Mỗi dịp tháng 7 hằng năm, từng đoàn người lại cùng nhau tập trung về các nghĩa trang liệt sĩ từ nam chí bắc để thắp hương tưởng nhớ những người thân đã ngã xuống trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Trong rất nhiều các gia đình, đều có những người con như vậy. “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh…” để cho thế hệ hôm nay có một đất nước đang vươn mình tiến bước, bắt kịp với trình độ phát triển mới, từ đó quyết tâm đưa nước Việt Nam tiến vào kỷ nguyên vươn mình tới thịnh vượng, hùng cường, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, và như vậy, đòi hỏi phải có tâm thế, vị thế mới cùng tư duy, cách tiếp cận mới về hội nhập quốc tế như ý kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Trong chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính, hài cốt liệt sĩ được bắt đầu triển khai hồi tháng 3 vừa qua, tới nay, đã có hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập; hàng chục nghìn mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ được thu thập phục vụ giám định ADN, góp phần mở thêm cơ hội xác định danh tính, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình sau nhiều thập kỷ. Đây cũng là chiến dịch lớn nhất từ trước tới nay nhằm đẩy mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong phân tích, khai thác dữ liệu liệt sĩ; đẩy nhanh thu thập, phân tích và đối sánh ADN của thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gene.
Việc tiến hành tìm kiếm, quy tập hài cốt, xác định danh tính những người lính đã hy sinh trên khắp các chiến trường đã được 32 đội tìm kiếm, tiến hành ở khắp các vùng và trên nhiều quốc gia chứ không chỉ gói gọn trong nước (trong đó 13 đội tìm kiếm trong nước và 19 đội tìm kiếm tại Lào và Campuchia). Từ đó, đã phát hiện và quy tập được 401 hài cốt qua quá trình tìm kiếm trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia.
Cũng trong chiến dịch này, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ qua giám định ADN để từ đó xác định danh tính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, đến nay, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đã được triển khai đối với 66.013 ngôi mộ liệt sĩ trên cả nước, trong đó có 46.116 ngôi mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt gần 70%. Đối với thân nhân liệt sĩ, đã có 93.464 mẫu sinh phẩm được thu thập, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối sánh ADN. Bên cạnh đó, 15.729 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương đã được tiếp nhận và lưu trữ phục vụ công tác giám định ADN.
Chiến tranh đã qua đi nhiều chục năm, vẫn thấy những giọt nước mắt lăn trên các gò má nhăn nheo in hằn những ưu tư, trăn trở của lớp người đang dần bước vào độ “cổ lai hy”. Nhưng, những người già, người thân của các liệt sĩ bộc lộ niềm xúc động không phải vì nỗi mất mát ngày xưa, mà hôm nay, đó là niềm hạnh phúc khi được đón người thân, những liệt sĩ đã hy sinh ở khắp các chiến trường trở về nhà đoàn tụ.
Các hành động cấp thiết đang cho thấy những hiệu quả đáng kể từ chiến dịch 500 ngày đêm ấy, như những đóa hoa, những nén tâm hương gửi tới những người có công, những người thân và những liệt sĩ đã hy sinh nơi chiến trường máu lửa. Cũng là lời nhắc nhớ cho thế hệ hôm nay về những gì mà cha ông đã trải qua, để có một Việt Nam hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ và các bậc tiền nhân kỳ vọng.
