Phát huy vai trò của triết học trong xây dựng nền tảng tư tưởng phát triển đất nước kỷ nguyên mới

Chiều 6/1, tại Trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã đến thăm và làm việc với Viện Triết học. Buổi làm việc nằm trong chương trình công tác của Bộ trưởng tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại buổi làm việc.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh: khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là khoa học triết học, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng, cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và những biến động sâu sắc của thế giới hiện nay, triết học càng có ý nghĩa trong việc định hướng giá trị, phát triển con người và xã hội bền vững.

hung6.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học đã báo cáo khái quát kết quả hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo và tư vấn chính sách của Viện Triết học trong thời gian qua; đồng thời nêu rõ những định hướng nghiên cứu trọng tâm trong giai đoạn tới, gắn với yêu cầu tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và phục vụ trực tiếp sự nghiệp phát triển đất nước.

hung8.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học phát biểu tại buổi làm việc.

Khẳng định vai trò quan trọng của nghiên cứu Triết học, tại buổi làm việc Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những chuyển đổi sâu sắc do trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và xã hội số mang lại. Những chuyển đổi này không chỉ là vấn đề công nghệ mà cốt lõi là vấn đề về con người, giá trị, đạo đức và ý nghĩa của sự phát triển - những lĩnh vực thuộc về triết học. Vì vậy, triết học không thể đứng ngoài mà cần giữ vai trò dẫn dắt tư duy trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng cho rằng, triết học cần chuyển từ việc chủ yếu giải thích thế giới sang chủ động tham gia kiến tạo tương lai, đồng hành cùng Nhà nước trong việc xây dựng tầm nhìn phát triển dài hạn. Triết học phải tham gia ngay từ khâu định nghĩa đúng vấn đề, tạo nền tảng tư duy cho quá trình xây dựng chính sách, nhất là các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị Viện Triết học tập trung nghiên cứu các vấn đề triết học của thời đại số như: triết học về dữ liệu, đạo đức trí tuệ nhân tạo, quyền lực và quản trị trong xã hội số, bảo vệ phẩm giá con người, công bằng xã hội và quyền riêng tư dữ liệu. Trên cơ sở đó, góp phần làm rõ và phát huy những giá trị mang bản sắc văn hóa Việt Nam, phục vụ việc xây dựng hệ giá trị Việt Nam trong thế kỷ XXI, vừa hiện đại, vừa nhân văn, vừa giữ gìn căn tính dân tộc.

hung7.jpg
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chụ ảnh lưu niệm cùng các nhà khoa học tại buổi làm việc.

Bộ trưởng cũng gợi mở việc hình thành các nhóm tư tưởng chiến lược, xây dựng cơ chế tham vấn triết học đối với các chính sách lớn của quốc gia; từng bước đưa Viện Triết học trở thành trung tâm đối thoại tư tưởng, kết nối triết học với khoa học, công nghệ, giáo dục và quản trị nhà nước. Viện Triết học không chỉ là cơ sở nghiên cứu học thuật mà còn là địa chỉ tư duy chiến lược, góp phần dẫn dắt nhận thức và định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Buổi làm việc thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đối với khoa học xã hội và nhân văn; đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Viện Triết học và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong việc cung cấp luận cứ khoa học, nền tảng tư tưởng phục vụ sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) cho giao hàng hay cứu hộ, việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khởi động Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp” cho thấy một bước đi mang tính chiến lược: Biến tầng không lưu thấp thành một lớp hạ tầng kinh tế kỹ thuật mới.