Truy xuất nguồn gốc: Trụ cột của quản lý, kinh doanh hiện đại

Trong kỷ nguyên số, công nghệ truy xuất nguồn gốc mở ra cơ hội để người tiêu dùng kiểm chứng xuất xứ, chất lượng hàng hóa, đồng thời giúp doanh nghiệp quản trị chuỗi cung ứng, chống hàng giả, nâng cao lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, việc ứng dụng vẫn đối mặt nhiều rào cản, từ hạ tầng, chi phí đến thói quen quản lý.

Truy xuất nguồn gốc đã trở thành yêu cầu cần thiết đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Truy xuất nguồn gốc đã trở thành yêu cầu cần thiết đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Trong kỷ nguyên số, sự minh bạch và tin cậy là những yếu tố then chốt cho sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế. Công nghệ truy xuất nguồn gốc mở ra cơ hội để người tiêu dùng kiểm chứng xuất xứ, chất lượng hàng hóa, đồng thời giúp doanh nghiệp quản trị chuỗi cung ứng, chống hàng giả, nâng cao lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, việc ứng dụng vẫn đối mặt nhiều rào cản, từ hạ tầng, chi phí đến thói quen quản lý.

Bài 1: “Chìa khóa” nâng tầm thương hiệu Việt

Từ chợ truyền thống đến siêu thị hiện đại, mỗi mã QR đã trở thành “hộ chiếu số” minh bạch, giúp khách hàng theo dõi trọn vẹn hành trình sản phẩm. Nhờ đó, hàng hóa Việt ngày càng an toàn và tự tin chinh phục thị trường lớn, mở ra dư địa mới cho nền kinh tế số minh bạch, bền vững.

Nền móng mở ra tương lai số

Nghị quyết số 57-NQ/TW (22/12/2024) của Bộ Chính trị đã khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững trong kỷ nguyên số. Việc đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ chiến lược như AI, Blockchain, Big Data, Cloud Computing hay truy xuất nguồn gốc thông minh không chỉ là yêu cầu tất yếu, mà còn là đòn bẩy giúp Việt Nam bứt phá và hội nhập sâu vào nền kinh tế số toàn cầu.

Truy xuất nguồn gốc đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường nhằm bảo đảm chất lượng, chống gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tại Việt Nam, lĩnh vực này được thúc đẩy mạnh mẽ kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 100/QĐ-TTg ngày 19/1/2019 phê duyệt Đề án “Triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc”.

Theo Giám đốc Trung tâm Mã số mã vạch quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) Bùi Bá Chính, ngay sau khi Quyết định số 100/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực, việc triển khai truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực. Đến nay, toàn bộ 34 tỉnh/thành phố sau sắp xếp đã xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án “Triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc” trên địa bàn tỉnh. Tất cả các địa phương xác định nhóm sản phẩm chủ lực hoặc sản phẩm OCOP làm trọng tâm triển khai áp dụng truy xuất nguồn gốc, hơn 25.000 doanh nghiệp áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Chị Lê Thị Lan (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) không khỏi băn khoăn khi nhiều sản phẩm bày bán nhưng thông tin nguồn gốc còn mơ hồ. Sau khi cài ứng dụng truy xuất trên điện thoại có thể xem đầy đủ dữ liệu về sản phẩm, từ nhà sản xuất, thời gian đóng gói, xuất-nhập kho đến các đại lý phân phối trên cả nước. “Nhờ đó, tôi biết hàng hóa đến từ đâu, của doanh nghiệp nào, có đúng là hàng chính hãng hay không, thậm chí còn theo dõi được toàn bộ hành trình của sản phẩm”, chị Lan nói.

Tại nhiều địa phương, truy xuất nguồn gốc đang trở thành “chìa khóa vàng” giúp nông sản Việt chinh phục những thị trường khó tính.

Tại nhiều địa phương, truy xuất nguồn gốc đang trở thành “chìa khóa vàng” giúp nông sản Việt chinh phục những thị trường khó tính. Mới đây, 100 cây chè shan tuyết cổ thụ thuộc vùng nguyên liệu do Hợp tác xã Trà Dược Thượng Sơn (xã Thượng Sơn, tỉnh Tuyên Quang) quản lý đã được gắn tem chip điện tử RFID để định danh từng cây. Đây là bước khởi đầu cho hành trình số hóa quản lý nguyên liệu trà, do Công ty cổ phần Công nghệ chống giả Việt Nam (ACTIV) phối hợp cùng Công ty cổ phần Trà dược Núi Đèn triển khai thông qua giải pháp TrueData - hệ thống truy xuất nguồn gốc tích hợp RFID, AI và Blockchain.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Trà dược Núi Đèn, Tiến sĩ Phạm Xuân Phương cho biết, dự án không chỉ giúp định danh nguyên liệu mà còn hướng tới bảo tồn nguồn gen quý của trà shan tuyết, hình thành “hộ chiếu số” cho từng cây, bảo vệ quyền lợi người sản xuất và nâng cao giá trị thương hiệu. Nhờ đó, sản phẩm trà Việt có thêm cơ hội chinh phục các thị trường khắt khe với những khách hàng kỹ tính như: Nhật Bản, EU hay Hoa Kỳ. Xa hơn, mô hình này được kỳ vọng trở thành hình mẫu ứng dụng công nghệ cao trong bảo tồn và phát triển tài nguyên bản địa, góp phần xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho trà shan tuyết, hướng tới mục tiêu “Số hóa di sản-Nâng tầm giá trị nông sản Việt”.

Để bảo đảm chất lượng và tăng tính minh bạch, Công ty cổ phần Sản xuất nước mắm Phúc Thịnh (Xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình) đã triển khai, thực hiện gắn tem chip điện tử RFID, cấp “căn cước số” cho từng chai nước mắm. Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất nước mắm Phúc Thịnh Nguyễn Anh Tuấn cho biết, nhờ công nghệ truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng có thể xem toàn bộ hành trình của sản phẩm từ vùng nguyên liệu đến nhà máy và tới tay người mua, kèm theo thời gian và vị trí chính xác. Với cách làm này, Phúc Thịnh khẳng định cam kết: mỗi giọt mắm đến tay người tiêu dùng đều minh bạch, được bảo vệ bằng dữ liệu thật.

Tạo sức bật quản lý thị trường bền vững

Theo Nghị quyết số 57- NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 100/QĐ-TTg của Chính phủ, truy xuất nguồn gốc được xác định là một trong những đột phá quan trọng của tiến trình chuyển đổi số quốc gia, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí kiểm soát chất lượng, ngăn ngừa gian lận thương mại, tạo dựng niềm tin nhờ minh bạch thông tin.

Đại tá Trần Hồng Phú, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, khẳng định: Đối với doanh nghiệp, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp cắt giảm chi phí sản xuất mà còn tăng tính công khai, minh bạch, qua đó củng cố uy tín và chất lượng sản phẩm. Với người dân, đây là công cụ quan trọng giúp họ đưa ra lựa chọn tiêu dùng an toàn và hiệu quả hơn, bảo đảm quyền lợi cũng như sức khỏe trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng và phức tạp.

Đối với doanh nghiệp, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp cắt giảm chi phí sản xuất mà còn tăng tính công khai, minh bạch, qua đó củng cố uy tín và chất lượng sản phẩm. Với người dân, đây là công cụ quan trọng giúp họ đưa ra lựa chọn tiêu dùng an toàn và hiệu quả hơn, bảo đảm quyền lợi cũng như sức khỏe trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng và phức tạp.

Đại tá Trần Hồng Phú,

Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính

về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an.

Từ góc độ quản lý thị trường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội Kiều Đình Cảnh cho hay, việc áp dụng truy xuất nguồn gốc giúp cơ quan chức năng nhanh chóng xử lý khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm. Đối với doanh nghiệp, đây cũng là bước đi quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số.

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghệ máy lọc nước Hydrogen Lê Ngọc Đạt chia sẻ: “Chúng tôi đang chuẩn bị triển khai truy xuất nguồn gốc để bảo vệ thương hiệu, bảo đảm chất lượng và mang đến sản phẩm đáng tin cậy cho người tiêu dùng. Khi có mã truy xuất, khách hàng cũng yên tâm hơn về nguồn gốc và uy tín của nhà sản xuất”.

Truy xuất nguồn gốc không chỉ bảo vệ người tiêu dùng trong nước mà còn mở rộng cơ hội để hàng Việt vươn ra thị trường quốc tế. Khi mỗi sản phẩm sở hữu “căn cước công dân điện tử”, sự minh bạch không chỉ khẳng định uy tín thương hiệu Việt mà còn vì một tương lai số bền vững

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu nhấn nút khởi động triển khai chương trình. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình: Ứng dụng công nghệ số trong sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường

Ngày 15/10, tại xã Gia Trấn, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra chương trình triển khai sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường trên nền tảng số; ra mắt mô hình phòng hỗ trợ tâm lý học đường 4.0 và trải nghiệm công nghệ số Steam Robotics. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh ứng dụng công nghệ số kết hợp giữa giáo dục và y tế học đường.

Nghi thức khởi công Tòa nhà Công nghệ số 01, thuộc dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội. (Ảnh: BTC)

FPT khởi công Tòa nhà Công nghệ số đầu tiên trị giá hơn 1.311 tỷ đồng tại Hà Nội

Tòa nhà Công nghệ số 01 có tổng vốn đầu tư hơn 1.311 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng nhu cầu làm việc của khoảng 6.000 chuyên gia công nghệ và lao động phụ trợ. Đây là bước triển khai cụ thể dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại Hà Nội, hướng tới hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo và phát triển công nghệ.

Để có cơ sở xây dựng các mô hình ứng dụng UAV phù hợp từng vùng sản xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phối hợp một số nhà cung cấp tổ chức trình diễn thực tế phương tiện bay không người lái (UAV) tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên hướng tới mục tiêu sản xuất sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”

Dù hiện mới đang thử nghiệm các thiết bị bay không người lái tại vùng sản xuất nông nghiệp để thực hiện mô hình phát triển kinh tế tầm thấp nhưng Điện Biên vẫn đặt mục tiêu lớn hơn, đó chính là sản xuất thử nghiệm các dòng UAV chuyên dụng cho địa hình miền núi - hướng tới sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”. 

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải (bìa trái) và Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời (bìa phải) trao quà lưu niệm đến ông Ran DaGan, Chủ tịch Tập đoàn Dagan (Israel) và ông Hà Duy Bình, Chủ tịch Tập đoàn VsionGlobal. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đón làn sóng đầu tư nông nghiệp công nghệ cao từ Israel

Sáng 15/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, lãnh đạo tỉnh vừa có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Tập đoàn Dagan (Israel) đến trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Cà Mau.

Giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng xã hội số lấy người dân làm trung tâm

Phát triển công dân số gắn với quyền, trách nhiệm, kỹ năng và những lợi ích thực tế người dân nhận được khi sử dụng dịch vụ số. Nhân Ngày Công dân số Việt Nam, các ý kiến từ người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý và luật sư đề cập những kiến nghị để môi trường số thuận tiện, an toàn và phục vụ người dân tốt hơn.

Lực lượng công an xã Kiên Mộc (Lạng Sơn) hướng dẫn người dân sử dụng VNeID an toàn, hiệu quả. (Ảnh: KHÁNH AN)

Công dân số: Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm

Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ quy định lấy ngày 15/10 hằng năm là Ngày Công dân số Việt Nam. Việc phát triển công dân số cần hướng tới xây dựng công dân có năng lực thụ hưởng quyền lợi, thực hiện trách nhiệm và làm chủ công nghệ; hình thành môi trường số an toàn, văn minh, lấy con người làm trung tâm

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

COSTI-90: ASEAN thúc đẩy huy động nguồn lực, đưa hợp tác Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vào thực tiễn

Tại Cuộc họp lần thứ 21, Hội đồng Tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC) tập trung thảo luận cơ chế huy động nguồn lực, triển khai các sáng kiến ưu tiên và đo lường hiệu quả thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035.

Thành phố Huế được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 với giải pháp chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp qua nền tảng Hue-S và IOC. (Ảnh: KHCN)

Huế được vinh danh tại hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”

Tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam - Vietnam Digital Awards (VDA) 2026, thành phố Huế được vinh danh ở hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”. Kết quả này ghi nhận nỗ lực ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị đối thoại. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau tiếp sức cho tuổi trẻ bứt phá, đổi mới sáng tạo

Ngày 14/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò của thanh niên Cà Mau trong việc phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Một trong nhiều điểm mới của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số. (Ảnh: TRÀ MY)

Đổi mới cơ chế, nâng hiệu quả chuyển đổi số

Giảm giấy tờ, hạn chế khai báo lại thông tin, từng bước cung cấp dịch vụ công chủ động là những thay đổi đáng chú ý của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP. Cùng với các cơ chế mới về đầu tư và thử nghiệm công nghệ, những quy định này tạo cơ sở đổi mới cách tổ chức chuyển đổi số, phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HÀ LINH)

Đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi xanh, hoạt động tiêu chuẩn hóa cần chủ động đón đầu công nghệ, tham gia định hình tiêu chuẩn quốc tế và tạo giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới tổ chức chiều 14/10.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi tri thức chuyên ngành.

Đổi mới sáng tạo trong khoa học xã hội và nhân văn

Trong kỷ nguyên công nghệ, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, các nghiên cứu nếu chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng, tổng hợp tài liệu, lặp lại những khung lý thuyết quen thuộc ít có khả năng tác động vào đời sống thì khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ ngày càng lớn. 

Khu trưng bày các sản phẩm chuyển đổi số của thành phố Hà Nội tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội).

Bắt đầu từ những việc người dân cần

Từ phản ánh về vệ sinh môi trường, tra cứu nguồn gốc bữa ăn học đường đến thực hiện thủ tục hành chính, nhiều địa phương đang ứng dụng công nghệ để giải quyết những việc người dân cần. Hiệu quả của các mô hình gắn với quy trình thuận tiện, trách nhiệm xử lý rõ ràng và sự hỗ trợ để người dân sử dụng được dịch vụ số.