Từ nền tảng bản sao số đến phát triển các ngành công nghệ chiến lược

Việt Nam đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính cho tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới. Theo đó, mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội thảo chuyên đề về Nghị quyết 57-NQ/TW với chủ đề “Từ nền tảng bản sao số đến phát triển các ngành công nghệ chiến lược” do Bộ Tài chính giao Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức. (Ảnh: HNV)
Hội thảo chuyên đề về Nghị quyết 57-NQ/TW với chủ đề “Từ nền tảng bản sao số đến phát triển các ngành công nghệ chiến lược” do Bộ Tài chính giao Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức. (Ảnh: HNV)

Trong khuôn khổ hội thảo chuyên đề về Nghị quyết 57-NQ/TW với chủ đề "Từ nền tảng bản sao số đến phát triển các ngành công nghệ chiến lược" diễn ra chiều 8/1, tại trụ sở Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Tôn Thất Thuyết, Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Các công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), lượng tử, công nghệ 5G, 6G, công nghệ sinh học, năng lượng mới, và đặc biệt là xu hướng “kép” (chuyển đổi xanh-chuyển đổi số toàn cầu)....đang tái định hình căn bản chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Xác định rõ thực trạng đó, Chính phủ Việt Nam đang triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng công nghệ hiện đại, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đến ban hành danh mục 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước-doanh nghiệp-viện, trường và đối tác quốc tế.

ndo_br_htcd57-3.jpg
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại hội thảo.

Theo Phó Thủ tướng, cùng với đó, Việt Nam đang chuyển mạnh từ thu hút đầu tư nước ngoài theo chiều rộng sang thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, có khả năng lan tỏa tri thức, công nghệ và liên kết với khu vực kinh tế trong nước.

Với môi trường chính trị-kinh tế ổn định, chính sách nhất quán, lực lượng lao động trẻ, sáng tạo và khát vọng phát triển mạnh mẽ, Việt Nam đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn cho các tập đoàn công nghệ toàn cầu trong hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển.

Đặc biệt, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách mang tính đột phá, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại trong việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia như: Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị; Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật AI; Luật Đầu tư; Luật Thuế; Luật Đấu thầu; Luật PPP; Nghị định số 182/2024 về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư; Nghị định số 180/2025 về hợp tác công tư trong lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

ndo_br_htcd57-1.jpg
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng trao đổi với đại biểu tại hội thảo.

Trong đó xác định rõ: trí tuệ nhân tạo (AI) và bản sao số là những trụ cột công nghệ chiến lược, có vai trò lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của nhiều ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng trong giai đoạn tới.

Nhận định tại hội thảo, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho rằng, một trong những bài học quan trọng rút ra từ thực tiễn phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các quốc gia tiên tiến là không một chủ thể nào có thể đi một mình. Phát triển công nghệ lõi đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ, thực chất và bền vững giữa khu vực công và khu vực tư.

“Thời gian qua, Bộ Tài chính đã giao Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) chủ động hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, từng bước hình thành hệ sinh thái cho các công nghệ nền tảng, tập trung vào phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở và kết nối trí tuệ Việt Nam toàn cầu”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm nói.

ndo_br_bss2.jpg
Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các diễn giả quốc tế đều nhất trí cao rằng, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến đổi sâu sắc dưới tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bản sao số đã và đang trở thành những nền tảng then chốt, định hình phương thức sản xuất, quản trị và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Chuỗi giá trị toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ, buộc các quốc gia phải lựa chọn cách tiếp cận mới: hoặc chấp nhận đi sau, hoặc chủ động nắm bắt và vươn lên làm chủ công nghệ.

Trong khi đó, chia sẻ về “Thúc đẩy Đổi mới sáng tạo Việt Nam-Pháp và phát triển các ngành công nghệ chiến lược”, bà Marie Keller, Đại biện lâm thời Pháp tại Việt Nam đánh giá cao về tiềm năng, thế mạnh hơp tác giữa hai quốc gia về đổi mới sáng tạo.

Dịp này, ông Samson Khaou, Phó Chủ tịch Thường trực Tập đoàn Dassault Systèmes (Pháp), Phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương, bản sao số (Digital Twin) kết hợp với trí tuệ nhân tạo đang trở thành nền tảng cốt lõi giúp các quốc gia và doanh nghiệp thiết kế, mô phỏng, tối ưu và vận hành các hệ thống phức tạp một cách bền vững.

ndo_br_htcd57-4.jpg
Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động dự án Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng Trung tâm Xuất sắc (Center of Excellence – COE) về Trí tuệ nhân tạo (AI) và Bản sao số (Digital Twin).

Đồng quan điểm đó, ông Rafael de Bustamante, đại biện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam chia sẻ về hành trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo của châu Âu và các cơ hội hợp tác với Việt Nam. Theo vị đại biện này, đổi mới sáng tạo, sáng kiến hỗ trợ chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng là thế mạnh của Liên minh châu Âu và cũng phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.

Hội thảo đã khép lại với kỳ vọng hợp tác giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Dassault Systèmes (Pháp) sẽ trở thành hạt nhân lan tỏa tri thức, công nghệ và chuẩn mực quốc tế, góp phần hình thành các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo ngành, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực trọng điểm, qua đó đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có năng lực tự chủ cao về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cùng lãnh đạo Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện nghi thức ký kết thỏa thuận hợp tác. (ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Phát huy hạ tầng bưu chính, tạo động lực mới cho chuyển đổi số, cải cách hành chính ở Khánh Hòa

Ngày 10/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, mở ra bước phát triển mới trong việc khai thác đồng bộ hạ tầng bưu chính phục vụ cải cách hành chính, chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ công ích trên địa bàn tỉnh.

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Đề xuất đãi ngộ 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư

Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút, giữ chân nhân tài, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Các đại biểu tham quan tại VCCA 2025. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Robot, AI và drone Make in Vietnam trước cơ hội bứt phá

Không chỉ là diễn đàn khoa học, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) hướng tới mục tiêu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược như robot, AI, drone và tự động hóa thông minh.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và sứ mệnh dẫn dắt ngành hạt nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Sáng 7/7, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (26/4/1976-26/4/2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và cống hiến cho ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Khách tham quan triển lãm Vietnam ETE & Greenergy Expo 2025.

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về công nghệ, thiết bị điện và sản phẩm tiết kiệm năng lượng

Triển lãm quốc tế lần thứ 19 về công nghệ, thiết bị điện (Vietnam ETE 2026) và sản phẩm tiết kiệm năng lượng, năng lượng xanh (Greenergy Expo 2026) sẽ diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội từ ngày 7 đến 9/10, kỳ vọng thu hút khoảng 20 nghìn lượt khách tới tham quan, làm việc và kết nối giao thương.

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.