Tài chính xanh là nền tảng thích ứng với các tiêu chuẩn toàn cầu
Theo ông Giandomenico Zappia, Chủ tịch EuroCham Việt Nam, tài chính bền vững không đơn thuần là phát hành trái phiếu xanh hay cung cấp các khoản vay ưu đãi, mà là sự thay đổi trong cách các tổ chức tài chính đánh giá giá trị và rủi ro của một dự án. Một công trình có chi phí đầu tư ban đầu thấp nhưng tiêu thụ nhiều năng lượng, phát thải lớn hoặc không đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường trong tương lai thực chất không phải là khoản đầu tư hiệu quả.
Ngược lại, các công trình xanh có thể giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao tỷ lệ lấp đầy, gia tăng giá trị tài sản và tăng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế. Theo kinh nghiệm từ nhiều thị trường phát triển, các công trình đạt chứng nhận xanh thường có mức giá thuê cao hơn từ 5%-7% và khả năng thu hút nhà đầu tư tốt hơn so với các công trình truyền thống.
Đại diện EuroCham cũng cho rằng, Việt Nam đang từng bước xây dựng nền tảng cho thị trường tài chính xanh thông qua việc ban hành Danh mục phân loại xanh Việt Nam, mở rộng tín dụng xanh và phát triển thị trường trái phiếu xanh. Tuy nhiên, với dư nợ tín dụng bất động sản đã lên tới khoảng 2 triệu tỷ đồng vào cuối năm 2025, vấn đề đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô tín dụng mà còn phải bảo đảm các dòng vốn được phân bổ cho những dự án có khả năng tạo giá trị bền vững trong dài hạn.
Ở góc độ các tổ chức tín dụng, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Thành viên Hội đồng Thành viên Ngân hàng Agribank cho biết, chuyển đổi xanh đang trở thành định hướng chiến lược của ngành ngân hàng nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Năm 2025, Agribank dành khoảng 400.000 tỷ đồng cho các chương trình tín dụng ưu đãi, ưu tiên các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch, chế biến nông, lâm, thủy sản và các dự án sản xuất xanh, thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, Agribank cũng phát hành trái phiếu xanh riêng lẻ trị giá 5.000 tỷ đồng, đánh dấu bước chuyển từ huy động vốn truyền thống sang huy động vốn có mục tiêu rõ ràng cho các dự án phát triển bền vững.
Không chỉ các ngân hàng trong nước, nhiều tổ chức tài chính quốc tế cũng đang mở rộng các kênh hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn xanh. Theo ông Vũ Hồng Phong, Chuyên gia kỹ thuật EDGE của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), chứng nhận công trình xanh hiện không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật mà đã trở thành "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp tiếp cận tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các khoản đầu tư quốc tế. Khi hiệu quả tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước và giảm phát thải được lượng hóa bằng các tiêu chuẩn quốc tế, các tổ chức tài chính có thêm cơ sở để đánh giá chất lượng tài sản và mức độ rủi ro của dự án.
Động lực thúc đẩy quá trình tái cấu trúc mô hình sản xuất
Thực tế đã có nhiều dự án tại Việt Nam huy động thành công nguồn vốn quốc tế nhờ đáp ứng các tiêu chuẩn công trình xanh, như khoản vay hợp vốn 150 triệu USD dành cho hệ thống Vinschool hay trái phiếu xanh của Tập đoàn Nhựa Bình Thuận được GuarantCo bảo lãnh. Điều này cho thấy, cùng với việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, doanh nghiệp có thể mở rộng khả năng tiếp cận các dòng vốn dài hạn với chi phí cạnh tranh hơn.
Theo bà Chử Thị Lan Hương, Cố vấn ESG Ngân hàng Techcombank, Phó Chủ tịch Ủy ban Tài chính bền vững EuroCham, Việt Nam sẽ cần khoảng 368 tỷ USD đến năm 2040 để thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0", trong khi ngành xây dựng chiếm tới 36-40% tổng tiêu thụ năng lượng và khoảng 25% lượng phát thải khí nhà kính của cả nước. Quy mô nguồn lực này cho thấy chuyển đổi xanh sẽ không thể thành công nếu thiếu các giải pháp tài chính phù hợp.
Theo bà Lan Hương, doanh nghiệp hiện có thể tiếp cận nhiều công cụ huy động vốn như tín dụng xanh, trái phiếu xanh, trái phiếu liên kết bền vững và các nguồn vốn ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế. Tuy nhiên, yếu tố quyết định không còn là việc dự án được gắn "nhãn xanh", mà phải chứng minh được hiệu quả kinh tế và khả năng tạo dòng tiền.
Hiện các tổ chức tài chính ngày càng ưu tiên những "Bankable Green Projects", tức là các dự án vừa đáp ứng tiêu chí môi trường, vừa có phương án kinh doanh khả thi, quản trị rủi ro minh bạch và khả năng hoàn vốn rõ ràng. Muốn tiếp cận nguồn vốn xanh, doanh nghiệp cần lượng hóa đầy đủ hiệu quả tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, hiệu quả vận hành cũng như xây dựng hệ thống dữ liệu ESG minh bạch ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.
Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh các tiêu chuẩn carbon và ESG đang trở thành "giấy thông hành" của hàng hóa trên thị trường quốc tế, tài chính xanh không chỉ là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn mà còn là động lực thúc đẩy quá trình tái cấu trúc mô hình sản xuất. Khi dòng vốn được định hướng vào các dự án tiết kiệm năng lượng, sử dụng vật liệu phát thải thấp và ứng dụng công nghệ xanh, doanh nghiệp không chỉ nâng cao khả năng đáp ứng các rào cản thương mại mới mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững, gia tăng sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.
![[Ảnh] Hồi sinh "cánh rừng ngầm" Cù Lao Chàm: Đánh thức kho báu dưới đáy đại dương](https://cdn.nhandan.vn/images/3ab6082ac45082cf6e548fbf8e8afc33665cff6d11d0a89d6f15a9d1d16416c1590ed6e0ee498dcf0e3fbc94fd1a1a2eb75c1f3ead0047571d3cec5213a9decccc68cfbde48fdb4e9d9dfdb3ea914a0603ae5fc31d41b70b815830cd73931fc8a850f33a7bc8deb9d39d0b4768aad16a09e897e33f8dc84297de5b7684f86dfcb7ae13cda333b1a658a4aa09dbd85477/1784601021827-1550653406470948786-2529399184568577581-248b4ce5dba3f3bf957a533b0fbf5248-3047.jpg.avif)
