Hai thách thức cản bước kinh tế châu Âu

Trong những tháng đầu năm nay, các nền kinh tế châu Âu tiếp tục phục hồi tích cực sau "cơn bạo bệnh" Covid-19. Tuy nhiên, nguy cơ chiến sự Ukraine kéo dài làm gián đoạn chuỗi cung ứng và thiếu hụt nguồn cung năng lượng trầm trọng đang đe dọa cản bước tăng trưởng kinh tế châu Âu.

Một trung tâm thương mại tại Budapest, Hungary. Ảnh: Reuters
Một trung tâm thương mại tại Budapest, Hungary. Ảnh: Reuters

Các nền kinh tế châu Âu, đặc biệt là Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đang trên đà phục hồi tích cực. Kết quả cuộc khảo sát của Cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế S&P Global vừa công bố cho thấy, trong tháng 4/2022, kinh tế Eurozone đã tăng tốc và đạt mức tăng trưởng cao nhất trong bảy tháng qua, bất chấp những lo ngại về lạm phát và tác động của cuộc xung đột ở Ukraine.

Trong tháng 4, Chỉ số quản lý mua hàng (PMI) của Eurozone đã tăng lên 55,8 điểm, so với mức 54,9 điểm trong tháng trước đó. PMI - thước đo quan trọng của hoạt động sản xuất, trên 50 điểm được hiểu là kinh tế tăng trưởng. Số liệu thống kê cũng cho thấy, phần lớn các nền kinh tế khác ngoài Eurozone cũng đã phục hồi tích cực trong quý I năm nay. Theo đó, nhà kinh tế trưởng của S&P Global, ông Chris Williamson, nhận định Eurozone bước vào quý II/2022 với "nền tảng vững chắc hơn kỳ vọng".

Tuy nhiên, đà phục hồi kinh tế châu Âu đang có nguy cơ chậm lại do gián đoạn chuỗi cung ứng và thiếu nguồn cung năng lượng dài hạn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài. Trên thực tế, việc gián đoạn chuỗi cung ứng đã tác động tiêu cực tới nhiều nền kinh tế của "lục địa già", khiến tăng trưởng của một số quốc gia bị "bỏ lại phía sau". Tại Đức, nền kinh tế lớn nhất khu vực, tốc độ tăng trưởng kinh tế đã giảm xuống mức thấp nhất trong ba tháng qua.

Báo cáo tình hình kinh tế của Bộ Kinh tế và Bảo vệ khí hậu vừa công bố cho biết, sản lượng kinh tế của Đức đã giảm mạnh sau 5 tháng tăng liên tiếp. Cụ thể, trong tháng 3, sản lượng trong lĩnh vực chế tạo đã giảm bình quân 3,9% so với tháng trước, trong đó sản lượng công nghiệp giảm 4,6%; trong tháng 4, tỷ lệ lạm phát tăng lên mức 7,4%, giá năng lượng tăng 35,3% so với cùng kỳ năm 2021. Báo cáo dự báo cuộc xung đột tại Ukraine có thể sẽ tiếp tục ảnh hưởng nặng nề đến mức tiêu dùng ở Đức trong những tháng tới.

Tại khu vực Bắc Âu, các số liệu thống kê chính thức công bố ngày 13/5 cho thấy, trong quý I/2022, nền kinh tế Na Uy và Thụy Điển đã bị suy giảm do chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê quốc gia Na Uy, GDP của nước này giảm 0,6% so với quý IV/2021. GDP quý I không bao gồm sự đóng góp của các lĩnh vực sản xuất hydrocarbon và vận tải biển vốn là những ngành kinh tế mũi nhọn của Na Uy.

Trong khi đó, tại Thụy Điển, GDP quý I của nước này cũng giảm 0,4% so với quý trước đó. Đối với các ngành kinh tế của châu Âu, theo S&P Global, sản xuất ô-tô đang là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do tác động của cuộc xung đột ở Ukraine, với mức sụt giảm sản lượng trong tháng 4 cao hơn nhiều so với tháng 3, do tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng trở nên trầm trọng hơn.

Ngoài tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng, cuộc chiến Ukraine còn đặt kinh tế châu Âu trước sức ép lớn về thiếu nguồn cung năng lượng, nhất là trong bối cảnh các dự báo mới nhất cho thấy cuộc chiến nêu trên có nguy cơ kéo dài. Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy áp đặt lệnh cấm vận mới đối với Nga liên quan xung đột tại Ukraine, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) cảnh báo việc ngừng đột ngột nhập khẩu khí đốt Nga có thể khiến các nền kinh tế mới nổi ở châu Âu, Trung Á và Bắc Phi mất đi sự phục hồi hậu đại dịch Covid-19.

Theo báo cáo của EBRD, việc ngừng nguồn cung khí đốt từ Nga sẽ là "một đòn giáng mạnh nhất" vào các nước thành viên EU vốn phụ thuộc vào Nga cả về khí đốt lẫn dầu thô như Séc, Hungary và Slovakia. EBRD cho rằng tăng trưởng GDP của khu vực sẽ giảm xuống còn 1,1% so với mức mà ngân hàng này đưa ra hồi tháng 3 là tăng trưởng 1,7%. Bộ Lao động Đức cảnh báo, việc đơn phương áp đặt cấm vận khí đốt của Nga sẽ khiến nước Đức rơi vào "một cuộc khủng hoảng kép", đó là khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng lạm phát.

Trong khi đó, cuộc xung đột quân sự tại Ukraine đã trải qua gần ba tháng và các chuyên gia phân tích dự báo sẽ là một "cuộc chiến tranh tiêu hao lâu dài". Trong bối cảnh nêu trên, kinh tế châu Âu sẽ tiếp tục bị "đè nặng" bởi hai sức ép từ đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt năng lượng. Thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp bách là các nhà lãnh đạo của "đại gia đình EU" phải sớm xây dựng một chiến lược dài hạn giúp kinh tế khu vực tìm được lối thoát hiểm.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.