Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) cho giao hàng hay cứu hộ, việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khởi động Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp” cho thấy một bước đi mang tính chiến lược: Biến tầng không lưu thấp thành một lớp hạ tầng kinh tế kỹ thuật mới.

Trong bối cảnh các đô thị lớn đang đối mặt với sự quá tải của hạ tầng giao thông mặt đất, tầng không gian tầm thấp (dưới 300m) bắt đầu được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên chưa khai phá. Với địa hình đa dạng gồm cảng biển, sông, núi, vùng đô thị mật độ cao và hạ tầng công nghệ thông tin sẵn có, Đà Nẵng sở hữu dư địa lý tưởng để hiện thực hóa mô hình này.

Tuy nhiên, điểm cốt lõi trong đề án của Đà Nẵng không nằm ở việc chạy đua sản xuất thiết bị bay hay gia tăng số lượng flycam trên bầu trời. Góc nhìn từ các chuyên gia kinh tế số khẳng định: Giá trị thực sự của kinh tế tầm thấp nằm ở chuỗi dịch vụ được sinh ra từ hoạt động bay, từ dữ liệu trinh sát, tích hợp logistics chặng cuối, quản lý môi trường, cho đến các nền tảng điều phối không lưu số.

Định vị Đà Nẵng trở thành trung tâm tích hợp công nghệ, thử nghiệm chính sách và cung cấp dịch vụ cho toàn vùng miền trung-Tây Nguyên mới chính là bài toán dài hạn có giá trị gia tăng cao nhất.

ndo_tr_2uav1788922060633-5027943821757494718-5027943821757494718-59d5451bebe181dac05ea9cb1f44a321.jpg
Ứng dụng phương tiện bay không người lái trong sản xuất nông-lâm nghiệp là một trong 5 lĩnh vực ưu tiên được Đà Nẵng đưa vào quy hoạch thí điểm. (Ảnh: MAI HUYÊN-THIÊN PHƯƠNG)

Dù lộ trình thí điểm dự kiến diễn ra trong 18 tháng (cuối 2026-đầu 2028) với 3 nhóm dịch vụ trọng điểm, Tiến sỹ Trần Thiên Phương, Phó Chủ tịch Mạng lưới Hàng không, Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam, đại diện Liên minh Kinh tế tầm thấp cho rằng, rào cản lớn nhất hiện nay không phải là công nghệ, mà là cơ chế quản lý không phận và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ.

Thứ nhất, việc chuyển đổi phương thức quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" bằng công nghệ là yêu cầu bắt buộc. Hoạt động bay tầm thấp đòi hỏi tính linh hoạt cao nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn quốc phòng, an ninh. Do đó, chuyển từ phương thức cấp phép hành chính truyền thống sang quản lý không lưu tầm thấp dựa trên thời gian thực (Real-time UTM) được xem là điều kiện tiên quyết. Hệ thống này phải có khả năng định danh, giám sát tự động và kết nối trực tiếp với dữ liệu quản lý vùng trời quốc gia.

ndo_tr_3uav1788922060626-5027943821757494718-5027943821757494718-8500a07ef089a501797c746cb6b22e7e.jpg
Đội ngũ kỹ sư làm chủ công nghệ điều khiển và vận hành thiết bị bay - nhân tố cốt lõi xây dựng hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp bền vững. (Ảnh: MAI HUYÊN-THIÊN PHƯƠNG)

Thứ hai, việc đồng bộ hạ tầng phụ trợ giữ vai trò quyết định. Để 5 doanh nghiệp bay và 10 doanh nghiệp trong chuỗi giá trị vận hành hiệu quả, Đà Nẵng cần giải quyết bài toán hạ tầng cứng lẫn hạ tầng mềm: từ mạng lưới bãi cất/hạ cánh, trạm sạc tự động, băng tần viễn thông chuyên dụng cho đến bộ tiêu chí phân định rõ vai trò quản lý của Nhà nước và không gian sáng tạo của thị trường.

Kinh tế không gian tầm thấp không đơn thuần là một giải pháp công nghệ ngắn hạn, mà là phép thử cho năng lực quản trị đô thị thông minh. Nếu tháo gỡ thành công các điểm nghẽn thể chế và hạ tầng không lưu, Đà Nẵng không chỉ tạo ra một động lực tăng trưởng mới cho riêng mình, mà còn cung cấp mô hình chuẩn hóa cho các đô thị trên cả nước trong kỷ nguyên kinh tế số.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan các sản phẩm khoa học, công nghệ được trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Mở rộng hợp tác, thu hút kỳ lân công nghệ toàn cầu

Thời gian qua, Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn, kỳ lân công nghệ toàn cầu, từng bước mở rộng năng lực và dần định hình một hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Đây là hướng đi quan trọng nhằm huy động thêm nguồn lực, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, tạo động lực đổi mới cho mô hình tăng trưởng.

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà để phục vụ sản xuất, góp phần giảm chi phí tiền điện. (Ảnh: LÊ CHI)

Bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Nhu cầu năng lượng ngày càng lớn đang đặt ra yêu cầu không chỉ bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải sử dụng hiệu quả từng đơn vị năng lượng. Trong bối cảnh đó, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra cách tiếp cận mới: Đo lường chính xác mức tiêu thụ, nhận diện điểm lãng phí, tối ưu vận hành.

Hình ảnh hạt tiêu xanh, hạt tiêu đen, hạt tiêu trắng Tiên Phước. (Ảnh minh họa: Cục Sở hữu trí tuệ)

Những gốc tiêu 40 năm tuổi và “tấm căn cước” của vị cay xứ Tiên

Trên vùng đất gò đồi nhiều sỏi đá, những dây tiêu bản địa vẫn bám vào thân cây sống, len rễ sâu vào lòng đất và cho ra loại hạt nhỏ nhưng thơm, cay nồng. Chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” được bảo hộ mở ra cơ hội để sản vật lâu đời này vượt khỏi những phiên chợ địa phương, tiến đến thị trường rộng lớn hơn.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Người Viettel ở Natcom không rời đi khi thị trường khó khăn nhất. Ảnh: Viettel Global.

15 năm Viettel tại Haiti: Hành trình vượt qua nghịch cảnh để phát triển

Giữa một thị trường liên tục đối mặt với thiên tai, bất ổn và thiếu thốn, Natcom không chỉ vươn lên dẫn đầu viễn thông mà còn đang đưa kết nối trở thành nền tảng cho tài chính số và đời sống. Đó là câu chuyện về những “đóa hoa nở trong đá” - không sinh ra từ phép màu, mà từ sự bền bỉ ở lại và lớn lên trong nghịch cảnh.

Các sản phẩm chè Tủa Chùa ngày càng được chuẩn hóa bao bì, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng tầm giá trị. (Ảnh: Mỹ Linh)

Để sáng chế y dược không dừng lại trong phòng thí nghiệm

Nhiều kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực y dược có tiềm năng ứng dụng nhưng để đi từ phòng thí nghiệm đến thị trường, các nhà khoa học còn phải vượt qua khoảng cách lớn về bảo hộ, định giá, đàm phán và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

Pháp và Việt Nam có tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Tăng cường kết nối khoa học-công nghệ Việt Nam-Pháp

Mối quan hệ Việt Nam-Pháp có bề dày lịch sử hơn 50 năm, đã vượt qua những thách thức của khoảng cách địa lý và biến động tình hình khu vực, thế giới, ngày càng phát triển mạnh mẽ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. 

Trung tâm phục vụ hành chính công phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: CÔNG VINH)

Xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số, đưa hệ thống số vào vận hành hiệu quả

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trên toàn quốc vẫn đối mặt không ít khó khăn về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và cơ chế thực thi. Để khắc phục bất cập này, Kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được kỳ vọng đưa hệ thống số vào vận hành đồng bộ, hiệu quả.

Nhóm cán bộ, kỹ thuật viên vận hành thiết bị bay không người lái (UAV) để thu thập dữ liệu hiện trạng hạ tầng đường bộ.

Công nghệ giúp nhận diện sớm nguy cơ mất an toàn đường bộ

Từ kiểm tra mặt đường bằng xe khảo sát chuyên dụng đến sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), ngành đường bộ đang từng bước ứng dụng công nghệ để nhận diện sớm những bất thường của hạ tầng, qua đó chủ động hơn trong bảo trì, phòng ngừa sự cố và bảo đảm an toàn giao thông.

Hiệu chỉnh hệ thống trước khi khảo sát thực địa.

AI hỗ trợ bảo đảm an toàn từ mặt đường

Không chỉ phục vụ công tác sửa chữa, bảo trì, dữ liệu về tình trạng mặt đường được thu thập bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) còn tạo thêm cơ sở để nhận diện, đánh giá và xử lý kịp thời những vị trí có thể ảnh hưởng an toàn giao thông.