Sâm Ngọc Linh bén rễ núi Hòn Bà ở Khánh Hòa

Không phải ra Quảng Nam, hay lên tận Kon Tum, ở Khánh Hòa, ngược lên núi Hòn Bà chừng 60km, chúng tôi đã có thể tận mắt nhìn thấy sâm Ngọc Linh, “quốc bảo” của nước ta đang hiện diện tại đây.

Cây sâm Ngọc Linh trên núi Hòn Bà.
Cây sâm Ngọc Linh trên núi Hòn Bà.

Sâm Ngọc Linh, danh pháp Panax vietnamensis Ha et Grushv, thường được gọi là sâm Việt Nam, sâm Khu Năm, hay cây thuốc dấu của đồng bào dân tộc Xê Đăng sống chung quanh chân núi Ngọc Linh. Theo giới nghiên cứu y dược, sâm Ngọc Linh chứa 52 saponin, trong đó có nhiều hoạt chất quý như majonosid-R2, vinaginsenosid-R1, vinaginsenosid-R2… Đây là giá trị y học độc đáo không một loài sâm nào trên thế giới có được.

Duyên lạ

Trong câu chuyện cùng chúng tôi, ông Đỗ Anh Thy, nguyên Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Khi còn là Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, Khánh Hòa, nhiều lần đến vùng núi Ngọc Linh, cái nôi của sâm Ngọc Linh ở Kon Tum, tôi nhận thấy điều kiện của Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà khá tương đồng với vùng núi Ngọc Linh.

Cho nên tôi ấp ủ ý tưởng đưa cây sâm Ngọc Linh về trồng thử nghiệm trên núi Hòn Bà. Qua nhiều lần thuyết minh với lãnh đạo ngành, lãnh đạo tỉnh, tháng 11/2018, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa phê duyệt đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà”.

Làm chủ nhiệm đề tài, ông Thy lo lắm. Có giá trị y dược, giá trị kinh tế rất cao, cây sâm Ngọc Linh thuộc diện khó tính, làm thế nào để di thực hiệu quả cây sâm Ngọc Linh về với núi Hòn Bà luôn là câu hỏi lớn. Ông đã dày công nghiên cứu điều kiện tự nhiên của núi Hòn Bà. Có độ cao 1.578m so với mực nước biển, Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà rộng hơn 19.285ha, trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt hơn 9.519ha, là nơi có tính đa dạng sinh học rất cao, nhiều nơi rừng vẫn còn nguyên vẹn.

Khu vực đỉnh núi Hòn Bà được các nhà khoa học xác định có điều kiện sinh thái, thành phần thực vật, điều kiện thổ nhưỡng khá tương đồng với núi Ngọc Linh, nơi sinh sống của loại sâm Ngọc Linh, với nhiệt độ trung bình từ 14,1 độ C đến 19,8 độ C; độ ẩm không khí trung bình 85%; lượng mưa trung bình từ 2.000 đến 2.750mm.

Khu vực đỉnh núi Hòn Bà được các nhà khoa học xác định có điều kiện sinh thái, thành phần thực vật, điều kiện thổ nhưỡng khá tương đồng với núi Ngọc Linh, nơi sinh sống của loại sâm Ngọc Linh, với nhiệt độ trung bình từ 14,1 độ C đến 19,8 độ C; độ ẩm không khí trung bình 85%; lượng mưa trung bình từ 2.000 đến 2.750mm.

“Cái khó nhất là chúng phải vượt qua được sự nghi ngại của nhiều người. Bởi việc này chưa ai làm. Mục tiêu chúng tôi hướng đến là đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng của cây sâm Ngọc Linh khi trồng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà. Chúng tôi tiến hành trồng thử nghiệm sâm Ngọc Linh dưới tán rừng tự nhiên tại ba khu vực có độ cao, sinh cảnh khác nhau. Các thông tin về điều kiện sinh thái tại những khu vực trồng thử nghiệm, khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng sâm Ngọc Linh trồng tại Hòn Bà được chúng tôi thu thập, ghi chép, phân tích từng ngày. Công việc rất khó khăn, chúng tôi phải phân công nhau trực liên tục, tưới nước để bảo đảm những luống sâm luôn có độ ẩm từ 85% trở lên. Chúng tôi phải vượt đường rừng, gom mùn về vun cho từng gốc sâm, bởi cây sâm ưa mùn. Rồi phải thay nhau canh cho cây sâm khỏi bị các loại động vật cắn phá”, ông Thy chia sẻ.

Theo ông Thy, tương quan sinh trưởng, phát triển của sâm Ngọc Linh với một số nhân tố sinh thái ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà được xác định bằng phép phân tích tương quan đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của cây sâm phù hợp các yếu tố sinh thái của núi Hòn Bà. Kết quả nghiên cứu này cung cấp dữ liệu khoa học cho việc nhân rộng mô hình trồng sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà và các khu vực có điều kiện sinh thái tương đồng khác.

Đến thời điểm này, các nhà khoa học xác định, sâm Ngọc Linh trồng tại ba khu vực ở Hòn Bà đều đã cho củ. Từ phân tích bằng phương pháp hóa học và phương pháp sắc ký lớp mỏng, các mẫu sâm đều được xác định có sự hiện diện của hợp chất saponin (dưỡng chất của sâm Ngọc Linh) và các saponin chính; sử dụng phương pháp đo quang, các nhà khoa học còn xác định được hàm lượng saponin toàn phần trong các mẫu sâm Ngọc Linh ở Hòn Bà là khá tốt.

Cây bén rễ

Theo ông Thy, đến nay, cây sâm Ngọc Linh được xác định thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà. Cây sinh trưởng, phát triển tốt, tỷ lệ cây sống gần 90%, cao hơn rất nhiều so với các khu vực đã từng di thực khác chỉ đạt khoảng 50%. Từ ngày đưa về trồng thử nghiệm, cây sâm Ngọc Linh đang cho thấy sự thích nghi, phát triển tốt dưới tán rừng có tính đa dạng sinh học cao của Hòn Bà.

Kết quả đánh giá của Trung tâm Sâm và dược liệu Thành phố Hồ Chí Minh về cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà cho thấy, cây đã cho củ, có trọng lượng từ 2,8 đến hơn 3,6g. Từ phân tích bằng phương pháp hóa học và phương pháp sắc ký lớp mỏng, các mẫu sâm trồng trên núi Hòn Bà được xác định có sự hiện diện của hợp chất saponin toàn phần và hàm lượng saponin chính đều tăng, chỉ thấp hơn 1,5-2% so với sâm Ngọc Linh trồng nguyên vị tại Quảng Nam và Kon Tum.

Thực tế cho thấy, sâm Ngọc Linh không chỉ có giá trị cao về khoa học mà còn có giá trị kinh tế rất cao. Việc cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm thành công tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà tạo ra cơ hội nhân rộng mô hình trồng loại sâm quý này ở những khu vực khác trong tỉnh có điều kiện tương đồng; giúp địa phương có thêm một loại cây trồng đặc sản, thay thế nguồn sâm đang cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm thành công tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà tạo ra cơ hội nhân rộng mô hình trồng loại sâm quý này ở những khu vực khác trong tỉnh có điều kiện tương đồng; giúp địa phương có thêm một loại cây trồng đặc sản, thay thế nguồn sâm đang cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Cây sâm Ngọc Linh bén rễ trên núi Hòn Bà mở ra cơ hội lớn để phát triển sâm Ngọc Linh trên vùng đất Khánh Hòa, là cơ sở để nhân rộng mô hình trồng cây sâm quý, tạo thêm công ăn việc làm, cải thiện đời sống cho người dân địa phương, góp phần phục vụ nhu cầu về dược liệu và thu hút khách du lịch đến với Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà.

Sau khi kết thúc đề tài, nhóm thực hiện đề nghị tỉnh Khánh Hòa bàn giao lại mô hình trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh cho Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà theo dõi, quản lý và bảo vệ. Cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu, phát triển đề tài để có những số liệu và luận cứ khoa học chính xác hơn đối với sinh trưởng, phát triển và chất lượng sâm Ngọc Linh tại khu vực trồng thử nghiệm.

Trước mắt, tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục nghiên cứu đánh giá khả năng phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn; có chiến lược phát triển cây sâm, tạo nên hệ sinh thái cây trồng phong phú, hiệu quả. Không chỉ vậy, việc nhân rộng mô hình trồng sâm Ngọc Linh sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng du lịch Khánh Hòa, bởi Hòn Bà vốn là một địa chỉ du lịch hấp dẫn du khách trong nước và nước ngoài.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: ĐĂNG ANH)

Tiếp tục trải qua tuần giao dịch ảm đạm, giá vàng kết thúc tuần ở mức 147 triệu đồng/lượng

Tuần này, giá vàng thế giới tiếp tục biến động mạnh, đóng cửa tuần giao dịch ở mức 4.218,3 USD/ounce, các chuyên gia trung lập về giá vàng tuần tới sau tuần giao dịch ảm đạm. Trong nước, giá vàng các thương hiệu cũng “lao dốc” theo giá thế giới, mua vào-bán ra quanh mức 144-147 triệu đồng/lượng.

Hệ thống điểm giao dịch của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Cao Bằng luôn hoạt động tích cực giúp dân vay vốn thuận tiện.

Đổi thay nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách

Công tác giảm nghèo tại tỉnh Cao Bằng được ghi nhận đã có bước tiến rõ nét nhờ sự kết hợp giữa các chương trình mục tiêu quốc gia và quá trình tinh gọn, sắp xếp bộ máy cấp xã, nhất là trong việc tập trung các nguồn lực tài chính và phát huy nguồn vốn tín dụng chính sách, hỗ trợ hiệu quả người dân phát triển kinh tế.

Các đại biểu cắt băng khai trương Bộ phận tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tập trung khu vực Bắc Luân II (cửa khẩu quốc tế Móng Cái).

Quảng Ninh triển khai tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tập trung tại khu vực Bắc Luân II

Ngày 13/6, tỉnh Quảng Ninh đã chính thức khai trương và đưa Bộ phận tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tập trung tại khu vực Bắc Luân II (cửa khẩu quốc tế Móng Cái) vào hoạt động, đánh dấu bước tiến mới trong cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.

Sản xuất điện thoại di động tại Nhà máy Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên. (Ảnh: NGUYỄN NGỌC)

Việt Nam - điểm đến cạnh tranh thu hút FDI

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành hướng tới mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu-phát triển và sản xuất công nghệ cao hàng đầu châu Á, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mở rộng cánh cửa xuất khẩu sang Trung Đông và Nam Á nhờ các FTA thế hệ mới.

Mở rộng cánh cửa xuất khẩu sang Trung Đông và Nam Á nhờ các FTA thế hệ mới

Các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới đang mở ra dư địa lớn để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Đông và Nam Á. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành kim ngạch và thị phần bền vững, doanh nghiệp cần đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu về tiêu chuẩn Halal và thích ứng linh hoạt với biến động địa chính trị.

Hồ điều hòa Phú Đô là 1 trong các dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư hơn 1.166 tỷ đồng dự tính về đích đầu tháng 7/2026.

Hà Nội quyết liệt đưa các công trình hồ điều hòa khẩn cấp về đích

Những ngày trung tuần tháng 6/2026, trên các công trường xây dựng hồ điều hòa khu vực phía tây Thủ đô, không khí thi công diễn ra khẩn trương, liên tục. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của thành phố Hà Nội chủ động ứng phó thời tiết cực đoan, từng bước xử lý các điểm úng ngập, bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa bão năm 2026.

Ngành thuế đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người nộp thuế tuân thủ pháp luật.

Ngăn chặn tình trạng “2 sổ kế toán”, tăng minh bạch nghĩa vụ thuế

Cục Thuế đang đẩy mạnh chiến dịch nâng cao tuân thủ pháp luật về thuế và kế toán, đồng thời kêu gọi sự tham gia của các tổ chức nghề nghiệp, đại lý thuế và đơn vị tư vấn nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận trong ghi nhận doanh thu, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.

Điểm giao dịch thuộc Ngân hàng Chính sách xã hội Lý Sơn tích cực giải ngân , tạo điều kiện để người dân vay vốn thuận lợi.

Hiệu quả tín dụng ưu đãi - nhìn từ đặc khu Lý Sơn

Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) không chỉ có vai trò làm “phên dậu” trong bảo vệ chủ quyền biển đảo mà còn đang “khoác trên mình” diện mạo mới với hạ tầng đồng bộ cùng những dấu ấn đáng tự hào trong hành trình giảm nghèo nhờ sử dụng hiệu quả đầu tư của nguồn vốn tín dụng chính sách ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội.

Tổng Giám đốc Vinatex Cao Hữu Hiếu thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm.

Xuất khẩu dệt may đạt 18,8 tỷ USD

Kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, bất ổn địa chính trị và các chính sách thuế quan khiến nhu cầu tiêu dùng dệt may tại các thị trường chủ lực suy giảm mạnh. Để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần áp dụng linh hoạt các giải pháp nhằm gia tăng hiệu quả, thúc đẩy xuất khẩu.

Giá vàng trong nước và thế giới hôm nay (13/6) vẫn đang trong xu hướng tăng.

Giá vàng ngày 13/6: Vàng trong nước tiếp tục tăng mạnh theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay (13/6) tiếp đà đi lên, giao dịch ở mức 4.218,3 USD/ounce, khi căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran hạ nhiệt kéo giá dầu lao dốc, qua đó làm dịu bớt lo ngại lạm phát. Trong nước, giá vàng miếng, vàng nhẫn SJC đồng loạt tăng, niêm yết lần lượt ở mức 147 triệu đồng/lượng và 146,9 triệu đồng/lượng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng chia sẻ về mô hình kinh tế hàng không thế hệ mới trong bối cảnh tại Việt Nam.

Động lực hình thành Trung tâm kinh tế hàng không thế hệ mới

Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình - mô hình Trung tâm kinh tế hàng không thế hệ mới - là điển hình trong thu hút đầu tư tư nhân để cùng phát triển hạ tầng, vừa giảm gánh nặng cho ngân sách vừa phát huy được tính sáng tạo, năng động của doanh nghiệp tư nhân.

Dự báo về kinh tế dữ liệu tại Việt Nam.

Việt Nam trong cuộc đua kinh tế dữ liệu

Hiện nay, dữ liệu đã trở thành “dầu mỏ mới”, là “mạch máu” của nền kinh tế số toàn cầu. Vì vậy, kinh tế dữ liệu đang trở thành cuộc đua chiến lược mới giữa các quốc gia. Dữ liệu dự tính đóng góp tới 79 tỷ USD vào GDP Việt Nam đến năm 2030; đồng thời tạo ra doanh thu từ dự kiến cán mốc 80 tỷ USD vào cùng thời điểm.