Mong manh cơ hội khôi phục ổn định ở Iran

Saudi Arabia bày tỏ sẵn sàng đóng vai trò trung gian giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và Iran nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân giữa Tehran và phương Tây. Động thái của Riyadh mục đích nhằm kiềm chế nguy cơ Tehran theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Kỹ thuật viên Iran kiểm tra các thiết bị tại cơ sở làm giàu urani Isfahan, cách thủ đô Tehran 420 km về phía nam. (Ảnh minh họa: AFP/TTXVN)
Kỹ thuật viên Iran kiểm tra các thiết bị tại cơ sở làm giàu urani Isfahan, cách thủ đô Tehran 420 km về phía nam. (Ảnh minh họa: AFP/TTXVN)

Saudi Arabia không che giấu sự quan ngại về việc Iran có khả năng theo đuổi vũ khí hạt nhân, dù Riyadh thừa nhận là khá mơ hồ. Nhận định của Saudi Arabia được đưa ra trong bối cảnh các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực của Tehran-vốn từ lâu được coi là lực lượng răn đe trước các cuộc tấn công của Israel-bị suy yếu đáng kể. Saudi Arabia hy vọng tận dụng mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ Donald Trump để tạo cầu nối ngoại giao giữa Iran với Nhà trắng.

Hiện chưa rõ liệu Saudi Arabia đã đưa ra đề xuất chính thức hay chưa, nhưng động thái này cho thấy Riyadh mong muốn phát huy mối quan hệ được cải thiện với nước “cựu thù” Iran và bảo đảm có một vị trí tại bàn đàm phán cho một thỏa thuận tiềm năng mới. Bộ Ngoại giao Mỹ và Phái đoàn Iran tại Liên hợp quốc chưa đưa ra bất cứ bình luận nào về thông tin này. Tuy nhiên, cộng đồng quốc tế đánh giá tích cực động thái của Saudi Arabia về khả năng khôi phục an ninh, ổn định ở nước Cộng hòa Hồi giáo cũng như toàn khu vực.

Giải thích về sự quan ngại của Saudi Arabia, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaeis lên tiếng bảo vệ chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình của Iran, trong bối cảnh Israel và Mỹ đang đẩy mạnh kế hoạch ngăn chặn các chương trình này. Ông Baghaeis nêu rõ, chương trình hạt nhân hòa bình của Tehran được tiến hành trong suốt ba mươi năm qua, dựa trên quyền lợi chính đáng của Iran với tư cách là thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Trước đó, Israel và Mỹ tỏ rõ quyết tâm ngăn chặn các chương trình hạt nhân của Iran và tầm ảnh hưởng của nước Cộng hòa Hồi giáo tại Trung Đông. Phát biểu được đưa ra sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gặp Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio tại Jerusalem. Ông Netanyahu tuyên bố với sự ủng hộ của Mỹ, Israel sẽ “hoàn thành nhiệm vụ” chống Iran. Về phần mình, Bộ trưởng Rubio cáo buộc Tehran là nguyên nhân gây ra bất ổn khu vực. Đáp lại các cáo buộc mà Iran cho là vô căn cứ của Israel, Người phát ngôn Baghaeis chỉ trích lời kêu gọi chống Tehran mà Thủ tướng Israel đưa ra là vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ đang áp đặt các biện pháp cứng rắn nhằm kiềm chế Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vừa công bố kế hoạch siết chặt trừng phạt Tehran, với mục tiêu cắt giảm mạnh sản lượng xuất khẩu dầu thô của nước Cộng hòa Hồi giáo. Trong cuộc trả lời phỏng vấn Fox Business, ông Bessent cho biết, Iran hiện xuất khẩu khoảng 1,5-1,6 triệu thùng dầu mỗi ngày; Washington cam kết sẽ đưa con số này xuống mức 100.000 thùng/ngày, tương đương mức giảm 90%. Đây được xem là sự tiếp nối chính sách cứng rắn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện trong nhiệm kỳ đầu tiên, khi Mỹ thành công trong việc cắt giảm xuất khẩu dầu của Iran từ 3 triệu thùng/ngày (năm 2017) xuống còn 400.000 thùng/ngày (năm 2019).

Theo tiết lộ từ báo The National News của UAE, Tổng thống Trump mới ký một thông báo nội bộ, chỉ đạo Bộ Tài chính Mỹ tăng cường các biện pháp gây “áp lực kinh tế tối đa” lên Iran. Ông Bessent cho biết, với kế hoạch này, Iran sẽ gặp khó khăn kinh tế nghiêm trọng. Ngay sau thông báo của Tổng thống Trump, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành các biện pháp trừng phạt đối với ba tàu chở dầu của Iran. Chiến dịch gây sức ép bắt đầu sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với tên gọi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), được ký giữa Iran với nhóm cường quốc P5+1 (gồm Anh, Mỹ, Nga, Pháp, Trung Quốc và Đức) vào tháng 7/2015, và áp đặt lại các biện pháp trừng phạt đã được dỡ bỏ trước đó. Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích JCPOA là một thỏa thuận một chiều và không đủ sức ngăn cản chương trình hạt nhân của Tehran.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Mỹ không thể giảm khối lượng xuất khẩu dầu của Iran xuống mức gần bằng 0 mà không nhắm vào các bên trung gian, cũng như những nước mua cuối cùng. Theo dữ liệu của trung tâm nghiên cứu kinh tế quốc tế CEIC, sản lượng dầu thô của Iran ghi nhận mức 3,28 triệu thùng/ngày vào tháng 1/2025. Theo các nhà phân tích, nạn nhân hứng chịu các đòn trừng phạt về kinh tế, không ai khác là gần 90 triệu người dân Iran.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.