Làm thế nào để khoa học công nghệ “hiện diện trong từng hạt lúa, củ khoai”

Ngày 11/1, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt-Anh (VNUK), Đại học Đà Nẵng phối hợp Thành Đoàn – Hội Sinh viên thành phố Đà Nẵng tổ chức Lễ khởi động Chuỗi cuộc thi Thách thức Đổi mới sáng tạo - VNUK Innovation Challenge 2026.

Tối 10/1, tại Hà Nội, Lễ Công bố kết quả và trao giải thưởng cuộc thi "AI thực chiến" 2025 đã diễn ra tại Đài Truyền hình Việt Nam. Những đội thi xuất sắc nhất đã giành phần thưởng có giá trị và cơ hội tiếp tục cống hiến, tỏa sáng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Thời gian qua, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động hữu ích, với mục tiêu mang khoa học đến gần công chúng, phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng xã hội tri thức. Tuy nhiên, theo đánh giá chung, việc tôn vinh, lan tỏa các giá trị khoa học trong cộng đồng vẫn còn nhiều hạn chế.

Việc cắt giảm phát thải khí mê-tan được coi là giải pháp nhanh, hiệu quả để kéo chậm đà nóng lên toàn cầu. Trong đó, khai thác than và khai thác, chế biến dầu khí là những lĩnh vực phát thải lớn, đồng thời cũng chứa đựng tiềm năng giảm phát thải đáng kể nếu có cách tiếp cận bài bản, khoa học.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 353/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số. Trong đó, quy định rõ các tiêu chí xác định nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao.

Trí tuệ nhân tạo đang dịch chuyển từ không gian mô phỏng sang vận hành trực tiếp trong thế giới thực. Việc Siemens và Nvidia mở rộng hợp tác chiến lược nhằm kiến tạo “hệ điều hành AI cho công nghiệp” đã mở ra cách tiếp cận mới trong thiết kế, sản xuất và vận hành.

Ngành điện Việt Nam đang đứng trước quá trình chuyển đổi sâu sắc, không chỉ về đầu tư hạ tầng, mà còn về mô hình quản trị, phương thức vận hành và năng lực ứng dụng khoa học-công nghệ. Trong dòng chảy đó, ngành điện miền bắc đang từng bước cụ thể hóa bằng các giải pháp công nghệ, đổi mới quản trị.

Là đơn vị chủ lực trong thiết kế, đóng mới, cải hoán tàu quân sự của Bộ Quốc phòng, thời gian qua, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Viện Thiết kế tàu quân sự phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, nỗ lực học tập, nghiên cứu chế tạo thành công nhiều loại tàu quân sự hiện đại, góp phần xây dựng quân đội cách mạng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội vừa xử lý một trường hợp sử dụng công nghệ AI, đăng tải video clip sai sự thật về di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh của Thủ đô.

Ngày 9/1, tại Thanh Hóa, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ nhất về “Chẩn đoán hình ảnh trong y học chính xác và can thiệp hiện đại”, “Tương lai quản trị y tế”.

Ngày 8/1, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết đã yêu cầu nền tảng X của tỷ phú Elon Musk lưu giữ toàn bộ dữ liệu và tài liệu nội bộ liên quan chatbot trí tuệ nhân tạo Grok, sau khi công cụ này gây phẫn nộ vì tạo ra các hình ảnh giả mạo mang tính khiêu dâm đối với trẻ vị thành niên.

Để thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân bứt phá, các chuyên gia đề xuất cần nghiên cứu sớm triển khai mô hình sandbox đa lĩnh vực, cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong môi trường pháp lý linh hoạt nhưng vẫn kiểm soát rủi ro; lấy nhu cầu doanh nghiệp làm trung tâm trong đặt hàng nghiên cứu, thương mại hóa công nghệ.

Các sinh viên FPT sẽ được phân công về các xã, phường, đơn vị trong đó có cả đặc khu thuộc tỉnh Quảng Ninh, tham gia hỗ trợ chính quyền và người dân địa phương triển khai Nghị quyết 57. Lễ triển khai hoạt động này đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh phối hợp tổ chức cùng Trường đại học FPT, Tập đoàn FPT vào sáng 6/1.

Sáng 9/1, tại trụ sở Bộ Biên tập Báo Nhân Dân (71 Hàng Trống, Hà Nội), Báo Nhân Dân phối hợp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức Hội thảo với chủ đề “Nghị quyết số 57-NQ/TW và 68-NQ/TW: Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Mới đây, FPT đã chính thức nâng tầm quan hệ hợp tác với Sitecore, trở thành đối tác phân phối toàn cầu cấp cao (Global Elite Reseller) đầu tiên của Sitecore.

Ở nhiều địa phương, cán bộ cơ sở đang chịu áp lực vì phải thao tác trên quá nhiều phần mềm rời rạc, nhập lặp dữ liệu, mà vẫn khó kết nối thông tin. Yêu cầu thống nhất quản trị, tinh gọn nền tảng và phát triển ứng dụng dùng chung trở nên cấp thiết.

Việt Nam đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính cho tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới. Theo đó, mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngày 8/1, Trường Đại học FPT tổ chức Lễ công bố Cuộc thi AI Young Guru, sân chơi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho học sinh THPT và Trung cấp nghề toàn quốc, đồng thời ra mắt website cuộc thi và khóa học trực tuyến trang bị kiến thức, kỹ năng AI cho thí sinh.

Với sự chủ trì của Bộ Tài chính, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp với Tập đoàn Dassault Systèmes (Pháp) tổ chức Lễ khai trương Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng Trung tâm Xuất sắc (Center of Excellence – COE) về Trí tuệ nhân tạo (AI) và Bản sao số (Digital Twin).

Tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ, các hợp tác xã, doanh nghiệp tiến hành thí điểm chuyển đổi số toàn diện và ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, sản xuất chè bền vững.

Chiều 6/1 (theo giờ địa phương), Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức Nguyễn Đắc Thành đã có buổi làm việc với ông Marcus Pleyer, Quốc vụ khanh, Bộ Nghiên cứu, Công nghệ và Không gian Đức nhằm trao đổi về định hướng hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước trong thời gian tới.

Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đánh dấu bước ngoặt khi chuyển đổi số lần đầu được đặt trong chỉnh thể chiến lược cùng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, trở thành đột phá quan trọng hàng đầu, là trụ cột chiến lược cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. 

Chiều 6/1, tại Trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã đến thăm và làm việc với Viện Triết học. Buổi làm việc nằm trong chương trình công tác của Bộ trưởng tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Trong dòng chảy phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0, với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ngành y tế đang đứng trước một bước ngoặt mang tính lịch sử. AI không chỉ hỗ trợ con người trong công tác điều trị, mà dường như “định nghĩa lại” hành trình chăm sóc sức khỏe cho con người, nhất là điều trị bệnh hiếm gặp.

Theo khảo sát, mạo danh công an là hình thức lừa đảo phổ biến nhất năm 2025. Các đối tượng dựng lên kịch bản cáo buộc người dùng liên quan đến vụ án hình sự, yêu cầu giữ liên lạc để gây áp lực tâm lý. Sau đó, chúng yêu cầu “chuyển tiền chứng minh trong sạch” hoặc cài đặt phần mềm “phục vụ điều tra” nhằm chiếm đoạt tài sản.

Theo các chuyên gia, nếu công nghệ 4G mở ra "kỷ nguyên internet", thì 5G được kỳ vọng sẽ là động lực thúc đẩy kinh tế số phát triển mạnh theo chiều sâu. Tuy nhiên, thương mại hóa 5G không phải là bài toán dễ dàng, bởi chi phí đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài cũng như sự sẵn sàng của toàn xã hội.

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định cho phát triển của các quốc gia. Vì vậy, cùng với các giải pháp đột phá khác, việc nâng cao chất lượng đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội hiện nay.

Trong khuôn khổ Năm chéo Khoa học và Giáo dục Việt Nam-Liên bang Nga 2026, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã khởi động hợp tác bằng buổi làm việc với Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn AFK Vladimir Petrovich Yevtushenkov và Giám đốc các công ty thành viên vào chiều 5/1.