Luật Thủ đô (sửa đổi): Phân quyền mạnh mẽ, tạo động lực phát triển cho Hà Nội

Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất. Với định hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, luật sẽ tạo nền tảng pháp lý vượt trội, giúp Thủ đô nâng cao năng lực quản trị và phát huy vai trò đầu tàu trong kỷ nguyên mới.

Diện mạo đô thị Thủ đô Hà Nội ngày càng khang trang, hiện đại. (Ảnh: Hải Linh)
Diện mạo đô thị Thủ đô Hà Nội ngày càng khang trang, hiện đại. (Ảnh: Hải Linh)

Theo chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 8/4, Bộ trưởng Tư pháp thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); thảo luận ở tổ về dự án Luật. Dự kiến Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được thông qua trong cuối kỳ họp này.

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Nguyễn Công Anh, nếu được thông qua, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó một số quy định về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội có thể được áp dụng sớm từ ngày 1/6/2026.

Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này được xác định là yêu cầu cấp thiết về chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Dự Luật được xây dựng trên cơ sở các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, với định hướng xuyên suốt là hoàn thiện thể chế “vượt trội, ưu việt”, đủ năng lực giải quyết các vấn đề của Hà Nội và vùng Thủ đô.

Điểm đáng chú ý là tư duy xây dựng luật đã có sự thay đổi căn bản. Thủ đô không chỉ là nơi “thực thi chính sách” mà còn được giao vai trò “thiết kế chính sách”.

Điều này thể hiện rõ tinh thần “Hà Nội quyết-Hà Nội làm-Hà Nội chịu trách nhiệm”, đi kèm với yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Một trong những mục tiêu lớn của dự luật là hoàn thiện thể chế đặc thù, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, đồng thời tạo hành lang pháp lý để Thủ đô Hà Nội thí điểm các cơ chế, chính sách đột phá trước khi nhân rộng ra toàn quốc. Qua đó, nâng cao hiệu lực quản trị và năng lực dẫn dắt phát triển của Thủ đô, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế liên tục ở mức hai con số.

8-4-cong-anh-2.jpg
Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Nguyễn Công Anh.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, nhiều cơ chế trong Luật Thủ đô hiện hành không còn đủ tính đặc thù, trong khi Hà Nội đang đối mặt với hàng loạt điểm nghẽn kéo dài như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng, áp lực dân số và những thách thức từ biến đổi khí hậu. Đây chính là những vấn đề đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý linh hoạt, đủ mạnh để xử lý hiệu quả.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều, giảm 18 điều so với luật hiện hành, nhưng mở rộng đáng kể phạm vi phân quyền.

Theo đó, thay vì quy định chi tiết, luật mới tập trung trao quyền cho thành phố Hà Nội quyết định nhiều vấn đề quan trọng, từ tổ chức bộ máy, tài chính, đầu tư đến quy hoạch và phát triển đô thị.

Việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trước mắt mà còn tạo nền tảng thể chế lâu dài, giúp Hà Nội phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Công Anh cho biết, qua quá trình xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), có thể thấy rõ tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ Trung ương cho thành phố Hà Nội.

Theo đó, dự thảo Luật đã trao tổng cộng 192 thẩm quyền cho chính quyền thành phố, trong đó Hội đồng nhân dân thành phố được giao 124 thẩm quyền, Ủy ban nhân dân thành phố 56 thẩm quyền và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố 12 thẩm quyền.

“Đây là bước phân cấp rất lớn, thể hiện sự tin tưởng của Trung ương, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm, năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền Thủ đô”, ông Nguyễn Công Anh nhấn mạnh.

Đáng chú ý, dự thảo Luật giao cho thành phố xây dựng 154 nội dung quy phạm pháp luật.

Để bảo đảm triển khai hiệu quả ngay sau khi luật được thông qua, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết.

Trong đó, thành phố đã xây dựng đề cương chi tiết 113 nội dung quy phạm pháp luật cần ban hành, đồng thời tổ chức tập huấn về công tác xây dựng văn bản pháp luật và bố trí kinh phí thực hiện trong năm 2026.

Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ thành lập tổ công tác để chỉ đạo, theo dõi và giám sát việc triển khai thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi), bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

“Có thể khẳng định, Hà Nội đã chuẩn bị khá đầy đủ để đón nhận các thẩm quyền được phân cấp. Các sở, ngành đã chủ động vào cuộc, bảo đảm khi luật được thông qua có thể triển khai ngay”, ông Nguyễn Công Anh cho biết.

Sau khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội thông qua chính thức, các cơ quan chức năng của thành phố sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện và trình Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố ban hành các văn bản theo đúng thẩm quyền.

Có thể bạn quan tâm

Chế biến suất ăn bán trú tại Trường tiểu học Hoàng Diệu (phường Trà Lý, tỉnh Hưng Yên).

Hưng Yên: 18 trường tiểu học nhập thịt lợn trong tỉnh để chế biến suất ăn bán trú

Trước sự việc Công an thành phố Hà Nội phát hiện gần 300 tấn thịt lợn bệnh của một cơ sở trên địa bàn tuồn vào bếp ăn trường học, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hưng Yên trong những ngày qua đã thành lập đoàn giám sát tại 18 trường tiểu học có ký hợp đồng với Công ty cổ phần suất ăn công nghiệp Hà Nội.

B2B được xem là hoạt động trọng tâm tại Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam 2026. (Ảnh: SƠN TÙNG)

VITM 2026: Đẩy mạnh kết nối B2B, mở rộng thị trường quốc tế

Không chỉ là cơ hội để kích cầu du lịch nội địa, Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam - VITM 2026 còn là điểm hẹn giao thương quốc tế với sự tham gia của đại diện hàng trăm công ty du lịch, lữ hành từ các thị trường trọng điểm trong và ngoài nước, mở ra những cơ hội hợp tác mới, góp phần tăng trưởng lượng khách quốc tế đến Việt Nam.

Chất lượng dòng điện tại Ninh Bình luôn được chú trọng đầu tư (Ảnh THU THẢO)

Chuẩn bị nền tảng năng lượng vững chắc

Ở vùng đất phía nam Đồng bằng sông Hồng, nơi từng sớm hình thành các trung tâm công nghiệp, điện không chỉ là năng lượng, mà là điểm tựa cho cả một hành trình phát triển kinh tế kéo dài hơn nửa thế kỷ. 

Công nhân xưởng sản xuất may trong Khu công nghiệp tại Bắc Ninh.

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số

Dù phải đối mặt nhiều khó khăn, thách thức, song bức tranh kinh tế-xã hội của tỉnh Bắc Ninh trong quý I/2026 vẫn ghi nhận nhiều điểm sáng. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng chưa đạt kế hoạch; tỉnh đang rà soát, nhận diện khó khăn, xây dựng kịch bản, quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Phù rể gánh sính lễ đến nhà mẹ nhận nuôi.

Độc đáo tục nhận con nuôi của người Sán Chỉ

Ở Quảng Ninh, người Sán Chỉ sinh sống tập trung tại các xã Hoành Mô, Lục Hồn và Bình Liêu. Nhiều năm qua, tục nhận con nuôi của người Sán Chỉ là sợi dây tình thân, cũng là nghi lễ cầu phúc, gửi gắm niềm tin vào điều lành và chúc phúc cho đôi lứa. 

Cán bộ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Tam Đảo hướng dẫn người dân vay vốn.

Phát triển kinh tế hộ từ tín dụng chính sách

Không quản ngại khó khăn, đội ngũ cán bộ làm công tác chính sách xã hội tỉnh Phú Thọ luôn bám sát cơ sở, đồng hành cùng người dân trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế. Những nguồn vốn ưu đãi được đưa đến đúng đối tượng đã góp phần nâng cao hiệu quả vốn vay, hiệu quả sản xuất, kinh doanh của hộ gia đình.

Các phương tiện xếp hàng dài trên đê Xuân Quan, phường Bồ Đề chờ lên cầu vào mỗi buổi sáng.

Cầu Chương Dương chịu áp lực lớn trong giờ cao điểm

Do cầu Long Biên cấm lưu thông cả 2 chiều để sửa chữa từ ngày 28/3 đến hết 27/5/2026, các phương tiện bắt buộc phải di chuyển sang các cây cầu khác, trong đó cầu Chương Dương chịu áp lực lớn nhất, gây ùn tắc nhất vào giờ cao điểm.