Kinh tế châu Âu bên bờ vực suy thoái

Kinh tế châu Âu đang bên bờ vực suy thoái trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng suy giảm, trong khi tỷ lệ lạm phát tăng vọt. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) mới đây dự báo, các nền kinh tế hàng đầu của khu vực là Đức và Italia sẽ rơi vào suy thoái trong năm tới.
Người dân mua hàng trong siêu thị tại Milan, Italia. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người dân mua hàng trong siêu thị tại Milan, Italia. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Trong Báo cáo triển vọng kinh tế khu vực châu Âu mới nhất công bố hôm 23/10, IMF cảnh báo sự suy yếu ở nhiều nền kinh tế châu Âu có thể sẽ dẫn đến tình trạng suy thoái sâu hơn trên toàn khu vực, trong khi giá cả leo thang có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng xã hội.

Theo dự báo của IMF, nhìn chung, các nền kinh tế tiên tiến của châu Âu sẽ tăng trưởng chậm lại xuống mức 0,6% vào năm 2023. Tăng trưởng của các nền kinh tế mới nổi - không bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ và các nước liên quan xung đột tại Ukraine, cũng sẽ chậm lại ở mức 1,7%. Nền kinh tế đầu tàu của châu Âu là Đức sẽ giảm 0,3% trong năm 2023 do phụ thuộc lớn vào nguồn cung khí đốt từ Nga, trong khi kinh tế Italia sẽ giảm 0,2% vào năm tới.

Bản báo cáo của IMF được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia châu Âu đang vật lộn với lạm phát leo thang và cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng. Giá năng lượng tăng vọt đã làm giảm sức mua của các hộ gia đình, đẩy chi phí sản xuất tăng cao. Lạm phát tại Khu vực đồng euro (Eurozone) trong tháng 9/2022 đã tăng lên mức 9,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây là mức cao nhất kể từ khi đồng euro được đưa vào sử dụng năm 1999. Lạm phát tháng 9 ở mức cao chủ yếu do giá năng lượng tăng mạnh, lên tới 40,7% so với cùng kỳ năm 2021. Bên cạnh đó, giá các loại thực phẩm cũng tăng 12,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá các loại dịch vụ cũng tăng mạnh hơn.

IMF nhận định: “Tăng trưởng yếu kém trên toàn châu Âu trong năm tới phản ánh tác động lan tỏa từ cuộc chiến Nga-Ukraine, đặc biệt là sự điều chỉnh giảm mạnh đối với các nền kinh tế chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt cho lục địa này”.

Các chuyên gia của IMF cho rằng, mặc dù Eurozone được dự báo sẽ tránh được suy thoái, nhưng GDP của 19 nước thuộc Eurozone dự báo chỉ tăng 0,5% trong năm 2023, kém hơn nhiều so với dự báo trước đây. Trong khi đó, các điều kiện tài chính ngặt nghèo hơn đối với Eurozone, với chi phí vay đã tăng 50 điểm cơ bản trong tháng 7/2022 và 75 điểm trong tháng 9/2022. Tình trạng lạm phát cũng như giá năng lượng cùng tăng vọt trong tám tháng đầu năm đã buộc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) phải tăng lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế trước nguy cơ suy thoái.

IMF nhận định rằng, thời gian tới, nguy cơ lớn nhất với các nền kinh tế châu Âu vẫn là sự gián đoạn nguồn cung năng lượng trong mùa đông. Tình trạng thiếu nguồn cung năng lượng, thiếu lương thực sẽ gây ra những tổn thương kinh tế sâu sắc hơn cho các quốc gia thuộc “đại gia đình EU”. Định chế tài chính nêu trên dự báo tình trạng lạm phát tại châu Âu sẽ còn kéo dài và căng thẳng xã hội có thể trở nên tồi tệ hơn do chi phí sinh hoạt gia tăng.

Do vậy, các ngân hàng trung ương cần tiếp tục tăng lãi suất. Trong khi đó, những gói hỗ trợ mới mà các chính phủ tại châu Âu đưa ra chỉ “như muối bỏ bể” và chưa thể bù đắp cho những khó khăn kinh tế hiện nay.

Ngoài những khó khăn nêu trên, hiện môi trường bên ngoài cũng đang bất lợi với kinh tế châu Âu. Cuộc chiến Nga-Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đồng nghĩa với việc nguồn cung năng lượng cho châu Âu và chuỗi cung ứng tiếp tục bị gián đoạn; các nền kinh tế lớn nhất thế giới như Mỹ và Trung Quốc đều khó khăn và suy giảm tăng trưởng. Fitch Ratings đã dự báo kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái từ quý II/2023, trong khi Giám đốc điều hành Goldman Sachs nhận định kinh tế Mỹ có thể rơi vào suy thoái ngay đầu năm tới.

Nguy cơ suy thoái của kinh tế châu Âu cùng gam màu xám trên bức tranh của các nền kinh tế hàng đầu thế giới đang “phủ bóng đen” lên triển vọng phục hồi của kinh tế toàn cầu và ngay từ bây giờ, chính phủ các nước cần phải chuẩn bị tâm thế, nguồn lực để đối phó một cuộc khủng hoảng kinh tế có thể xảy ra ngay trong năm 2023.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.