Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Theo Công an tỉnh Phú Thọ, chiếc ô-tô Daewoo Matiz mang biển kiểm soát 29A-647.XX đã bị camera AI tại các phường trung tâm tỉnh ghi nhận vi phạm trong thời gian dài. Riêng tháng 7/2026, phương tiện phạm tới 21 lỗi chạy quá tốc độ quy định, có những lần vi phạm diễn ra chỉ cách nhau vài phút. Các lỗi xuất hiện liên tục trong cả tháng 7, tập trung nhiều vào sáng sớm và chiều tối. Trong 11 ngày chiếc xe bị ghi nhận vi phạm, có 7 ngày xuất hiện từ 2 lỗi trở lên.

Lực lượng chức năng cho biết, đã nhiều lần gửi thông báo vi phạm tới chủ phương tiện được ghi trong giấy chứng nhận đăng ký xe, có địa chỉ tại phường Thanh Liệt (Hà Nội). Nhưng do chiếc xe đã qua nhiều đời chủ, lại không thực hiện thủ tục chuyển nhượng, sang tên theo quy định, nên những thông báo vi phạm không đến được với chủ hiện tại đang sử dụng phương tiện.

Chính vì tâm lý “xe không đứng tên mình, không sợ bị phạt”, lái xe ở Phú Thọ đã xem thường pháp luật, thoải mái “mát ga” vi phạm quy định về tốc độ quá nhiều lần. Người này bất đắc dĩ trở thành nhân vật chính của vụ phạt nguội có thể nói là lớn kỷ lục từ khi hình thức này xuất hiện.

Nhìn ở góc độ quản lý, việc truy thu và xử lý vi phạm giao thông là hoàn toàn đúng đắn. Nhưng ít nhiều câu chuyện cũng để lại những trăn trở. Đành rằng chiếc xe đã qua nhiều đời chủ, tuy nhiên khi công cụ hiện đại đã có thể xác định chính xác danh tính người điều khiển mà không phụ thuộc thông tin đăng ký, nên chăng việc thông báo, xử lý lỗi cần được thực hiện sớm hơn, quyết liệt hơn. Khi ấy, lái xe chắc chắn sẽ tự biết sợ để chấm dứt ngay hành vi vi phạm.

Dưới góc độ xã hội, việc một lái xe liên tục vi phạm Luật Giao thông trong thời gian dài, trên cùng một tuyến đường dẫn đến nhiều rủi ro cho những người chung quanh. Chỉ cần một trong số đó dẫn đến tai nạn, hậu quả có thể nặng nề và lâu dài hơn nhiều nữa.

Từ câu chuyện phạt nguội giao thông, nhìn rộng ra các lĩnh vực khác của quản lý nhà nước, từ trật tự đô thị, thuế, môi trường cho đến phòng cháy chữa cháy…, việc thi hành pháp luật luôn cần được cân bằng giữa tính nghiêm minh và sự nhân văn. Pháp luật phải “thấu lý” để giữ vững kỷ cương xã hội, nhưng cách thức thực thi cần “hợp tình” để tạo sự đồng thuận.

Ngoài số lượng biên bản xử phạt hay số tiền thu về cho ngân sách, thước đo lớn nhất đối với một hệ thống quản lý tiến bộ chính là ý thức tự giác tuân thủ của mỗi người dân. Khi vi phạm được cảnh báo, xử lý trên cơ sở cơ chế thông tin thông suốt giúp người dân có cơ hội tự giác khắc phục sớm, việc chấp hành quy định từ tâm lý đối phó thụ động sẽ dần trở thành thói quen ứng xử văn minh trong đời sống thường nhật.

Có thể bạn quan tâm

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Khi những ý tưởng thôi thì thầm

Hành lang giảng đường đại học vắng tanh. Sau một cánh cửa lớp, tiếng thầy giáo đều đều những kiến thức triết học. Bỗng giọng thầy ngừng lại, thay thế là tiếng cười của đám sinh viên.

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.