Kinh tế châu Âu thoát hiểm

Kinh tế châu Âu có triển vọng thoát khỏi suy thoái "trong gang tấc" khi Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) vừa nhận định, tăng trưởng kinh tế của các quốc gia Lục địa già sụt giảm mạnh trong năm nay, nhưng hầu hết các quốc gia sẽ tránh được suy thoái. Mặc dù vậy, nguy cơ khủng hoảng năng lượng và "bóng ma lạm phát" vẫn đe dọa nghiêm trọng kinh tế khu vực này.
Đồng 5,10, 20 và 50 euro. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Đồng 5,10, 20 và 50 euro. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ðánh giá về triển vọng kinh tế châu Âu, Giám đốc bộ phận châu Âu của IMF Alfred Kammer vừa cho biết, dù sụt giảm mạnh trong năm nay, nhưng hầu hết các nền kinh tế châu Âu sẽ tránh được suy thoái. IMF dự báo rằng Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) sẽ đạt mức tăng trưởng 0,8% trong năm nay.

Theo ông Kammer, IMF đã điều chỉnh dự báo kinh tế Eurozone tăng so với dự báo đưa ra hồi tháng 1 năm nay nhờ mùa đông ấm áp hơn và hành động chính sách quyết đoán của các nhà hoạch định chính sách tại châu lục này.

Ðức là quốc gia duy nhất trong Eurozone mà IMF dự báo sẽ bước vào suy thoái trong năm nay. Giới chuyên gia của IMF cho rằng, triển vọng kinh tế Ðức không lạc quan là bởi nước này phụ thuộc vào nguồn cung khí đốt của Nga nhiều hơn so với các quốc gia châu Âu khác.

Tuy nhiên, những tín hiệu từ nền kinh tế số một châu Âu cho thấy bức tranh kinh tế Ðức cũng không u ám như nhận định của IMF. Theo Bộ Kinh tế Ðức, nền kinh tế nước này đã khởi đầu thuận lợi trong năm nay với sản lượng công nghiệp và xây dựng đều tăng trưởng, tình trạng "thắt cổ chai" về nguyên liệu cũng dần được tháo gỡ, giá năng lượng giảm và điều kiện thời tiết thuận lợi.

Các quốc gia châu Âu luôn phải nỗ lực bảo đảm môi trường tương đối ổn định để nền kinh tế từng bước phục hồi vững chắc.

Cùng với đó, tâm lý người tiêu dùng dự báo sẽ tiếp tục phục hồi trong những tháng tới. Tỷ lệ lạm phát của Ðức được dự báo tiếp tục giảm, mặc dù vẫn ở mức cao. Phạm vi lạm phát dự báo là 5,4% đến 6,6% trong năm 2023 và 2,1% đến 3,5% cho năm 2024.

Báo cáo của Bộ Kinh tế Ðức công bố ngày 14/4 vừa qua cho thấy, nguy cơ suy thoái kỹ thuật do hai quý tăng trưởng âm liên tiếp dường như đã được ngăn chặn.

Theo dự báo, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn nhất châu Âu sẽ tăng 0,1% trong quý I/2023, sau khi ghi nhận mức sụt giảm 0,4% trong quý IV/2022. Các viện kinh tế hàng đầu của Ðức đều dự báo rằng kinh tế nước này trong năm 2023 có thể tăng trưởng 0,3%.

Không chỉ tại Ðức, tình hình lạm phát của các nước Eurozone vốn rất nóng trong năm 2022, nay đã bước đầu lắng dịu.

Phát biểu tại Hội nghị mùa xuân của Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF hôm 14/4, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde nhận định tỷ lệ lạm phát ở Eurozone có thể sẽ giảm trong những tháng tới.

Trên thực tế, trong tháng 3 năm nay, giá tiêu dùng cơ sở hằng năm ở Eurozone đã tăng 6,9%, giảm từ mức 8,5% trong tháng 2 xuống mức thấp nhất trong vòng một năm. Con số này cũng thấp hơn nhiều so với mức cao kỷ lục 10,6% ghi nhận vào tháng 10/2022.

Trong các dự báo gần đây nhất, ECB cho rằng lạm phát ở Eurozone sẽ ở mức trung bình 5,3% vào năm 2023, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%. Sau đó, lạm phát dự báo sẽ giảm xuống 2,9% vào năm 2024 và 2,1% vào năm 2025.

Tuy nhiên, mặc dù kinh tế khu vực có triển vọng thoát hiểm, các nền kinh tế thành viên của EU vẫn đối mặt không ít thách thức trong bối cảnh động lực tăng trưởng hiện vẫn rất yếu, các rủi ro tài chính vẫn lớn và "bão lạm phát" có thể quay trở lại thổi bay mọi nỗ lực của các chính phủ.

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva vừa đưa ra nhận định nền kinh tế toàn cầu đã chứng tỏ khả năng phục hồi đáng kể qua nhiều cú sốc, nhưng chưa vượt qua được hai yếu tố xảy ra đồng thời gồm tăng trưởng yếu và lạm phát dai dẳng.

Kinh tế châu Âu cũng đối mặt các khó khăn tương tự. Chủ tịch ECB Lagarde dự đoán lạm phát tại Eurozone sẽ tiếp tục giảm, nhưng cũng đã cảnh báo rằng triển vọng này vẫn bị đe dọa do những yếu tố không chắc chắn, trong đó có rủi ro sụt giá.

Mức tăng lương cao hơn dự báo có thể khiến tỷ lệ lạm phát tăng cao, trong khi những căng thẳng trên thị trường tài chính hoặc giá năng lượng giảm nhanh có thể khiến lạm phát tăng chậm lại.

Bên cạnh đó, cuộc chiến Nga-Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ hai, cũng có thể gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng mới ở châu Âu và biến nỗ lực chống lạm phát, tăng trưởng kinh tế của các nước trong khu vực thành "công dã tràng".

Thực tế nêu trên cho thấy, kinh tế Lục địa già trên thực tế mới chỉ có triển vọng thoát hiểm chứ chưa bước vào giai đoạn phục hồi vững chắc. Trong bối cảnh đó, bên cạnh việc sử dụng các "liều thuốc tăng lực" cho nền kinh tế, các quốc gia châu Âu luôn phải nỗ lực bảo đảm môi trường tương đối ổn định để nền kinh tế từng bước phục hồi vững chắc.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.