Sâm Ngọc Linh bén rễ núi Hòn Bà ở Khánh Hòa

Không phải ra Quảng Nam, hay lên tận Kon Tum, ở Khánh Hòa, ngược lên núi Hòn Bà chừng 60km, chúng tôi đã có thể tận mắt nhìn thấy sâm Ngọc Linh, “quốc bảo” của nước ta đang hiện diện tại đây.

Cây sâm Ngọc Linh trên núi Hòn Bà.
Cây sâm Ngọc Linh trên núi Hòn Bà.

Sâm Ngọc Linh, danh pháp Panax vietnamensis Ha et Grushv, thường được gọi là sâm Việt Nam, sâm Khu Năm, hay cây thuốc dấu của đồng bào dân tộc Xê Đăng sống chung quanh chân núi Ngọc Linh. Theo giới nghiên cứu y dược, sâm Ngọc Linh chứa 52 saponin, trong đó có nhiều hoạt chất quý như majonosid-R2, vinaginsenosid-R1, vinaginsenosid-R2… Đây là giá trị y học độc đáo không một loài sâm nào trên thế giới có được.

Duyên lạ

Trong câu chuyện cùng chúng tôi, ông Đỗ Anh Thy, nguyên Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Khi còn là Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, Khánh Hòa, nhiều lần đến vùng núi Ngọc Linh, cái nôi của sâm Ngọc Linh ở Kon Tum, tôi nhận thấy điều kiện của Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà khá tương đồng với vùng núi Ngọc Linh.

Cho nên tôi ấp ủ ý tưởng đưa cây sâm Ngọc Linh về trồng thử nghiệm trên núi Hòn Bà. Qua nhiều lần thuyết minh với lãnh đạo ngành, lãnh đạo tỉnh, tháng 11/2018, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa phê duyệt đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà”.

Làm chủ nhiệm đề tài, ông Thy lo lắm. Có giá trị y dược, giá trị kinh tế rất cao, cây sâm Ngọc Linh thuộc diện khó tính, làm thế nào để di thực hiệu quả cây sâm Ngọc Linh về với núi Hòn Bà luôn là câu hỏi lớn. Ông đã dày công nghiên cứu điều kiện tự nhiên của núi Hòn Bà. Có độ cao 1.578m so với mực nước biển, Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà rộng hơn 19.285ha, trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt hơn 9.519ha, là nơi có tính đa dạng sinh học rất cao, nhiều nơi rừng vẫn còn nguyên vẹn.

Khu vực đỉnh núi Hòn Bà được các nhà khoa học xác định có điều kiện sinh thái, thành phần thực vật, điều kiện thổ nhưỡng khá tương đồng với núi Ngọc Linh, nơi sinh sống của loại sâm Ngọc Linh, với nhiệt độ trung bình từ 14,1 độ C đến 19,8 độ C; độ ẩm không khí trung bình 85%; lượng mưa trung bình từ 2.000 đến 2.750mm.

Khu vực đỉnh núi Hòn Bà được các nhà khoa học xác định có điều kiện sinh thái, thành phần thực vật, điều kiện thổ nhưỡng khá tương đồng với núi Ngọc Linh, nơi sinh sống của loại sâm Ngọc Linh, với nhiệt độ trung bình từ 14,1 độ C đến 19,8 độ C; độ ẩm không khí trung bình 85%; lượng mưa trung bình từ 2.000 đến 2.750mm.

“Cái khó nhất là chúng phải vượt qua được sự nghi ngại của nhiều người. Bởi việc này chưa ai làm. Mục tiêu chúng tôi hướng đến là đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng của cây sâm Ngọc Linh khi trồng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà. Chúng tôi tiến hành trồng thử nghiệm sâm Ngọc Linh dưới tán rừng tự nhiên tại ba khu vực có độ cao, sinh cảnh khác nhau. Các thông tin về điều kiện sinh thái tại những khu vực trồng thử nghiệm, khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng sâm Ngọc Linh trồng tại Hòn Bà được chúng tôi thu thập, ghi chép, phân tích từng ngày. Công việc rất khó khăn, chúng tôi phải phân công nhau trực liên tục, tưới nước để bảo đảm những luống sâm luôn có độ ẩm từ 85% trở lên. Chúng tôi phải vượt đường rừng, gom mùn về vun cho từng gốc sâm, bởi cây sâm ưa mùn. Rồi phải thay nhau canh cho cây sâm khỏi bị các loại động vật cắn phá”, ông Thy chia sẻ.

Theo ông Thy, tương quan sinh trưởng, phát triển của sâm Ngọc Linh với một số nhân tố sinh thái ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà được xác định bằng phép phân tích tương quan đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của cây sâm phù hợp các yếu tố sinh thái của núi Hòn Bà. Kết quả nghiên cứu này cung cấp dữ liệu khoa học cho việc nhân rộng mô hình trồng sâm Ngọc Linh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà và các khu vực có điều kiện sinh thái tương đồng khác.

Đến thời điểm này, các nhà khoa học xác định, sâm Ngọc Linh trồng tại ba khu vực ở Hòn Bà đều đã cho củ. Từ phân tích bằng phương pháp hóa học và phương pháp sắc ký lớp mỏng, các mẫu sâm đều được xác định có sự hiện diện của hợp chất saponin (dưỡng chất của sâm Ngọc Linh) và các saponin chính; sử dụng phương pháp đo quang, các nhà khoa học còn xác định được hàm lượng saponin toàn phần trong các mẫu sâm Ngọc Linh ở Hòn Bà là khá tốt.

Cây bén rễ

Theo ông Thy, đến nay, cây sâm Ngọc Linh được xác định thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà. Cây sinh trưởng, phát triển tốt, tỷ lệ cây sống gần 90%, cao hơn rất nhiều so với các khu vực đã từng di thực khác chỉ đạt khoảng 50%. Từ ngày đưa về trồng thử nghiệm, cây sâm Ngọc Linh đang cho thấy sự thích nghi, phát triển tốt dưới tán rừng có tính đa dạng sinh học cao của Hòn Bà.

Kết quả đánh giá của Trung tâm Sâm và dược liệu Thành phố Hồ Chí Minh về cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà cho thấy, cây đã cho củ, có trọng lượng từ 2,8 đến hơn 3,6g. Từ phân tích bằng phương pháp hóa học và phương pháp sắc ký lớp mỏng, các mẫu sâm trồng trên núi Hòn Bà được xác định có sự hiện diện của hợp chất saponin toàn phần và hàm lượng saponin chính đều tăng, chỉ thấp hơn 1,5-2% so với sâm Ngọc Linh trồng nguyên vị tại Quảng Nam và Kon Tum.

Thực tế cho thấy, sâm Ngọc Linh không chỉ có giá trị cao về khoa học mà còn có giá trị kinh tế rất cao. Việc cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm thành công tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà tạo ra cơ hội nhân rộng mô hình trồng loại sâm quý này ở những khu vực khác trong tỉnh có điều kiện tương đồng; giúp địa phương có thêm một loại cây trồng đặc sản, thay thế nguồn sâm đang cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Cây sâm Ngọc Linh trồng thử nghiệm thành công tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà tạo ra cơ hội nhân rộng mô hình trồng loại sâm quý này ở những khu vực khác trong tỉnh có điều kiện tương đồng; giúp địa phương có thêm một loại cây trồng đặc sản, thay thế nguồn sâm đang cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Cây sâm Ngọc Linh bén rễ trên núi Hòn Bà mở ra cơ hội lớn để phát triển sâm Ngọc Linh trên vùng đất Khánh Hòa, là cơ sở để nhân rộng mô hình trồng cây sâm quý, tạo thêm công ăn việc làm, cải thiện đời sống cho người dân địa phương, góp phần phục vụ nhu cầu về dược liệu và thu hút khách du lịch đến với Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà.

Sau khi kết thúc đề tài, nhóm thực hiện đề nghị tỉnh Khánh Hòa bàn giao lại mô hình trồng thử nghiệm cây sâm Ngọc Linh cho Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà theo dõi, quản lý và bảo vệ. Cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu, phát triển đề tài để có những số liệu và luận cứ khoa học chính xác hơn đối với sinh trưởng, phát triển và chất lượng sâm Ngọc Linh tại khu vực trồng thử nghiệm.

Trước mắt, tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục nghiên cứu đánh giá khả năng phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn; có chiến lược phát triển cây sâm, tạo nên hệ sinh thái cây trồng phong phú, hiệu quả. Không chỉ vậy, việc nhân rộng mô hình trồng sâm Ngọc Linh sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng du lịch Khánh Hòa, bởi Hòn Bà vốn là một địa chỉ du lịch hấp dẫn du khách trong nước và nước ngoài.

Có thể bạn quan tâm

Huy động hiệu quả những nguồn lực đặc biệt

Bài 3: Huy động hiệu quả những nguồn lực đặc biệt

Không chỉ nợ xấu - “cục máu đông” của hệ thống ngân hàng và nhiều doanh nghiệp nhà nước, mà việc lãng phí hay không huy động được hiệu quả các nguồn lực vốn vì các điểm nghẽn thể chế cũng là phép thử đối với năng lực điều phối, quản trị tài sản quốc gia.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Đà Nẵng nâng tầm giá trị sâm Ngọc Linh

Ngày 2/8, Hội thảo khoa học quốc tế sâm Ngọc Linh - từ sản phẩm quốc gia tới hiệu quả toàn cầu diễn ra tại Đà Nẵng. Đây là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng năm 2026, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu trong nước, quốc tế.

Doanh nghiệp nhà nước được kỳ vọng phát huy tốt hơn vai trò dẫn dắt trong nền kinh tế. Ảnh minh họa có sử dụng AI.

Tạo cơ chế để doanh nghiệp nhà nước dám bứt phá

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng những doanh nghiệp nhà nước đủ sức dẫn dắt các ngành, lĩnh vực then chốt, vươn tầm ở khu vực, quốc tế theo tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW, nhiều chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo động lực để doanh nghiệp dám đầu tư, dám đổi mới và phát huy hiệu quả nguồn lực.

Toàn cảnh Hội nghị phối hợp vận hành hệ thống điện miền nam quý II/2026.

Tăng cường phối hợp, bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu phụ tải điện tiếp tục tăng, cơ cấu nguồn điện chuyển dịch nhanh và tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, việc tăng cường phối hợp giữa các đơn vị điều độ, truyền tải và phân phối điện được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm hệ thống điện miền nam vận hành an toàn, ổn định và tin cậy.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

AI chỉ tạo ra tăng trưởng khi doanh nghiệp thiết kế lại cách làm việc

Từ kinh nghiệm điều hành một doanh nghiệp Việt Nam, bà Phạm Thị Thu Hằng, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc 5S Media đề xuất mô hình ba vai trò và lộ trình năm bước giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa biến trí tuệ nhân tạo (AI) từ công cụ tạo hiệu suất ngắn hạn thành năng lực vận hành có thể duy trì, nhân rộng và tạo giá trị lâu dài.

Nước khoáng Thiên nhiên Quang Hanh "chai béo" với thiết kế truyền thống, mang lại cảm giác trong trẻo và lưu giữ độ tinh khiết nguyên bản từ mạch nước ngầm.

Nước khoáng vị chanh muối Pleasing: Sự sáng tạo đột phá từ mạch nguồn khoáng thiên nhiên Quang Hanh

Từ nguồn nước khoáng thiên nhiên Quang Hanh, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nước khoáng Công đoàn Quang Hanh không ngừng đổi mới, ra mắt nước khoáng vị chanh muối Pleasing, kết hợp khoáng chất thiên nhiên với hương vị truyền thống, mở ra hướng phát triển mới cho thương hiệu lâu năm.

Nghị quyết số 79-NQ/TW nhấn mạnh đến việc khơi thông các nguồn lực vốn cho khu vực kinh tế.

Bài 2: Tái định vị nguồn lực vốn kinh tế nhà nước

Không chỉ làm rõ bản chất, vai trò, vị trí của kinh tế nhà nước, Nghị quyết số 79-NQ/TW còn tái định vị nguồn lực vốn của khu vực kinh tế quan trọng này, tạo ra một sự dịch chuyển quan trọng trong tư duy quản trị: từ quản lý doanh nghiệp sang quản trị toàn bộ nguồn lực vốn và tài sản nhà nước.

Các diễn giả tại buổi tọa đàm. (Ảnh: NGỌC DUY)

Doanh nghiệp Nhà nước: Xác định đúng các “đầu tàu” để đầu tư trọng điểm

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước cùng Chương trình hành động của Chính phủ (Nghị quyết 29/NQ-CP) đã đặt ra những kỳ vọng mang tính đột phá: xây dựng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, công nghệ hiện đại, có khả năng dẫn dắt nền kinh tế và vươn tầm thế giới.

Ảnh minh họa: Hàng hóa được vận chuyển bằng đường hàng không.

Khơi thông nguồn lực trở thành trung tâm logistics hàng không khu vực

Với định hướng phát triển rõ ràng cùng những quyết sách quy hoạch mang tính chiến lược, ngành logistics hàng không Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá, từng bước khẳng định vai trò huyết mạch trong nền kinh tế và hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Đảo Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị) được định hướng trở thành hạt nhân phát triển kinh tế biển xanh, du lịch sinh thái và sinh kế bền vững. (Ảnh: TTXVN)

Phát triển kinh tế biển xanh, bền vững

Khu Bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ của tỉnh Quảng Trị không chỉ giữ vai trò bảo tồn hệ sinh thái biển có giá trị cao, mà còn được định hướng trở thành hạt nhân phát triển kinh tế biển xanh, du lịch sinh thái và sinh kế bền vững.

(Ảnh minh họa: ĐỖ BẢO)

Khơi thông các nguồn lực trọng yếu thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng

Ngay sau Đại hội XIV của Đảng, Đảng ủy Bộ Tài chính tích cực lãnh đạo nhiệm vụ tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách tài khóa, thuế, đầu tư công, thị trường vốn và huy động nguồn lực; đồng thời đề xuất sửa đổi các quy định còn cản trở tăng trưởng và cơ chế đặc thù nhằm tạo động lực phát triển.

Giao dịch khách hàng tại chi nhánh ngân hàng SHB.

SHB lãi trước thuế 9.092 tỷ đồng, hoàn thành 51% kế hoạch năm

Kết thúc 6 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 9.092 tỷ đồng, hoàn thành 51% kế hoạch năm. Cùng với tăng trưởng về quy mô, Ngân hàng tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, kiểm soát chất lượng tài sản. Vốn điều lệ tăng lên mức 53.442 tỷ đồng.

Tại hội nghị đại lý, Vietravel Airlines đã chính thức ra mắt Tổng Đại lý khu vực phía nam Trung Quốc.

Vietravel Airlines chuẩn bị khai thác đường bay thẳng Thành phố Hồ Chí Minh-Thâm Quyến

Hãng hàng không Vietravel Airlines tổ chức thành công Hội nghị đại lý tại Thâm Quyến (Trung Quốc), với sự tham gia của hơn 100 đại lý, đối tác phân phối và khách mời tại thị trường này, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng trước khi chính thức đưa vào khai thác đường bay thẳng Thành phố Hồ Chí Minh-Thâm Quyến từ ngày 15/8 tới.