Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Thời đàm

Định danh sau sáp nhập

Cùng với việc thực hiện các thủ tục để sáp nhập một số tỉnh, thành phố, thời gian qua, nhiều địa phương đang nhanh chóng triển khai sáp nhập các cơ quan hành chính, ổn định tổ chức xã, phường.

Việc nhanh chóng ổn định tổ chức, trong đó có cả việc làm sao sớm định danh cho những địa phương mới xuất hiện sau sáp nhập là việc làm cần thiết.

Có nhiều sự lựa chọn đối với những tên phường, tên xã… mới. Nơi thì lựa chọn đặt tên theo địa danh có sẵn của một vùng trước khi sáp nhập, các tên còn lại lược bỏ. Cũng có nơi đề xuất sử dụng chữ đầu tiên của các vùng bị sáp nhập ghép nó lại với nhau (kiểu như Hà Nam Ninh hay Bình Trị Thiên, Hà Bắc xưa kia). Thế nhưng, có nơi lại lựa chọn phương án đặt tên gọi của đơn vị hành chính theo số thứ tự (giống một số địa phương ở phía nam trước đây).

Cho tới thời điểm này, đã thấy có nhiều địa phương không sử dụng phương án đặt tên xã, phường theo cấp số thứ tự hoặc số la mã. Theo luật định, cũng không nhất thiết phải đặt tên đơn vị hành chính theo cấp số như vậy. Đánh số kiểu này, có lẽ chỉ những người làm công tác thống kê hay những người làm hành chính… ủng hộ, bởi nó “dễ” tìm trong các bản báo cáo. Còn theo mong muốn của người dân, mỗi đơn vị hành chính được đặt tên mới nên mang những ý nghĩa nhất định về mặt lịch sử, văn hóa.

Nét văn hóa truyền thống ở địa phương có thể hình thành, lưu truyền qua cái tên gọi, được nhắc nhớ cho đời sau qua mỗi câu hò, vè, văn chương và chuyện kể lịch sử.

Quê tôi ở Thái Bình, ngay cái vùng người ta vẫn nói “ăn Tiền Hải, cãi Kiến Xương, dở dở ương ương là mấy ông Thái Thụy”. Làng tôi là làng Đồng Kinh, vốn xưa các cụ kể lại là do đất chật, người đông, một số tiền bối liền quyết định đưa thanh niên trai tráng đi khai hoang, mở đất. Đất Thái Thụy, Diêm Điền khi ấy toàn đồng chiêm trũng, ruộng nhiễm phèn, đường đi lối lại khó khăn, cực khổ. Mà đất các cụ chọn để di dân đương nhiên khủng khiếp hơn nhiều. Cái tên Đồng Kinh đã nói lên cảm xúc khi ấy. Nó cũng thể hiện ý chí mở đất, bắt thiên nhiên phải khuất phục con người.

Lại nhớ, trong những câu chuyện kể, mỗi tên làng, tên xã đều có những thành hoàng, có những gắn bó xa xưa máu thịt và gần gũi. Như xứ Đồng Tỉnh, Huê Cầu ở Hưng Yên. Như Cốc Lếu (tiếng địa phương là gốc gạo) ở Lào Kay xưa. Mỗi cái tên dù “chẳng thơ đâu”, nhưng thật sự là những mạch nguồn văn hóa kết nối trầm tích cội nguồn cho tới tương lai rộng mở.

Thế nên, muốn đặt tên cho một địa danh cũng cần cân nhắc các yếu tố vùng miền, những trầm tích văn hóa, văn minh và lịch sử. Giống như nhân vật “Thứ Sáu” trong một câu chuyện nổi tiếng của nước ngoài - ít ra cũng mang lại cho người ta hiểu phần nào ý nghĩa.

MAI TÂM HIẾU

Có thể bạn quan tâm

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Khi những ý tưởng thôi thì thầm

Hành lang giảng đường đại học vắng tanh. Sau một cánh cửa lớp, tiếng thầy giáo đều đều những kiến thức triết học. Bỗng giọng thầy ngừng lại, thay thế là tiếng cười của đám sinh viên.

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Cái bẫy và khoảng trống của sự quan tâm

Thím tôi đã hơn 70 tuổi, sống ở thôn quê. Mấy năm trước, thím thấy bà con trong xóm kháo nhau có công ty đưa xe tải về tặng quà tri ân ở trường tiểu học trong xã. Đã nghe cảnh báo chuyện bị lừa mua hàng “rởm” giá cao, thím tôi cẩn thận để hết tiền ở nhà. Thím bảo: Chỉ đến nhận quà rồi về, mất tiền sao được!