Trước yêu cầu phát triển của kỷ nguyên mới, khởi nghiệp sáng tạo không còn là câu chuyện của những cú bứt tốc ngắn hạn mà là hành trình đi cùng các định hướng dài hạn của đất nước. Sự đồng hành của những chính sách đủ tầm, ổn định và nhất quán là điều kiện để doanh nghiệp có thể theo đuổi các hướng đi khó và bền vững.
Enfarm - startup nông nghiệp công nghệ đã đồng hành cùng người nông dân Việt Nam thời gian qua, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững bằng giải pháp công nghệ đo dinh dưỡng đất và đưa ra khuyến nghị bón phân, tưới nước chính xác cho từng cây trồng. Người nông dân tăng 30% năng suất, giảm 30% lượng phân bón, và từ thành công trong nước, Enfarm từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế như tham gia dự án hỗ trợ canh tác khoảng 30 nghìn ha cà-phê tại Philippines, nghiên cứu triển khai tại thị trường Algeria... Enfarm được ghi nhận tại nhiều diễn đàn và giải thưởng đổi mới sáng tạo trong và ngoài nước, nổi bật là Giải vô địch Thế giới về công nghệ nông nghiệp-thực phẩm năm 2024, cho thấy tính đột phá và tầm ảnh hưởng quốc tế của công nghệ do người Việt phát triển.
Ông Nguyễn Đỗ Dũng, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty công nghệ nông nghiệp Enfarm.
Ông Nguyễn Đỗ Dũng, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty công nghệ nông nghiệp Enfarm.
Thước đo của đổi mới sáng tạo không nằm ở số lượng tính năng hay mức độ truyền thông, mà ở hiệu quả trên đồng ruộng, khi người nông dân giảm chi phí đầu vào, giảm rủi ro, ổn định năng suất và làm chủ tốt hơn quyết định canh tác.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Đỗ Dũng, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty công nghệ nông nghiệp Enfarm, cho rằng: Thước đo của đổi mới sáng tạo không nằm ở số lượng tính năng hay mức độ truyền thông, mà ở hiệu quả trên đồng ruộng, khi người nông dân giảm chi phí đầu vào, giảm rủi ro, ổn định năng suất và làm chủ tốt hơn quyết định canh tác. Chỉ khi được kiểm chứng trong thực tiễn, thị trường và các mối hợp tác mới hình thành bền vững.
Quan niệm về đổi mới sáng tạo đó không chỉ là sự thay đổi về tư duy, mà phản ánh một đòi hỏi của thời cuộc về tăng trưởng có trách nhiệm, khi doanh nghiệp được kỳ vọng không chỉ tạo ra sản phẩm mới mà còn góp phần giải quyết đến cùng các bài toán lớn của quốc gia. Nhìn lại các giải pháp được vinh danh tại những sân chơi khởi nghiệp lớn gần đây cho thấy, các ý tưởng này đều hướng tới việc giải quyết những thách thức mà Việt Nam, thậm chí cả thế giới, đang phải đối mặt. Thí dụ, nền tảng công nghệ sinh học Multipuno™ của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Growlab, Quán quân Techfest 2025, cho phép nhân giống cây dừa bằng nuôi cấy mô ở quy mô công nghiệp, tạo nguồn giống đồng nhất, sạch bệnh và sản xuất số lượng lớn. Giải pháp này không chỉ giải quyết bài toán cây dừa trong nước mà còn hướng tới vấn đề giống cây trồng bền vững tại các vùng nông nghiệp nhiệt đới, giúp Growlab giành vé đại diện Việt Nam dự Startup World Cup 2026 tại Mỹ.
Đội Growlab đã đoạt Giải Quán quân với phần thưởng trị giá 20.000USD tiền mặt cùng tấm vé đại diện Việt Nam tham dự Startup World Cup 2026 tại San Francisco, Mỹ.
Đội Growlab đã đoạt Giải Quán quân với phần thưởng trị giá 20.000USD tiền mặt cùng tấm vé đại diện Việt Nam tham dự Startup World Cup 2026 tại San Francisco, Mỹ.
Một trong những vấn đề được quan tâm nhiều trong năm qua là hạ tầng xe điện, xoay quanh những băn khoăn về thiếu trạm sạc, nguy cơ quá tải lưới điện, chi phí điện cao và phát thải khí nhà kính. Vào cuối năm 2025, tại cuộc thi Techfest, giải pháp công nghệ của Volterra đã đưa ra lời giải cho những thách thức này bằng công nghệ trạm sạc xe điện thông minh, tích hợp tối đa năng lượng tái tạo cùng hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), giúp giảm phụ thuộc vào lưới điện truyền thống.
Theo các chuyên gia, Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch, thể chế và chính sách dần hoàn thiện, xã hội cởi mở hơn với đổi mới sáng tạo, và đặc biệt là công nghệ đã làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành của doanh nghiệp và nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, startup công nghệ không chỉ là những người tìm kiếm cơ hội thị trường, mà cần tự nhìn nhận là một lực lượng tham gia giải quyết các bài toán phát triển bền vững của đất nước. Những bài toán lớn của Việt Nam, từ giao thông xanh, y tế và giáo dục số, tài chính số, quản trị minh bạch đến chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đều có sự giao thoa giữa công nghệ, kinh tế, xã hội và môi trường. Đây là những thị trường dài hạn, đủ lớn và đủ bền để hình thành các doanh nghiệp trụ cột trong tương lai.
Theo lãnh đạo Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), những thách thức lớn của quốc gia, của thời đại mở ra cơ hội chưa từng có cho khởi nghiệp của Việt Nam, từ đó đóng góp vào các mục tiêu tăng trưởng kinh tế vĩ mô, tăng cường năng lực tự chủ quốc gia. Nghị quyết số 57/NQ-TW đã yêu cầu có chính sách đủ mạnh khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước khởi nghiệp tại Việt Nam, điều đó khẳng định sự ưu tiên hàng đầu của Bộ Chính trị đối với việc kiến tạo một môi trường thuận lợi, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Trong không khí đầu năm mới, bà Đỗ Hồng Hạnh, Giám đốc Công ty giải pháp công nghệ BUYO, chia sẻ niềm vui khi các chính sách mới, đặc biệt là lộ trình ngừng sử dụng đồ nhựa một lần tại Hà Nội, đã tạo “cú huých” quan trọng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất và thị trường cho sản phẩm thân thiện môi trường. “Năm qua, doanh nghiệp chúng tôi tăng trưởng khoảng 30%, nhờ tác động tích cực từ các chính sách mới, qua đó tạo niềm tin để tiếp tục bứt phá trong thời gian tới”, bà Hạnh bày tỏ.
Điều đó cho thấy: Để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, theo đuổi những hướng đi khó và dài hạn, chính sách cần đủ tầm, ổn định và có cơ chế thử nghiệm phù hợp. Khi có hành lang chính sách rõ ràng, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thị trường, doanh nghiệp mới dám chấp nhận rủi ro, tập trung nguồn lực để tạo ra các giải pháp công nghệ có tác động lớn, đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế-xã hội.
Năm qua, doanh nghiệp chúng tôi tăng trưởng khoảng 30%, nhờ tác động tích cực từ các chính sách mới, qua đó tạo niềm tin để tiếp tục bứt phá trong thời gian tới
Nhiều doanh nghiệp lĩnh vực nông nghiệp cho rằng, Nghị quyết số 57-NQ/TW nhấn mạnh xây dựng thể chế mở, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo, thì Nhà nước cần linh hoạt hơn trong sử dụng ngân sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp, đồng thời đánh giá công nghệ dựa trên tác động thực tiễn qua mùa vụ chứ không phải qua các mô hình trình diễn hay thử nghiệm ngắn hạn. “Với những công nghệ mang tính nền tảng như giống cây trồng của Growlab, rất cần các chính sách đặt hàng và dẫn dắt thị trường của Nhà nước, Nhà nước trở thành những khách hàng đầu tiên trong các chương trình tái canh, phát triển vùng nguyên liệu hay chuyển đổi nông nghiệp bền vững, sẽ giúp công nghệ nhanh chóng đi vào sản xuất và tạo niềm tin cho người nông dân – Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phương Thảo, đồng sáng lập, cố vấn cấp cao Công ty Trách nhiệm hữu hạn Growlab chia sẻ.
Theo ông Tô Lãng, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần công nghệ Volterra, trong kỷ nguyên mới, không chỉ cần chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp trụ cột trong nền kinh tế tri thức mà bản thân startup cần thay đổi tư duy phát triển từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng có trách nhiệm, từ việc theo đuổi giá trị kỳ vọng của doanh nghiệp sang tạo giá trị thật sự, từ tận dụng công nghệ đơn thuần sang làm chủ công nghệ và dữ liệu.
Nếu như giai đoạn trước, nhiều startup có thể tận dụng khoảng trống thị trường và chỉ cần công nghệ cơ bản để tăng trưởng nhanh, thì hiện nay, mức độ cạnh tranh đã cao hơn rất nhiều. Việc gia nhập thị trường đòi hỏi năng lực công nghệ cao, đa số là công nghệ deep-tech, dữ liệu, vốn và khả năng tuân thủ tiêu chuẩn ngày càng cao. Trong giai đoạn tới, những startup thành công nhất sẽ là những doanh nghiệp biết gắn mục tiêu kinh doanh với lợi ích lâu dài của xã hội và đất nước, từ đó tạo dựng vị thế cho chính mình và đóng góp cho năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
" Trong kỷ nguyên mới, không chỉ cần chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp trụ cột trong nền kinh tế tri thức mà bản thân startup cần thay đổi tư duy phát triển từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng có trách nhiệm."
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, năm 2025, Việt Nam xếp hạng 55 thế giới về chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, với khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, xuất hiện kỳ lân công nghệ tỷ USD và nhiều doanh nghiệp được định giá trên 100 triệu USD. Mục tiêu giai đoạn 2025-2030 hỗ trợ tối thiểu 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ.
Trình bày: Ánh Dương
Ảnh: Báo Nhân Dân