Kinh tế Hà Nội - 70 năm vì mục tiêu phát triển tuần hoàn, bền vững

70 năm qua, Hà Nội đã vươn lên trở thành một trong những đô thị lớn của khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững. Trong bối cảnh cả thế giới phải đối mặt với những thách thức về môi trường như biến đổi khí hậu, thành phố tìm giải pháp tập trung phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. 
Các diễn giả tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Kinh tế Hà Nội - 70 năm vì mục tiêu phát triển tuần hoàn, bền vững”.
Các diễn giả tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Kinh tế Hà Nội - 70 năm vì mục tiêu phát triển tuần hoàn, bền vững”.

Sáng 25/9, Báo Kinh tế & Đô thị phối hợp các đơn vị đã tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Kinh tế Hà Nội - 70 năm vì mục tiêu phát triển tuần hoàn, bền vững”.

Phát biểu tại tọa đàm, Tổng Biên tập Báo Kinh tế và Đô thị Nguyễn Thành Lợi nêu rõ, Hà Nội, trái tim của cả nước, không chỉ là trung tâm chính trị, văn hóa mà còn là đầu tàu kinh tế, đóng góp to lớn vào sự phát triển của đất nước.

Trong nhiều năm qua, Hà Nội luôn duy trì tăng trưởng khá và đóng góp tích cực vào tăng trưởng cả nước.

6 tháng đầu năm 2024, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 6%; tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn ước thực hiện đạt 61,7% dự toán (tăng 12,5% so với cùng kỳ); kim ngạch xuất khẩu tăng 8,8%; vốn đầu tư phát triển xã hội tăng 9,55% (cùng kỳ tăng 9%).

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, do đó, một nền kinh tế năng động không chỉ quan tâm đến tăng trưởng mà còn phải chú trọng phát triển bền vững, hài hòa với môi trường. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho tất cả các quốc gia trên thế giới, để làm sao đạt được các mục tiêu phát triển mà vẫn bảo vệ được tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Trước những thách thức đó, Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) là một công cụ pháp lý vô cùng quan trọng. Đây là nền tảng để Hà Nội khai thác tốt hơn tiềm năng của mình, tạo nên những thay đổi đột phá trong phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Luật Thủ đô sửa đổi đã có những giải pháp toàn diện nhằm thúc đẩy kinh tế số, phát triển năng lượng tái tạo, và xây dựng những mô hình kinh tế mới, phù hợp với xu hướng quốc tế.

Các ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý tại tọa đàm đã cung cấp cho bạn đọc, người dân có cái nhìn tổng quan về những thành tựu phát triển kinh tế Hà Nội 70 năm qua cùng các giải pháp để kinh tế Hà Nội ngày càng phát triển bền vững,

Theo PGS, TS Đinh Trọng Thịnh, vào năm 1954, khi tiếp quản Thủ đô, Hà Nội có diện tích rất nhỏ, chỉ khoảng 130km2. Nền kinh tế cũng khá èo uột với hơn 1.000 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. GDP bình quân đầu người thấp hơn so với các quốc gia chung quanh, thậm chí còn kém hơn so với nhiều tỉnh, thành phố khác.

Tuy nhiên, với quyết tâm của Chính phủ, việc đầu tiên mà Hà Nội làm được là xóa bỏ được nạn mù chữ vào năm 1957, từ đó, tạo ra được bước chuyển lớn trong lực lượng lao động thành phố cũng như nâng cao ý chí độc lập, tự cường của Thủ đô.

Đến năm 1965, Hà Nội đã trở thành trung tâm công nghiệp lớn nhất miền bắc, cũng là hậu phương chi viện cho cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước và trung tâm công nghiệp để hỗ trợ phát triển công nghiệp trong cả nước.

Ban tổ chức tọa đàm tặng hoa cho các diễn giả tham dự chương trình.

Ban tổ chức tọa đàm tặng hoa cho các diễn giả tham dự chương trình.

PGS, TS Đinh Trọng Thịnh đánh giá, đến năm 1982, Hà Nội về cơ bản đã coi là hồi phục các cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế-xã hội và có những bước tiến tốt hơn.

Đến năm 1986, Hà Nội đã trở thành trung tâm đổi mới về khoa học công nghệ, cùng với đó là thay đổi về cơ chế quản lý kinh tế giúp Thủ đô Hà Nội vươn lên là một trong những điểm sáng trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế của cả nước.

Đến năm 1999, Hà Nội được tổ chức UNESCO vinh danh là Thành phố vì hòa bình và đến năm 2000 thì được vinh danh là Thủ đô anh hùng. Đến năm 2008, Hà Nội có bước đột phá khi mở rộng địa giới hành chính và trở thành một Thủ đô rộng lớn như hiện nay. Điều này đã khiến cơ cấu kinh tế của Hà Nội đang ngày càng thay đổi theo hướng hiện đại, bền vững, xanh hơn, sạch hơn.

Trong những năm gần đây, Hà Nội đã dần chuyển mình thành địa phương có tốc độ thay đổi cơ cấu kinh tế sang dịch vụ cũng như là sang kinh tế xanh nhanh hơn và mạnh hơn so với các tỉnh, thành khác trong cả nước.

TS Lê Quốc Phương đánh giá, mô hình kinh tế của Hà Nội có sự thay đổi tích cực, đó là đưa thương mại, dịch vụ, du lịch làm mũi nhọn. Cùng với đó, Hà Nội phát triển những mô hình kinh tế mới trên thế giới. Hiện nay, khu vực thương mại dịch vụ chiếm gần 2/3 tổng sản phẩm GRDP địa phương. Đây là một hướng đi khá đúng đúng đắn.

Du lịch đang trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đưa Hà Nội vào nhóm 10 thành phố có tăng trưởng du lịch nhanh nhất thế giới, và đứng thứ 15 trong danh sách các điểm đến du lịch phổ biến nhất trên thế giới. Năm 2023, khách du lịch đến Hà Nội đạt 24 triệu lượt (20 triệu lượt khách nội địa; 4 triệu lượt khách quốc tế).

Đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu, năm 2023, xuất nhập khẩu của Hà Nội chiếm tỷ trọng gần 9% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước, đưa Hà Nội lên vị trí thứ 8 trên 63 tỉnh, thành phố.

Để phát triển kinh tế Hà Nội tuần hoàn, bền vững, ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA) đề xuất, thành phố cần nghiên cứu kỹ về 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp quốc và mô hình một số Thủ đô của châu Á, Bắc Âu... để đưa ra một chương trình, hình mẫu cho Thủ đô; đưa ra lộ trình cho từng ngành nghề, thông điệp rõ đến từng người dân sống, người dân làm việc tại Thủ đô để cùng thực hiện. Tới đây thành phố cần thành lập Hội đồng phát triển kinh tế-xã hội bền vững, mời các chuyên gia trong các lĩnh vực, doanh nghiệp... cùng tham gia để thực hiện. Mục tiêu phát triển kinh tế Hà Nội xứng tầm đúng vị thế, tiềm năng của Thủ đô, đúng với Nghị quyết 15- NQ/TW của Bộ Chính trị.

PGS, TS Bùi Thị An nêu nhiều giải pháp để Hà Nội phát triển kinh tế bền vững. Theo PGS, TS Bùi Thị An, trong phát triển kinh tế bền vững thì kinh tế xanh là một giải pháp. Trong kinh tế xanh có một phần quan trọng là kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn giờ đã có sự thay đổi, đó là có sự “vòng lại” để tiết kiệm nguyên liệu, tái sản xuất, khi việc tiết kiệm những nguyên liệu không thể tái tạo được có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế hiện nay.

Điều 42 Luật Bảo vệ môi trường đã đề cập vấn đề kinh tế tuần hoàn, chủ trương cơ chế chính sách chung cũng đều đã có. Giờ chúng ta thực hiện như thế nào, nhất là thực hiện Luật Thủ đô ra sao là trách nhiệm của chúng ta.

Cơ chế riêng của Thủ đô cho phát triển kinh tế tuần hoàn phải được nêu ra cụ thể. Cần tạo được môi trường thuận lợi hơn về thuế, về đất, nhất là cơ chế tín dụng rất quan trọng để các doanh nghiệp thuận lợi hơn khi thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Như vậy, trước hết thành phố Hà Nội cần đưa ra được những cơ chế chính sách rất cụ thể để khuyến khích nhiều người tham gia vào kinh tế tuần hoàn, để tránh bớt rủi ro, bảo đảm được cuộc sống. Tiếp đó, thành phố tổ chức chỉ đạo thực hiện, trong đó giám sát từng công đoạn trong thực hiện kinh tế tuần hoàn của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân... Trong những năm tới, Hà Nội sẽ có phát triển đột phá, đặc biệt phải phát triển bền vững với kinh tế xanh và tất cả các lĩnh vực xanh.

Có thể bạn quan tâm

Trường trung học cơ sở Giảng Võ 2 (Hà Nội) được đầu tư hiện đại và chính thức hoạt động theo mô hình chất lượng cao từ năm học 2026-2027. (Ảnh nhà trường cung cấp)

Mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao

Hà Nội là trung tâm giáo dục, đào tạo của cả nước. Điều 16 Luật Thủ đô năm 2026 đã trao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với các cơ sở giáo dục có nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại.

Người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội tham gia khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: VÂN VÂN)

Hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở

Mỗi đơn vị y tế trên địa bàn Thủ đô cần phát huy tinh thần chủ động, nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn nhân lực, bảo đảm mọi nguồn lực đều hướng tới mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, với mục tiêu: “Lấy sức khỏe và sự hài lòng của người dân làm thước đo" cho mọi hành động.

Năm 2026, du lịch Hà Nội khởi sắc, thu hút đông khách du lịch, góp phần tăng thu ngân sách cho thành phố. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Hết tháng 10, Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách năm 2026

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội đến hết tháng 10/2026 ước đạt 652,2 nghìn tỷ đồng, vượt 0,3% dự toán cả năm 2026 và tăng 11,2% so cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, chi ngân sách địa phương thực hiện 195,7 nghìn tỷ đồng, đạt 82,9% dự toán và tăng 83,1% so cùng kỳ năm 2025.

Người dân phấn khởi trải nghiệm nhà văn hóa hạnh phúc của phường Phúc Lợi (Ảnh LINH PHẠM)

Phong trào “Dân vận khéo” ngày càng thực chất, hiệu quả

Đổi mới phương thức vận động quần chúng, hướng về cơ sở với mục tiêu cụ thể, những cách làm đó đã giúp phong trào “Dân vận khéo” tại Hà Nội phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ nhiều việc mới, việc khó để phát triển Thủ đô.

Doanh nghiệp tìm kiếm người lao động tại các phiên giao dịch việc làm trên địa bàn Hà Nội (Ảnh NGUYÊN TRANG)

Kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời

Hiện nhu cầu tuyển dụng lao động trên địa bàn Thành phố Hà Nội khá lớn, nhất là trong các lĩnh vực xây dựng, giao thông, sản xuất, dịch vụ... Các phiên giao dịch việc làm đã và đang được tích cực triển khai, theo từng địa bàn, từng lĩnh vực, nhằm kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời nhất.

Tàu điện hoạt động trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn-ga Hà Nội (Ảnh THỦY NGUYÊN)

Kiểm soát nguồn vốn, chi phí cho dự án đường sắt đô thị

Tại kỳ họp thứ bảy diễn ra vào ngày 28/10, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thống nhất sẽ lùi thời gian xem xét, thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư xây dựng dự án đường sắt quan trọng Thủ đô.

Cơ sở may complet, veston Quang Tiến, xã Chuyên Mỹ.

Phát triển kinh tế làng nghề gắn với du lịch

Từ những đường kim mũi chỉ tạo nên bộ complet, veston lịch lãm đến những sản phẩm khảm trai, sơn mài tinh xảo, giày da và đồ mộc cao cấp, xã Chuyên Mỹ, Thành phố Hà Nội đang gìn giữ một không gian nghề truyền thống giàu bản sắc.

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Dự thảo quy chế tuyển sinh lớp 10 với phương án thi hai môn Toán và Ngữ văn được kỳ vọng giảm áp lực thi cử, giúp học sinh có thêm thời gian phát triển năng lực toàn diện. Về lâu dài, mở rộng cơ hội vào lớp 10 sẽ góp phần giảm sức nóng của kỳ thi, đưa việc học trở về đúng mục tiêu phát triển bản thân.

Chủ động xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo

Trong quá trình đầu tư xây dựng, mở rộng các tuyến đường giao thông, trên địa bàn Thành phố Hà Nội phát sinh nhiều căn nhà siêu mỏng, siêu méo, làm xấu mỹ quan đô thị. Để bảo đảm quyền lợi của những người đã nhường đất thực hiện dự án, người dân cần chủ động hợp thửa, hợp khối công trình.

Bổ sung hơn 2.641 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp tuyến đường 70

Tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ bảy), Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường 70, đoạn Hà Đông-Văn Điển-nút giao Tứ Hiệp, với tổng mức đầu tư dự án tăng thêm hơn 2.641 tỷ đồng và thời gian thực hiện phần xây dựng kéo dài đến quý IV/2027.

Tại kỳ họp thứ 7, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết nghị nhiều chính sách dân sinh, có tác động lớn. Ảnh: Lê Hải.

Người dân phố cổ, phố cũ có khó khăn về nhà ở được ưu tiên thuê, mua nhà ở xã hội

Ngày 28/10, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về việc giải quyết chỗ ở cho nhóm đối tượng khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Quyết sách thể hiện rõ tính nhân văn sâu sắc, hài hòa giữa chỉnh trang đô thị và chăm lo đời sống nhân dân.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn trình bày tờ trình tại kỳ họp thứ 7. (Ảnh: Hải Thái Thành)

Đầu tư xây dựng Tổ hợp thể thao đa năng tại Mỹ Đình

Tại kỳ họp thứ 7, ngày 28/10, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Tổ hợp nhà tập luyện và thi đấu thể thao đa năng tại khu đất 4A2.4 - Khu vận động viên cao cấp Mỹ Đình với diện tích khoảng 4,88ha thuộc phường Từ Liêm.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn báo cáo giải trình tại kỳ họp chuyên đề. (Ảnh: LÊ HẢI-VIẾT THÀNH)

Hà Nội thông qua nghị quyết khắc phục hậu quả các công trình vi phạm trật tự xây dựng của Tập đoàn Mường Thanh

Sáng 28/10, tại kỳ họp chuyên đề, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định Cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội. 

Phối cảnh Quảng trường-công viên phía đông hồ Hoàn Kiếm sau khi hoàn thành xây dựng. (Ảnh: Sở Xây dựng Hà Nội)

Hà Nội đề xuất đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng chỉnh trang không gian hồ Hoàn Kiếm

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa đề xuất dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết không gian hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận với tổng mức đầu tư sơ bộ 22.229 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2029. Dự án nhằm mở rộng không gian công cộng, kết nối hồ Hoàn Kiếm với các công trình văn hóa, lịch sử khu vực trung tâm Thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự phiên thảo luận của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tại tổ ngày 26/10. Đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội chủ trì, điều hành phiên thảo luận. (Ảnh: VĂN TUYẾN)

Bảo đảm đồng bộ giữa các luật mới và Luật Thủ đô năm 2026

Ngày 26/10, trong chương trình kỳ họp thứ hai, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thảo luận ở Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.