Tháo gỡ điểm nghẽn để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Tham dự Hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; Phạm Đại Dương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Hoàng Minh, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Về phía Báo Nhân Dân có đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Quế Đình Nguyên, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân.

Cùng dự có đại diện các đơn vị đồng hành, các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện hiệp hội, doanh nghiệp...

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về tăng trưởng nhanh, bền vững và tự chủ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng khẳng định vai trò là động lực chính của nền kinh tế.

Hai nghị quyết quan trọng của Trung ương - Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, mà còn đặt ra yêu cầu mang tính thực tiễn sâu sắc nhằm khơi thông các nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp tư nhân, để khoa học và công nghệ thực sự đi vào sản xuất, thị trường và trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân cho biết, một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn tới đã được Đảng ta khẳng định là kinh tế tư nhân - động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, để cùng kinh tế nhà nước tạo sự đột phá trong đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu để thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đặc biệt, tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng thấm đậm ý chí, quyết tâm thực hiện chuyển đổi số quốc gia, coi đây là “cuộc cách mạng toàn diện” để đưa quy mô kinh tế số chiếm hơn 40% GDP vào năm 2035, hình thành 10-15 tập đoàn công nghệ số “Make in Vietnam” dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhiều doanh nghiệp tư nhân lĩnh ấn tiên phong trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain, fintech để bứt phá năng suất, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo đồng chí Lê Quốc Minh, thực tiễn cho thấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân có tác động bổ trợ lẫn nhau. Nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn đã đầu tư nhiều tỷ USD vào nghiên cứu, triển khai công nghệ mới, tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng trong chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi năng lượng, tạo ra hàng triệu việc làm.

Quốc hội khóa XV cũng đã chủ động, khẩn trương cụ thể hóa các nghị quyết đó của Đảng thành chính sách, pháp luật cụ thể. Nhiều luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, an ninh mạng… đã được sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới, cập nhật được hầu hết các xu hướng công nghệ, là nền tảng pháp luật đầy đủ, đồng bộ, minh bạch để các doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư, phát triển.

Hội thảo hôm nay sẽ tập trung thảo luận về các khía cạnh hoàn thiện thể chế, gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tài chính cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khu vực tư nhân; kinh nghiệm doanh nghiệp tư nhân chuyển đổi số thành công; phát triển nguồn nhân lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; kết nối chính sách-thị trường trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo...

Đồng thời, đề xuất giải pháp cụ thể, hợp lý, sát với tình hình, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn phát triển của nền kinh tế nói chung, đặc biệt là khu vực tư nhân đang đặt ra bởi vì phải có những đột phá, thực hiện đầy đủ, trọn vẹn quan điểm, chủ trương của Đảng, thực thi nghiêm túc chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thì mới có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng liên tục hai con số trong những năm tới.

Hội thảo gồm hai nội dung chính. Trong phiên tham luận, đại diện bộ, ngành, tập đoàn và doanh nghiệp tập trung làm rõ một số vấn đề trọng tâm như: hoàn thiện thể chế để khơi thông đầu tư của doanh nghiệp vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; cơ hội và động lực phát triển mới cho doanh nghiệp viễn thông ngoài khu vực nhà nước từ thực hiện Nghị quyết số 57 và Nghị quyết 68 qua thực tiễn Vietnamobile; doanh nghiệp tư nhân - chủ thể trung tâm chuyển hóa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành tăng trưởng; xây dựng mô hình nghiên cứu ứng dụng gắn với doanh nghiệp tại Việt Nam, sự khởi đầu tại Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc; một số kinh nghiệm quốc tế về ứng dụng công nghệ vào ngành tài chính và các đề xuất phát triển doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam.

Phiên thảo luận mở có sự tham gia của đại diện các viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, ngân hàng, tập đoàn và doanh nghiệp. Tại đây, các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề cốt lõi trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là phát triển nguồn nhân lực gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; vai trò của hệ thống nghiên cứu công lập trong việc chuyển hóa nghiên cứu cơ bản thành công nghệ ứng dụng, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia; thực trạng năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam và các rào cản thể chế cần tháo gỡ…

Phiên thảo luận cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về kết nối chính sách với thị trường; phân tích vai trò của các thiết chế trung gian trong liên kết Nhà nước-doanh nghiệp-viện, trường; đồng thời làm rõ vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các ngành kinh tế truyền thống cũng như vấn đề huy động, dẫn dắt dòng vốn cho R&D và đổi mới sáng tạo, qua đó gợi mở các hàm ý chính sách tài chính-ngân hàng phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Phát biểu kết luận, đồng chí Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, Hội thảo đã thành công tốt đẹp, với nhiều ý kiến phát biểu và tham luận có chất lượng, đi thẳng, đi sâu vào những vấn đề trọng tâm, đồng thời đưa ra các kiến nghị, đề xuất rõ ràng, thiết thực.

Thay mặt Ban tổ chức, đồng chí ghi nhận đầy đủ các ý kiến đóng góp và cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan hoạch định chính sách để nghiên cứu kỹ lưỡng các đề xuất, làm cơ sở tham mưu trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, cũng như kiến nghị các giải pháp phù hợp tới các cơ quan có thẩm quyền.

Kết quả hội thảo tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt của Đảng: trong giai đoạn phát triển mới, kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, đồng thời là chủ thể trung tâm trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW không phải là hai tiến trình song song, tách rời, mà là một chiến lược thống nhất, có mối quan hệ tương hỗ, bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau.

Theo đó, khu vực kinh tế tư nhân chỉ có thể phát triển lớn mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong nước cũng như toàn cầu khi được đặt trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vững chắc.

Ngược lại, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được đầu tư, tiếp nhận và thương mại hóa thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế, trong đó khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò quan trọng.