Đầu tàu kinh tế châu Âu trong khủng hoảng

Nguồn cung khan hiếm và giá năng lượng tăng cao đã tác động mạnh tới nền kinh tế Đức. Trong ngành công nghiệp, khoảng một phần tư số công ty phải giảm quy mô hoặc chuyển hoạt động sản xuất ra nước ngoài. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo mức thiệt hại của “đầu tàu kinh tế châu Âu” lên tới 2,7% GDP vào năm 2023 và 0,4% vào năm 2024.
Ảnh minh họa: Người dân đi bộ tại đại lộ mua sắm Kurfurstendamm, Đức, ngày 5/12/2020. (Ảnh: REUTERS)
Ảnh minh họa: Người dân đi bộ tại đại lộ mua sắm Kurfurstendamm, Đức, ngày 5/12/2020. (Ảnh: REUTERS)

Theo kết quả khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức (DIHK), giá năng lượng tăng cao buộc ngày càng nhiều doanh nghiệp ở Đức giảm sản lượng, thậm chí đình chỉ toàn bộ lĩnh vực kinh doanh. Khoảng 16% số công ty sản xuất công nghiệp buộc phải có những quyết định phù hợp bối cảnh hiện nay. Đặc biệt, tỷ lệ này cao gấp đôi (32%) với những công ty sử dụng nhiều năng lượng, như các ngành thép, thủy tinh và giấy.

Đây là những con số đáng báo động đối với lĩnh vực công nghiệp của Đức và giá năng lượng cao kéo dài tạo gánh nặng đối với ngành sản xuất của nước này. Tình hình của nhiều công ty được dự báo có thể tiếp tục xấu. Ngay từ tháng 7 này, nhiều công ty đã phải mua khí đốt trên thị trường cho những tháng còn lại trong năm. Chỉ khoảng 50% số công ty công nghiệp đáp ứng được nhu cầu về khí đốt cho cả năm thông qua các hợp đồng.

Những diễn biến khó đoán trên thị trường năng lượng gây ra rủi ro đáng kể cho nền công nghiệp của Đức, nhất là khi nguy cơ thiếu khí đốt vào mùa đông ngày một rõ nét. Cơ quan Quản lý mạng lưới liên bang Đức (Bundesnetzagentur) vừa thông báo, Đức đang trở lại lộ trình bơm khí đốt ổn định, song nhiều khả năng sẽ không đạt mục tiêu về dự trữ khí đốt.

Ngay khi đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 (Nord Stream 1) hoạt động trở lại sau 10 ngày bảo trì, dù chỉ vận hành với 40% công suất, Bộ Kinh tế Đức đã nâng mục tiêu dự trữ khí đốt, theo đó lấp đầy 75% kho dự trữ khí đốt vào ngày 1/9, nâng lên 85% vào ngày 1/10 và 95% vào ngày 1/11. Tuy nhiên, tính đến ngày 23/7, tổng lượng khí đốt dự trữ của Đức mới đạt 65,91%. Với công suất vận chuyển của đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 như hiện nay, dự trữ khí đốt của Đức chỉ có thể đạt mức tối đa là 80%-85%.

Cuối tháng 6 vừa qua, Chính phủ Đức kích hoạt giai đoạn hai của kế hoạch khẩn cấp về khí đốt và mới đây tiếp tục công bố gói biện pháp bảo đảm an ninh năng lượng mới, trong đó quy định rõ việc tăng mức tích trữ đối với các cơ sở dự trữ khí đốt. Ngoài nguồn dự trữ than cứng cho các nhà máy điện đã được kích hoạt, việc dự trữ than non cũng được kích hoạt từ ngày 1/10 tới. Việc vận chuyển than và dầu được ưu tiên trong ngành vận tải đường sắt. Bộ Kinh tế cũng công bố các quy định sửa đổi để tiết kiệm năng lượng.

Cuộc xung đột tại Ukraine làm gián đoạn nguồn cung khí đốt, ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Mặc dù Chính phủ Đức đã thực thi nhiều biện pháp nhằm bảo đảm nguồn cung, song nguy cơ Nga có thể dừng nguồn cung khí đốt tới Đức bất cứ lúc nào được dự báo khiến nền kinh tế nước này thiệt hại 1,5% GDP trong năm 2022.

Theo IMF, nếu kịch bản Nga đóng hoàn toàn đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc 1 xảy ra, hoạt động kinh tế của Đức có thể giảm sút đáng kể và lạm phát gia tăng mạnh. IMF dự báo, kinh tế Đức chỉ có thể tăng trưởng 1,2% trong năm 2022 và 0,8% năm 2023. Ngoài ra, theo IMF, giá năng lượng tăng cùng với việc cắt giảm nguồn cung khí đốt từ Nga đồng nghĩa với việc lạm phát có khả năng tiếp tục tăng cao trong hai năm tới. Lạm phát ở Đức có thể lên tới 7,7% trong năm 2022 và 4,8% năm 2023.

Không thể trông cậy hoàn toàn vào nguồn cung khí đốt từ Nga, Đức đã lên các phương án nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, cũng như giảm mức tiêu thụ khí đốt. Chính phủ Đức đang làm tất cả có thể để vượt qua tình huống khó khăn hiện nay, khi nền kinh tế đầu tàu châu Âu chao đảo trong “bão khủng hoảng” do giá năng lượng leo thang và nguồn cung khí đốt bấp bênh.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.