Cùng suy ngẫm

Cơ chế điều phối liên ngành trong truy xuất nguồn gốc

Minh bạch thông tin hàng hóa và kiểm soát nguồn gốc xuất xứ đang trở thành tiêu chí quan trọng đánh giá năng lực cạnh tranh quốc gia trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Người tiêu dùng quét mã kiểm thông tin, nguồn gốc hàng hóa bằng mã QR tại siêu thị ở Hà Nội. (Ảnh: HÀ THU)
Người tiêu dùng quét mã kiểm thông tin, nguồn gốc hàng hóa bằng mã QR tại siêu thị ở Hà Nội. (Ảnh: HÀ THU)

Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước hình thành khung pháp lý và triển khai các chương trình thúc đẩy truy xuất nguồn gốc gắn với chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, như: Quyết định số 100/QĐ-TTg phê duyệt đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc; Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Bên cạnh đó, các bộ, ngành cũng đã chủ động xây dựng và triển khai các hệ thống truy xuất nguồn gốc phục vụ yêu cầu quản lý chuyên ngành và đáp ứng thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, một trong những thách thức lớn là sự phân tán trong quản lý và thiếu liên thông giữa các hệ thống. Hoạt động truy xuất nguồn gốc hiện đang do nhiều bộ, ngành và địa phương triển khai theo chức năng quản lý riêng, dẫn đến khác biệt về tiêu chuẩn dữ liệu, phương thức vận hành và mục tiêu sử dụng. Trong khi đó, bản chất của truy xuất nguồn gốc là liên ngành, liên lĩnh vực và xuyên suốt chuỗi giá trị. Một sản phẩm xuất khẩu có thể liên quan đồng thời đến quản lý nguyên liệu, sản xuất, thương mại, hải quan, tiêu chuẩn chất lượng và xuất xứ.

Thí dụ, trong lĩnh vực nông nghiệp, hệ thống truy xuất chủ yếu phục vụ quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu. Trong khi đó, ở lĩnh vực công thương, truy xuất lại gắn với quản lý lưu thông hàng hóa và thương mại điện tử. Còn trong lĩnh vực y tế, truy xuất được áp dụng với thuốc và thực phẩm chức năng theo các quy định chuyên ngành riêng biệt. Việc các hệ thống này phát triển độc lập, thiếu cơ chế kết nối và chia sẻ dữ liệu đã làm giảm đáng kể hiệu quả tổng thể của truy xuất nguồn gốc.

Theo các chuyên gia, những bất cập này bộc lộ rõ trong thực tiễn. Đối với hàng hóa xuất khẩu, không ít trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện đồng thời nhiều yêu cầu truy xuất khác nhau từ cơ quan quản lý trong nước và đối tác nước ngoài, nhưng dữ liệu lại không được liên thông, gây phát sinh chi phí và thời gian tuân thủ.

Trong một số vụ việc liên quan gian lận xuất xứ hoặc lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại, việc thiếu hệ thống truy xuất đồng bộ khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn trong việc xác minh nguồn gốc nguyên liệu và quá trình sản xuất. Tương tự, trong quản lý an toàn thực phẩm, khi xảy ra sự cố, việc truy vết nhiều khi bị gián đoạn do thông tin phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau, làm chậm quá trình xử lý và kiểm soát rủi ro.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các quốc gia triển khai hiệu quả truy xuất nguồn gốc đều xây dựng được cơ chế điều phối liên ngành, có khả năng thống nhất định hướng, chuẩn hóa tiêu chuẩn và tổ chức triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Cơ chế này không chỉ phục vụ quản lý trong nước mà còn tạo điều kiện để kết nối với các hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc tế, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Thực tiễn đang đặt ra yêu cầu không chỉ dừng ở các giải pháp riêng lẻ theo từng ngành, mà cần sớm thành lập một ban chỉ đạo liên ngành về truy xuất nguồn gốc ở tầm quốc gia, có chức năng chỉ đạo, điều phối và tổ chức triển khai thống nhất trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế.

Ban chỉ đạo này cần có sự tham gia của các bộ, ngành quản lý các lĩnh vực then chốt như nông nghiệp, công thương, tài chính, khoa học và công nghệ, y tế…, đồng thời bảo đảm cơ chế phối hợp chặt chẽ từ trung ương đến địa phương, nhằm thống nhất định hướng, tiêu chuẩn và hạ tầng dữ liệu truy xuất nguồn gốc.

Việc thành lập một ban chỉ đạo liên ngành đủ thẩm quyền sẽ giúp khắc phục tình trạng phân tán, thiếu liên thông trong tổ chức thực hiện hiện nay, và là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phòng chống gian lận xuất xứ, hỗ trợ xuất khẩu cũng như xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia hiện đại, minh bạch, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.

Tỉnh Khánh Hòa đang quản lý hơn 5.120 tàu cá, tuy nhiên số lượng tàu cá nhỏ, hành nghề khai thác hải sản gần bờ còn khá nhiều. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Mở lối cho sinh kế mới bền vững

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng suy giảm, áp lực lên hệ sinh thái biển gia tăng và yêu cầu chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trở nên cấp bách, Khánh Hòa đang đứng trước một lựa chọn mang tính bước ngoặt: cơ cấu lại đội tàu khai thác gắn với chuyển đổi sinh kế cho ngư dân.

Các dự án năng lượng sạch cần nguồn vốn lớn và dài hạn. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Khơi thông nguồn lực tài chính xanh cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, tài chính xanh được xác định là nguồn lực quan trọng. Tuy nhiên, việc tiếp cận dòng vốn này vẫn còn không ít khó khăn, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa tiêu chí và nâng cao năng lực doanh nghiệp để nguồn lực được phân bổ hiệu quả.