Luật Thủ đô (sửa đổi): Mở không gian mới cho công nghiệp văn hóa Hà Nội

Bước vào kỷ nguyên mới với những yêu cầu, đòi hỏi mới, nhất là khi Hà Nội triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Luật Thủ đô cần có những cách tiếp cận mới.

Di sản văn hóa Hà Nội đang đứng trước cơ hội được khai thác, phát huy giá trị mạnh mẽ hơn nữa phục vụ cho phát triển.
Di sản văn hóa Hà Nội đang đứng trước cơ hội được khai thác, phát huy giá trị mạnh mẽ hơn nữa phục vụ cho phát triển.

Đối với lĩnh vực văn hóa, các quy định trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này sẽ góp phần tháo gỡ những rào cản, tạo môi trường phát triển văn hóa nói chung, thúc đẩy công nghiệp văn hóa nói riêng.

Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu trong triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi) 2024. Hàng loạt vấn đề được thể chế hóa bằng các nghị quyết của Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố, tiếp đó, được quyết liệt triển khai trên thực tế.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội Nguyễn Phương Thủy, từ đó đến nay Bộ Chính trị đã ban hành nhiều Nghị quyết quan trọng, định hướng chiến lược cho các lĩnh vực phát triển then chốt. Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã đặt ra những yêu cầu rất cao đối với sự phát triển của Thủ đô. Trong lĩnh vực văn hóa, Nghị quyết số 02-NQ/TW nhấn mạnh Thủ đô Hà Nội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, “Văn hiến-Bản sắc-Sáng tạo” là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Thực tế này cần một khung thể chế có tầm nhìn và đủ sức tạo ra lợi thế cạnh tranh cho Hà Nội, không chỉ trong phạm vi quốc gia mà còn hướng tới tầm khu vực và quốc tế.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đưa ra nhiều quy định về phát triển văn hóa-xã hội, tập trung từ Điều 18 đến Điều 20. Dự thảo Luật trao thẩm quyền cho HĐND thành phố ban hành danh mục di sản, khu vực, công trình kiến trúc có giá trị; quyết định chính sách huy động nguồn lực xã hội hóa, chế độ chi ngân sách, cơ chế tôn vinh cá nhân tiêu biểu và phát triển công nghiệp văn hóa; giao Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố quy định yêu cầu quản lý, bảo vệ, trùng tu, khai thác công trình kiến trúc có giá trị và thực hiện quản lý, cấp phép các hoạt động văn hóa, du lịch theo thẩm quyền.

Dự thảo Luật có những cách tiếp cận mới, như quy định về kiểm kê di sản trước khi di dời nhà máy, khu đô thị hoặc các khu vực giải tỏa. Điều này thể hiện sự coi trọng giá trị lịch sử, ký ức đô thị và có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đồng thời, việc xây dựng cơ chế đặc thù để huy động nguồn lực xã hội cho công nghiệp văn hóa mở ra cơ hội biến văn hóa thành một ngành kinh tế quan trọng.

Bên cạnh đó, nhiều điều Luật khác trong dự thảo quy định những chính sách, thủ tục về thu hút, ưu đãi đầu tư; phân cấp, phân quyền; cho phép thành phố tự chủ xây dựng những cơ chế, chính sách đặc thù cũng sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến việc xây dựng, phát triển văn hóa, nhất là vấn đề khai thác văn hóa như một nguồn lực phục vụ phát triển nhanh, bền vững.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài nhận định, việc HĐND thành phố được chủ động xây dựng và ban hành chính sách riêng để tạo động lực, thúc đẩy phát triển văn hóa và thể thao, nhất là phát triển công nghiệp văn hóa sẽ tăng cường hiệu quả của công tác quản lý nhà nước. Mặt khác, việc phân quyền cho HĐND thành phố sẽ tạo cho Hà Nội tính chủ động, linh hoạt trong quản lý và ban hành chính sách. Các chính sách ban hành giúp tăng tính phù hợp với thực tiễn, bởi chính quyền địa phương hiểu rõ tình hình, đặc thù của cơ sở. Việc phân quyền sẽ giúp giảm được các thủ tục hành chính, giảm thời gian.

Đối với những cơ chế, chính sách đặc thù để bảo tồn các giá trị văn hóa, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo, điểm mới của Dự thảo Luật Thủ đô (2026) không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn, mà tạo ra định hướng mới, một khung thể chế mới để văn hóa có thể đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển của đất nước.

Đây cũng là những điểm được các chuyên gia, người dân đồng thuận và đánh giá cao. Luật Thủ đô (sửa đổi) 2024 đã đưa ra quan điểm về triển khai các khu phát triển thương mại và văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa với những ưu đãi thu hút đầu tư. Nhưng từ đó đến nay, các khu phát triển thương mại và văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa mới đang bàn thảo, chưa được triển khai trên thực tế. Với việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, ưu đãi đầu tư, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) 2026 sẽ thúc đẩy hơn nữa việc phát triển công nghiệp văn hóa.

Đánh giá về vấn đề này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa-xã hội của Quốc hội (khóa XV) cho biết: “Tôi đánh giá rất cao các chính sách liên quan công nghiệp văn hóa. Thực tế thời gian qua cho thấy, công nghiệp văn hóa đã có bước phát triển đáng kể và Hà Nội đang đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển công nghiệp văn hóa của cả nước. Vì vậy, nếu có thêm các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho lĩnh vực này, vai trò đầu tàu và vai trò điều tiết của Hà Nội sẽ càng rõ nét hơn”.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng làm việc với các tập đoàn Hàn Quốc. (Ảnh: TTXVN)

[Ảnh] Hà Nội thúc đẩy hợp tác với các tập đoàn Hàn Quốc trong công nghệ cao và phát triển đô thị

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hàn Quốc, tại Seoul, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp, làm việc với lãnh đạo một số tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Hàn Quốc đang nghiên cứu, triển khai dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, đô thị, dịch vụ tại Hà Nội.

Các em học sinh Trường trung học cơ sở Phan Bội Châu (phường Long Biên) bước vào năm học mới.

Năm học mới ở những ngôi trường mới

Năm học mới của hơn 2,3 triệu học sinh trên địa bàn Hà Nội đã chính thức bắt đầu với sự hiện diện của những không gian học tập mới, hiện đại và chuẩn hóa. Những ngôi trường mới sẽ góp phần mang đến cơ hội phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Một cảnh trong chương trình nghệ thuật “Những lớp phù sa” của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội.

Đưa khán giả trở lại với sân khấu

Dù có nhiều nhà hát và hệ thống thiết chế tương đối hiện đại, nhưng sân khấu Thủ đô lâu nay vẫn “lép vế” so với các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác. Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố trong khai thác sân khấu để phát triển công nghiệp văn hóa, gần đây, sân khấu Thủ đô đang có sự thay đổi rõ nét, từng bước thu hút khán giả.

Trao hỗ trợ xây nhà "Đại đoàn kết" tặng hộ khó khăn tại xã Trung Giã (Ảnh XÃ TRUNG GIÃ)

Bồi đắp nghĩa tình cộng đồng

Những căn nhà “Đại đoàn kết” không chỉ giúp người dân có chỗ ở an toàn, mà còn cho thấy sức mạnh của sự chung tay, sẻ chia trong cộng đồng ở Hà Nội.

Phương tiện lưu thông qua nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu bị cấm rẽ trái từ cả 4 hướng. (Ảnh: Người dân cung cấp)

Không được rẽ trái tại nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu

Phương tiện lưu thông qua nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu bị cấm rẽ trái từ cả 4 hướng. Người điều khiển phương tiện chỉ được đi thẳng hoặc rẽ phải; trường hợp cần chuyển hướng sang trái phải quay đầu tại các điểm mở dải phân cách theo hướng dẫn.

Khám bệnh cho người dân tại Phòng khám đa khoa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội-cơ sở Vĩnh Hưng. (Ảnh nhandan.vn)

Hà Nội: Yêu cầu bảo đảm đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế với người bệnh đủ điều kiện

Bảo hiểm xã hội Hà Nội yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cần xác định và giải quyết mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế với người tham gia từ đủ 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở theo quy định.

Dây chuyền sản xuất của Nhà máy Onaga Nhật Bản tại Khu công nghiệp HANSSIP.

Duy trì sức hấp dẫn với nhà đầu tư FDI

Tám tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI trên địa bàn Thủ đô đạt hơn 3,7 tỷ USD, khoảng 83% kế hoạch năm. Thành phố phấn đấu tiếp tục duy trì sức hấp dẫn với các nhà đầu tư FDI để thu hút nguồn lực cho tăng trưởng, tập trung vào các lĩnh vực như khoa học-công nghệ, thông tin-truyền thông, dịch vụ và đổi mới sáng tạo.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở (Ảnh ĐỖ TÂM)

Cần cơ chế “đánh thức” không gian ngầm

Trong quá trình xây dựng Thủ đô, không gian ngầm đang được hoạch định và dần hiện thực hóa như một “tầng phát triển”. Đây là dư địa mang tính chiến lược cho phát triển đô thị, song Thành phố Hà Nội cần có cơ chế minh bạch để đánh thức tiềm năng phát triển không gian dưới lòng đất.

Chương trình nghệ thuật “Khoảnh khắc vĩnh cửu” của nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh - một chương trình có sử dụng AI trong sáng tạo.

Ứng dụng AI phát triển công nghiệp văn hóa

Trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy công nghiệp văn hóa (CNVH) của Thủ đô. Tuy nhiên, việc sử dụng AI cũng đang đặt ra không ít thách thức, nhất là làm sai lạc di sản, vi phạm bản quyền và vấn đề đạo đức trong sử dụng AI.

Phối cảnh đô thị Vĩnh Hưng sau cải tạo, chỉnh trang và tái thiết (Ảnh Chủ đầu tư)

Chỉnh trang, tái thiết đô thị Vĩnh Hưng

Dù chỉ cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 4km, nhưng hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật hạn chế, chưa đồng bộ và nhiều dự án chậm triển khai, nhiều năm qua phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) có ít điều kiện để phát triển kinh tế, xã hội.

Hà Nội hướng tới quản trị học sinh toàn diện bằng hệ thống dữ liệu số dùng chung.

Quản trị toàn diện học sinh qua dữ liệu số

Ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ đẩy mạnh ứng dụng nền tảng dữ liệu số, xây dựng một thước đo chung cụ thể, chính xác, phục vụ công tác quản lý và nâng cao chất lượng dạy và học tới từng học sinh, giáo viên từ năm học 2026-2027.

Đổi mới hoạt động để “giữ chân” hành khách

Trong bối cảnh xe cá nhân tăng nhanh, các loại hình vận tải hành khách khác vẫn đang hoạt động mạnh, các bến xe tại Hà Nội đang đẩy mạnh việc đổi mới để “giữ khách”. Bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, những yêu cầu về chất lượng phục vụ được các bến xe đưa lên hàng đầu.

Nâng giá trị cho những sản vật quê hương

Từ hạt lúa, bắp ngô, củ khoai, củ sắn đến rau khúc..., những sản vật quen thuộc của vùng quê Cổ Đô (Hà Nội) đang được người dân chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển thành sản phẩm OCOP. Hướng đi này góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Tháng 12/1946, trong những ngày tháng sục sôi khí thế "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", rất nhiều người con của Hà Nội đã anh dũng hy sinh. Ở nơi hồn thiêng sông núi ấy, hiện có 3 tượng đài tưởng nhớ những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong 60 ngày đêm, mỗi cụm đều mang nhiều ý nghĩa cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.

Dấu ấn trong chuyển đổi số tại Phú Nghĩa

Sau gần một tháng triển khai Kế hoạch “100 ngày chuyển đổi số”, xã Phú Nghĩa (Hà Nội) đã có những thay đổi bước đầu trong cách tuyên truyền, quảng bá hình ảnh địa phương và tương tác với người dân trên môi trường số.

Lễ gắn biển công trình “Gia đình số-Ngõ phố văn minh, an toàn-Xây dựng tổ dân phố số” tại ngõ 36, ngõ 40 phố Vạn Bảo.

Mô hình tổ dân phố số ở phường Ngọc Hà

Chuyển đổi số chỉ thật sự có ý nghĩa khi công nghệ giúp con người kết nối và cùng giải quyết những việc chung. Từ những gia đình số, phường Ngọc Hà (Thành phố Hà Nội) đang từng bước xây dựng các ngõ phố văn minh, an toàn và một cộng đồng gắn kết hơn.

Bảo đảm an toàn cho người dân vùng lũ

Là địa bàn chịu tác động trực tiếp của lũ sông Cầu, sông Cà Lồ, nhưng hệ thống đê điều xã Đa Phúc, Trung Giã còn nhiều hạn chế, bất cập. Vì vậy, nguy cơ mưa lũ gây ra các sự cố đê điều, ngập úng kéo dài, đe dọa an toàn tính mạng, tài sản của người dân là rất cao.

Các doanh nghiệp trao đổi thông tin sản phẩm, lĩnh vực hoạt động tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ 2, năm 2026.

Doanh nghiệp tìm kiếm nguồn vốn thông qua hoạt động M&A

Chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp trong cả nước, nhưng chưa đến 10% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Điểm nghẽn này đòi hỏi các doanh nghiệp quy mô nhỏ phải tìm đến các kênh huy động vốn khác, trong đó có hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A).

Công trình cải tạo, nâng cấp Trường mầm non Quan Hoa, phường Nghĩa Đô, Hà Nội.

Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công

Quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính đã được Quốc hội lựa chọn là nội dung giám sát chuyên đề năm 2027.

Lãnh đạo Đảng ủy phường Phúc Lợi kiểm tra công tác khám sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho người có công trên địa bàn (Ảnh MINH PHÚC)

Hiệu quả từ công tác cán bộ

Chủ động, quyết liệt để tạo áp lực, sức ép cho cán bộ nhằm nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng đội ngũ, cách làm này của Đảng ủy phường Phúc Lợi (Thành phố Hà Nội) mang lại hiệu quả cao với nhiều sản phẩm cụ thể.