Chung tay xây dựng môi trường số văn hóa, văn minh, an toàn, lành mạnh với trẻ em

Sáng 29/5, tại Hà Nội, Bộ Công an chủ trì Lễ phát động Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà dự và phát biểu tại buổi lễ.

Cùng dự, có Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Công an; đại diện lãnh đạo Bộ Y tế, các bộ, ngành; cùng sự đồng hành của nhiều tổ chức bảo vệ trẻ em uy tín như: UNICEF, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em, các doanh nghiệp và nền tảng công nghệ lớn như: Meta, Tiktok, Google, VNG.

Chương trình được kết nối trực tuyến tới 34 điểm cầu trên toàn quốc, thu hút gần 10.000 đại biểu, cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh có mặt theo dõi.

Sự kiện nhằm hiện thực hóa Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình giai đoạn 2026-2030. Đây cũng là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình chiến lược trong công tác bảo vệ thế hệ tương lai trên không gian số - tiếp nối hành trình của Quyết định số 830/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình trong giai đoạn 2021-2025.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: Có lẽ chưa bao giờ trẻ em lớn lên trong một thế giới đặc biệt như ngày nay. Chỉ với một thiết bị kết nối Internet, các cháu có thể học tập, khám phá tri thức và kết nối với cả thế giới rộng lớn ngay khi còn rất nhỏ. Không gian mạng giờ đây đã trở thành một phần trong học tập, vui chơi cùng tuổi thơ của trẻ em.

Nhưng cũng chính trên không gian ấy, đang hiện hữu không ít nguy cơ khiến chúng ta không khỏi trăn trở. Đó có thể là những nội dung độc hại len lỏi vào đời sống của trẻ em mỗi ngày, là những lời xúc phạm, đe dọa trên mạng. Hay những cú nhấp chuột tưởng như vô hại nhưng lại dẫn đến lừa đảo, xâm hại dữ liệu cá nhân và rất nhiều nguy cơ mà trẻ em chưa đủ khả năng để tự bảo vệ mình.

Theo Phó Thủ tướng, điều đáng suy nghĩ là các nguy cơ đó không còn ở đâu xa mà hiện hữu ngay trong chiếc điện thoại hay không gian mạng mà các cháu tiếp cận mỗi ngày, mỗi giờ. Nếu người lớn chậm một bước, trẻ em có thể phải đối mặt với những tổn thương rất nặng nề trong thế giới ảo.

"Vì vậy, bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng hôm nay không còn là câu chuyện của riêng gia đình, nhà trường hay cơ quan chức năng, mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và cộng đồng dân cư", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030 được phát động càng có ý nghĩa đặc biệt khi chúng ta đang chuẩn bị bước vào Tháng hành động vì trẻ em và chào đón Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6. Đây là thời gian nhắc nhở toàn xã hội và mỗi chúng ta thường xuyên dành nhiều sự quan tâm, yêu thương, trách nhiệm đối với thế hệ tương lai của đất nước.

Đây là chương trình hành động thiết thực để thể hiện sự cam kết của chúng ta với trẻ em Việt Nam. Dù ở ngoài đời thực hay trên không gian số, các cháu đều được sống an toàn, được yêu thương, được tạo điều kiện phát triển toàn diện trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn và hạnh phúc.

Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đã đạt được những kết quả tích cực. Nhiều bộ, ngành trung ương, địa phương đã chú trọng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng. Xây dựng hành lang pháp lý, kỹ năng phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ đã có bước tiến đáng kể.

Nhận thức xã hội từng bước được nâng lên. Nhiều chiến dịch truyền thông, giáo dục kỹ năng số đã tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp công nghệ đã chủ động tham gia xây dựng các giải pháp hỗ trợ và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Tất cả đã nỗ lực để tạo được những nền tảng bước đầu rất quan trọng cho thực hiện nhiệm vụ ở giai đoạn tới.

Tuy nhiên, những thách thức phía trước còn rất lớn như: Các hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp và có tính xuyên biên giới. Trong khi kỹ năng số và khả năng đồng hành của một bộ phận phụ huynh, giáo viên và các tầng lớp nhân dân vẫn còn những mặt hạn chế. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải hành động đồng bộ hơn, nhanh hơn, quyết liệt hơn, trách nhiệm hơn và thiết thực cụ thể hơn.

Nhấn mạnh việc bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng đang đặt ra yêu cầu cấp bách và là chiến lược lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị trong giai đoạn 2026-2030, các bộ, ngành Trung ương và địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; tạo sự thống nhất đồng bộ trong hành động từ Trung ương cho đến cộng đồng dân cư.

Các cơ quan chức năng đẩy mạnh hiệu quả quản lý nhà nước, tiếp tục hoàn thiện thể chế cơ chế quyết liệt hơn để thúc đẩy các nhiệm vụ giải pháp; tiếp tục nâng cao nhận thức xã hội, năng lực của các lực lượng chuyên trách; hoạt động phối hợp liên ngành chặt chẽ, đặc biệt ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em.

"Chủ động hơn trong việc cảnh báo sớm, phòng ngừa sớm, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; thúc đẩy sản xuất, lan tỏa các sản phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật, các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh, bồi dưỡng tâm hồn tươi đẹp cho trẻ em", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Mỗi gia đình phải thật sự là điểm tựa yêu thương, an toàn, tin cậy để trẻ em được lắng nghe, được chia sẻ và đồng hành. Không công nghệ nào có thể thay thế sự quan tâm của cha mẹ và gia đình; không lá chắn nào bền vững chắc bằng sự đồng hành sâu sắc nhất của gia đình đối với từng trẻ em.

Mỗi nhà trường không chỉ truyền đạt tri thức mà cần giúp học sinh hình thành kỹ năng số, khả năng tự bảo vệ mình và văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Đối với các doanh nghiệp công nghệ, các nền tảng mạng xã hội và các doanh nghiệp viễn thông, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục phát huy mạnh mẽ trách nhiệm của xã hội, trách nhiệm đạo đức, chung tay xây dựng môi trường số văn hóa, văn minh, an toàn, lành mạnh và thân thiện hơn đối với trẻ em.

Phó Thủ tướng Chính phủ cũng đề nghị các cơ quan báo chí truyền thông, các tổ chức đoàn thể, các văn nghệ sĩ và những người có ảnh hưởng trên môi trường mạng tiếp tục lan tỏa những giá trị tích cực, tử tế và nhân văn, cùng chăm lo tốt hơn nữa cho thế hệ trẻ, tương lai của dân tộc ta.

Đối với các cháu thiếu nhi, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà mong muốn các con chăm ngoan, học giỏi, sử dụng internet an toàn, hiểu biết và thực hiện tốt Năm điều Bác Hồ dạy, nuôi dưỡng những ước mơ đẹp để trở thành công dân số tự tin, trí tuệ, bản lĩnh, có văn hóa và sáng tạo, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam của chúng ta phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết: Bộ Y tế cam kết sẽ hành động quyết liệt, nghiêm túc và có trách nhiệm cao nhất để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được phân công trong chương trình, cụ thể: tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường phối hợp liên ngành; tiếp tục rà soát, bổ sung và sửa đổi Luật Trẻ em cũng như các văn bản liên quan; thường xuyên thực hiện công tác tuyên truyền với nội dung hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng, vùng miền, tập trung cao điểm vào Tháng hành động vì trẻ em; bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực các kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; nhận diện nguy cơ trẻ em bị xâm hại; hướng dẫn kỹ năng sử dụng mạng an toàn.

Về công tác nghiên cứu khoa học, Bộ Y tế sẽ chủ trì tiến hành nghiên cứu khoa học thuộc về lĩnh vực sức khỏe tâm thần và thể chất của trẻ em dưới tác động của môi trường mạng; tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, tổ chức chính trị-xã hội, các tổ chức xã hội và mạng lưới bảo vệ trẻ em.