân hàng ghi nhận lãi suất lên tới 8-9%/năm, cao hơn đáng kể so cùng kỳ năm trước.

Các hãng hàng không linh hoạt áp dụng nhiều giải pháp để tiết giảm chi phí. Ảnh: KỲ DUYÊN

Kích cầu hàng không, du lịch để thúc đẩy tăng trưởng

Cú sốc giá nhiên liệu đặt các hãng hàng không và lữ hành đứng trước thử thách mới, không chỉ là cạnh tranh về giá mà phải xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải-lưu trú-dịch vụ-điểm đến và đặc biệt là phải xây dựng nền tảng phát triển bền vững để thích ứng tốt hơn trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.

Đừng chủ quan với “hàng cơ bản”

“Hàng cơ bản” là khái niệm chỉ cổ phiếu (CP) của doanh nghiệp (DN) có vị thế đầu ngành, thương hiệu lớn và nền tảng kinh doanh vững chắc. Nhưng trong thời gian gần đây, không ít hàng cơ bản vẫn có thể giảm giá 15-20% chỉ trong thời gian ngắn, đưa không ít nhà đầu tư (NĐT) vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Tính đến nay, đã có 42 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất lại gặp áp lực

Khi tín dụng tăng nhanh còn tiền gửi tăng chậm, áp lực lãi suất bắt đầu quay lại hệ thống ngân hàng. Ở mặt khác, ngân hàng đang chịu áp lực phải bảo đảm mức lãi vay ở mức thấp nhất có thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Những dự án được đầu tư hạ tầng đồng bộ thường ghi nhận giá trị bất động sản tăng rõ rệt. Ảnh: NAM ANH

“Cơn sốt” kỳ vọng của bất động sản

Liên tiếp các dự án hạ tầng lớn được công bố, giá chào bán bất động sản tại nhiều nơi bị đẩy lên cao. Các chuyên gia cảnh báo, thị trường đang được dẫn dắt bởi kỳ vọng nhiều hơn nền tảng.

Các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng đồng loạt điều chỉnh hạ lãi suất. Ảnh: NAM ANH

Thế khó của ngành ngân hàng

Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng đang hoạt động trong bối cảnh nhiều sức ép đan xen. Các ngân hàng một mặt phải thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, mặt khác, mục tiêu tăng trưởng được điều chỉnh thấp hơn so với năm 2025.

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.

Doanh nghiệp giới thiệu Robot chữa cháy tại triển lãm quốc phòng. Ảnh: NAM HẢI

Thử nghiệm cho doanh nghiệp an ninh và quốc phòng

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) pháp lý cho doanh nghiệp đặc thù về an ninh và quốc phòng được đặt ra rõ nét trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Công ty cổ phần Công nghệ HENO đã xuất sắc được vinh danh ở Hạng mục API - Financial Technology (Vietnam) với giải pháp Tingee by HENO.

Từ một ý tưởng “bình dân”

Nhiều sáng tạo công nghệ ở Việt Nam không sinh ra trong phòng thí nghiệm. Thậm chí có những thứ bắt đầu từ nhu cầu rất nhỏ ở quán phở, quán cà-phê, chợ dân sinh...

Người dân dùng điện thoại để truy xuất thông tin các sản phẩm nông sản. Ảnh: NAM ANH

Thúc đẩy tiêu dùng thông minh ở khu vực nông thôn

Vốn được xem là thị trường thứ cấp, khu vực nông thôn chủ yếu tiêu thụ hàng hóa giá rẻ và chất lượng không cao. Tiêu dùng thông minh đang và sẽ trở thành "lá chắn" để người dân bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.