Mối quan hệ Việt Nam-Pháp có bề dày lịch sử hơn 50 năm, đã vượt qua những thách thức của khoảng cách địa lý và biến động tình hình khu vực, thế giới, ngày càng phát triển mạnh mẽ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. Hợp tác về khoa học-công nghệ là một trụ cột quan trọng trong tổng thể quan hệ song phương, đồng thời là động lực để Việt Nam và Pháp hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng của nền kinh tế, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học-công nghệ là một yêu cầu cấp bách với Việt Nam, qua đó giúp tăng cường tiếp cận các công nghệ tiên tiến, hiện đại để phát triển đất nước. Trong mối quan hệ Việt Nam-Pháp, hợp tác về khoa học-công nghệ đóng vai trò quan trọng và được cả hai bên chú trọng thúc đẩy.
Tại cuộc tiếp Đại sứ Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet đến chào từ biệt nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam diễn ra mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Pháp, Đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU). Cũng theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khoa học-công nghệ ngày càng trở thành hướng hợp tác mới có ý nghĩa chiến lược đối với hai nước.
Trong nỗ lực triển khai những bước đi quyết liệt nhằm mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Pháp trong lĩnh vực quan trọng này, vừa qua, Việt Nam đã phê duyệt kế hoạch thực hiện hiệp định hợp tác về khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Pháp.
Hiệp định được ký và có hiệu lực từ ngày 26/5/2025, đặt trọng tâm vào việc tăng cường trao đổi chuyên gia, nhà khoa học, sinh viên; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu chung; tổ chức hội nghị, hội thảo, triển lãm công nghệ; hỗ trợ phát triển các tổ chức chuyển giao công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giữa hai nước. Việc triển khai hiệp định là bước đi cần thiết giúp cụ thể hóa tiềm năng hợp tác bằng những chương trình, dự án thiết thực, qua đó tăng cường kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học và doanh nghiệp hai nước.
Bức tranh hợp tác về lĩnh vực công nghệ vũ trụ và hàng không giữa Việt Nam và Pháp cũng ghi nhận những điểm sáng nổi bật. Tháng 5/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã ký kết Ý định hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia Pháp (CNES) và Tập đoàn Airbus Defence and Space (ADS) trong lĩnh vực phát triển vệ tinh quan sát trái đất.
Ý định hợp tác ghi nhận sự sẵn sàng của các bên trong việc mở rộng hợp tác phát triển thế hệ vệ tinh mới cho Việt Nam, bao gồm giải pháp công nghệ, đào tạo nhân lực và chia sẻ ứng dụng phục vụ phát triển bền vững. Đây là minh chứng cho những nỗ lực triển khai hiệu quả khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong thời kỳ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đồng thời thể hiện sự ủng hộ của hai Nhà nước trong việc thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực công nghệ cao, nhất là về vệ tinh và vũ trụ.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải, Pháp là một trong những quốc gia có nền tảng khoa học-công nghệ hàng đầu châu Âu, với thế mạnh nổi bật trong hàng không-vũ trụ, năng lượng, công nghệ hạt nhân, giao thông, y tế, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp công nghệ cao và các công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh. Đây đều là những lĩnh vực có độ tương thích rất cao với các ưu tiên phát triển hiện nay của Việt Nam. Việc thúc đẩy hợp tác với Pháp trong những lĩnh vực quan trọng này giúp Việt Nam tiếp nhận công nghệ tiên tiến của Pháp, từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ, thích ứng và phát triển công nghệ, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.
Trong thế giới nhiều biến động hiện nay, mối quan hệ bền chặt giữa Việt Nam và Pháp chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp cả hai nước xây dựng sức mạnh, nâng cao vị thế và chung sức ứng phó các thách thức. Trong đó, hợp tác về khoa học-công nghệ là điểm sáng nổi bật, tiếp thêm động lực mạnh mẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp ngày càng phát triển thực chất, sâu rộng và bền vững.
