KỶ NIỆM 15 NĂM NGÀY ĐIỀU CHỈNH ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH THỦ ĐÔ (1/8/2008-1/8/2023)

Vững vàng vị thế đầu tàu kinh tế khu vực phía bắc

LTS- Hôm nay, ngày 1/8/2023, tròn 15 năm thực hiện Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội (khóa XII) về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội (1/8/2008-1/8/2023). 15 năm không phải là thời gian dài trong lịch sử phát triển của Thủ đô nghìn năm văn hiến, nhưng thành phố Hà Nội đã có chuyển biến vượt bậc trên các lĩnh vực, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển của Thủ đô những năm tiếp theo.
Sản xuất tại Công ty cổ phần Tập đoàn Sunhouse.
Sản xuất tại Công ty cổ phần Tập đoàn Sunhouse.

Trang Hà Nội Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu với bạn đọc trang chuyên đề về kết quả trên các lĩnh vực phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội của thành phố Hà Nội sau 15 năm thực hiện điều chỉnh địa giới hành chính Thủ đô.

15 năm mở rộng địa giới hành chính theo Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội khóa XII, Hà Nội trở thành một trong số những Thủ đô có diện tích và dân số lớn trên thế giới. Tận dụng lợi thế này, thành phố đã tăng tốc phát triển theo hướng nhanh, toàn diện và bền vững, giữ vững vai trò là một đầu tàu kinh tế của cả nước.

Trên nền tảng quy mô mới, thành phố đã nỗ lực tăng trưởng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của cả nước. Tuy chỉ chiếm 1% về diện tích; 8,1% về số dân, nhưng Hà Nội đóng góp 12,59% về GRDP; 17,07% về thu ngân sách nhà nước; và 4,61% kim ngạch xuất khẩu.

Tăng trưởng GRDP giai đoạn 2008-2010 (theo quy mô chưa thay đổi) đạt 9,68%/năm. Giai đoạn 2011-2022 (theo quy mô GRDP điều chỉnh), GRDP tăng bình quân 6,67%/năm.

Riêng giai đoạn 2020-2021, GRDP tăng khá thấp do ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, nhưng từ năm 2022 đã phục hồi trở lại. Quy mô GRDP năm 2022 (theo giá cố định 2010) đạt 772,2 nghìn tỷ đồng, gấp 2,17 lần so với năm 2010. Thu nhập tính theo bình quân đầu người năm 2022 đạt 141,8 triệu đồng, gấp 1,45 lần mức trung bình cả nước.

Hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn sau điều chỉnh địa giới hành chính đã chuyển dịch theo hướng tích cực và đạt mức tăng trưởng khá. Tỷ trọng ngành công nghiệp trong GRDP ngày càng cao.

Năm 2010 chiếm tỷ trọng 11,8%; năm 2015 chiếm tỷ trọng 14,38%; năm 2020 chiếm tỷ trọng 15,82%; năm 2022 chiếm 15,95%. Cơ cấu các ngành được điều chỉnh tích cực, tăng tỷ trọng các ngành chế biến, chế tạo và phát triển công nghệ cao ở một số lĩnh vực như: Điều khiển kỹ thuật số, tự động hóa, nano, plasma, laser, công nghệ sinh học...

Hằng năm, thành phố thực hiện lựa chọn, công nhận các sản phẩm công nghiệp chủ lực. Năm 2010, trên địa bàn chỉ có 53 sản phẩm được công nhận, thì đến hết năm 2022, thành phố đã công nhận 196 sản phẩm của 132 doanh nghiệp là sản phẩm công nghiệp chủ lực. Doanh thu các sản phẩm công nghiệp chủ lực đạt hơn 250.000 tỷ đồng. Các doanh nghiệp có sản phẩm công nghiệp chủ lực thật sự là những doanh nghiệp nòng cốt của ngành công nghiệp Thủ đô.

Công tác phát triển hạ tầng các khu, cụm công nghiệp được thúc đẩy, tạo mặt bằng cho doanh nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất. Đến nay, thành phố đã thu hút đầu tư phát triển hạ tầng 101 cụm công nghiệp, tổng diện tích hơn 2.100 ha.

Thời điểm năm 2010, trên địa bàn chỉ có bảy cụm công nghiệp được xử lý nước thải tập trung, thì nay đã có 43 cụm công nghiệp đã được xử lý nước thải tập trung.

Thành phố cũng tăng cường hỗ trợ phát triển nghề, làng nghề và các cơ sở công nghiệp nông thôn, góp phần tích cực đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngoại thành theo hướng công nghiệp-nông nghiệp-dịch vụ, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Hiện tại Hà Nội có 1.350 làng nghề và làng có nghề, thu hút hàng chục nghìn lao động.

Trong bối cảnh điều kiện kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng hoạt động thương mại trên địa bàn vẫn luôn duy trì tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội bình quân giai đoạn 2011-2015 tăng 12,84%; giai đoạn 2016-2020 tăng 9,14%; giai đoạn 2021-2022 tăng 9,3%.

Quy mô giá trị Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội năm 2022 đạt khoảng 698 nghìn tỷ đồng, gấp gần 3,4 lần năm 2010. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2022 ước đạt hơn 17 tỷ USD, gấp gần 2,1 lần năm 2010. Hạ tầng thương mại được quan tâm phát triển. Thời điểm hết năm 2008, trên toàn địa bàn chỉ có 10 trung tâm thương mại, 78 siêu thị, 382 chợ...

Đến nay, thành phố đã phát triển được 29 trung tâm thương mại, 135 siêu thị và 453 chợ; hơn 2.000 cửa hàng tiện lợi, địa điểm kinh doanh thực phẩm; 415 máy bán hàng tự động...

Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn từ năm 2008 đến nay đều hoàn thành và vượt dự toán thu được Trung ương giao. Tổng thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2008-2022 đạt 2,94 triệu tỷ đồng, tăng bình quân 11,5%/năm. Cơ cấu thu có sự chuyển dịch tích cực, bền vững.

Tỷ trọng thu nội địa đã tăng từ mức 80,5% năm 2008 lên 91,7% vào năm 2023. Giai đoạn 2008-2022, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội huy động gần 4,04 triệu tỷ đồng, tăng hằng năm 11,04%.

Công tác xã hội hóa đầu tư được đẩy mạnh, nhất là đối với các lĩnh vực: Cấp nước, bãi đỗ xe, xử lý chất thải, nước thải, hạ tầng, giáo dục, y tế... Hà Nội đã thu hút mới hơn 4.500 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 33 tỷ USD.

Ngoài thực hiện chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng cho người lao động, tham gia vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu thì các doanh nghiệp FDI tại Hà Nội đã đóng góp hơn 10% thu ngân sách, 11% số lao động trong các doanh nghiệp, 11% vốn đầu tư phát triển toàn xã hội…

Theo đánh giá của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, sau 15 năm hợp nhất, kinh tế Thủ đô đã duy trì tăng trưởng khá; bảo đảm các cân đối lớn ngay cả khi dịch Covid-19 diễn biến phức tạp; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; mô hình tăng trưởng chuyển dần về chiều sâu; chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh được cải thiện, hiệu quả đầu tư tăng lên.

Môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện; khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục phát triển mạnh. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Trần Sỹ Thanh cho biết, thời gian tới, Hà Nội sẽ chủ động phát huy vị trí là một trong những đầu tàu kinh tế của cả nước, huy động mọi nguồn lực, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế nhanh, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.