Ngăn chặn thông tin độc, hại trên mạng xã hội

Do tồn tại nhiều khoảng trống trong việc quản lý, mạng xã hội đang trở thành mảnh đất màu mỡ để các đối tượng xấu gieo rắc tin giả, chủ nghĩa cực đoan, kích động thù hận. Trong bối cảnh đó, Liên hợp quốc kêu gọi các nước mạnh tay dọn “rác”, xây dựng môi trường lành mạnh trên mạng xã hội.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Một tài khoản Twitter được đánh dấu tích xanh và có hơn 11.000 người theo dõi vừa bị buộc tội tung tin giả về trận động đất mới đây tại Thổ Nhĩ Kỳ. Theo truyền thông Arab, tài khoản nêu trên đã đăng đoạn video về vụ nổ kho hóa chất tại thủ đô Beirut ở Liban vào tháng 8/2020, nhưng lại cho biết đó là một nhà máy hạt nhân phát nổ do động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ. Hơn 700 tài khoản Twitter đã chia sẻ video này, nhanh chóng truyền đi tin giả về trận động đất.

Trường hợp nêu trên chỉ là một trong rất nhiều tin giả tràn lan trên các trang mạng xã hội sau trận động đất nghiêm trọng xảy ra ở Thổ Nhĩ Kỳ. Cảnh sát nước này đã bắt giữ gần 100 đối tượng bị cáo buộc đăng tải thông tin kích động, gây sợ hãi và hoảng loạn. Ông Fahrettin Altun, Giám đốc Truyền thông của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, tình trạng nhiễu loạn thông tin nghiêm trọng diễn ra sau vụ thảm kịch. Trong một tuần sau trận động đất, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã nhận được báo cáo về 6.200 tin tức sai sự thật.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo, một phần của internet đang biến thành “bãi rác thải độc hại”, nơi những phát ngôn thù hận và thông tin sai sự thật được phát tán, tiếp tay cho những đối tượng truyền bá chủ nghĩa cực đoan và tư tưởng lệch lạc.

Tin giả và những phát ngôn thù hận trên mạng xã hội không phải là câu chuyện mới, song việc tìm ra giải pháp toàn diện cho vấn đề nhức nhối này vẫn là bài toán gai góc chưa tìm được lời giải. Ông Guterres nhấn mạnh, thế giới đang tồn tại một khoảng trống pháp lý, trong đó các nền tảng truyền thông xã hội có thể đăng tải bất kỳ nội dung nào mà không cần kiểm chứng.

Trước thực trạng nêu trên, thời gian qua, nhiều nước đã đề ra các biện pháp ngăn chặn tin giả, tin cổ súy chủ nghĩa cực đoan trên không gian mạng. Tháng trước, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ thông qua luật cho phép bắt giữ người có hành vi lan truyền thông tin sai sự thật, với mức tù giam lên đến ba năm.

Trước đó, Quốc hội Singapore thông qua Ðạo luật tăng cường an toàn trực tuyến, trong đó cơ quan chức năng có quyền yêu cầu các nền tảng mạng xã hội xóa bỏ những nội dung xấu độc, đồng thời áp dụng quy tắc bảo vệ người dùng. Liên minh châu Âu (EU) cũng ban hành Ðạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) quy định các nền tảng gỡ bỏ các nội dung bất hợp pháp, độc hại, nếu không sẽ phải đối mặt các khoản tiền phạt lớn, thậm chí bị cấm hoạt động hoàn toàn.

Tuy nhiên, theo giới quan sát quốc tế, các biện pháp ngăn chặn thông tin độc hại trên mạng xã hội mới dừng lại ở yêu cầu các công ty công nghệ gỡ hoặc đính chính nội dung sai lệch, không phù hợp. Thực tế, mạng xã hội hiện nay có thể được ví như một dòng sông bị ô nhiễm. Chỉ tập trung vào kiểm duyệt nội dung cũng giống như lấy một cốc nước bẩn từ dòng sông đó, làm sạch, sau đó đổ trở lại. Việc làm này chỉ như “muối bỏ bể”, không thể khiến dòng sông trong xanh trở lại.

Thế giới cần tìm ra và đóng cửa nhà máy gây ô nhiễm, sau đó mới hồi sinh dòng sông. Tương tự, những thông tin gây ô nhiễm không gian mạng cần được ngăn chặn từ đầu nguồn, trước khi chúng bị phát tán.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho rằng, cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ đối với nội dung được đăng tải trên những nền tảng. Tại hội nghị toàn cầu về an toàn thông tin trên mạng xã hội vừa qua tại Pháp, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) đã thảo luận dự thảo hướng dẫn điều chỉnh các nền tảng kỹ thuật số, nhằm chống thông tin sai lệch và ngôn từ kích động thù địch trên mạng. Văn kiện này được kỳ vọng sẽ thiết lập cơ sở quan trọng để thế giới cùng chung tay làm sạch mạng xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.