Chủ động nguồn nước nhờ dự báo hạn hán bằng công nghệ số ở Đắk Lắk, Lâm Đồng

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, tình trạng hạn hán, thiếu nước tại Tây Nguyên và Nam Trung Bộ diễn ra nghiêm trọng hơn. Việc ứng dụng công nghệ viễn thám, chuyển đổi số vào công tác giám sát, dự báo tài nguyên nước, vận hành công trình thủy lợi được xem là hướng đi tất yếu nhằm bảo đảm sinh kế cho người dân.

Hạn hán Tây Nguyên ngày càng diễn ra với tần suất lớn và nghiêm trọng hơn.
Hạn hán Tây Nguyên ngày càng diễn ra với tần suất lớn và nghiêm trọng hơn.

Yêu cầu cấp thiết trong quản lý tài nguyên nước

Trước diễn biến hạn hán ngày càng phức tạp tại Tây Nguyên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) triển khai dự án "Đánh giá tác động của hạn hán vùng Tây Nguyên" bằng công nghệ viễn thám, nhằm tăng khả năng giám sát và dự báo sớm. Công nghệ này được kỳ vọng giúp ngành thủy lợi chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nước, bảo vệ sản xuất và đời sống người dân.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi nhấn mạnh định hướng xuyên suốt của Đảng và Nhà nước về việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ số trong toàn ngành nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực thủy lợi.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ông Nguyễn Hồng Khanh cho biết: “Cách đây 5 năm, chúng tôi đã đặt trọng tâm vào ứng dụng công nghệ số trong nghiên cứu, lập kế hoạch và hỗ trợ địa phương quản lý nước. Thời gian qua, Cục đã trình Bộ ban hành kế hoạch hoàn thiện hệ thống thông tin điện tử, phục vụ giám sát và dự báo nguồn nước. Những thử nghiệm hôm nay là bước quan trọng để đánh giá hiệu quả các công nghệ mới trong cảnh báo hạn hán, nhất là với các vùng thường xuyên thiếu nước như Tây Nguyên và Nam Trung Bộ".

Bên cạnh đó, ông Khanh cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao độ chính xác của dự báo: Chúng tôi mong muốn các đơn vị nghiên cứu ứng dụng công nghệ tiên tiến của thế giới để giảm mức sai số dự báo xuống dưới 10%. Khi được đưa vào vận hành thực tế, hệ thống phải hỗ trợ địa phương chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, điều tiết công trình và cung cấp thông tin kịp thời cho người dân".

Theo ông, kết quả từ dự án không chỉ phục vụ các địa phương thí điểm mà còn có thể nhân rộng ra các khu vực rộng lớn hơn, tạo nền tảng cho quản lý nguồn nước thông minh trong bối cảnh cực đoan khí hậu ngày càng gia tăng.

Công cụ dự báo sớm cho hạn hán và điều chỉnh cơ cấu mùa vụ

Đại diện FAO tại Việt Nam, ông Nguyễn Song Hà đánh giá cao tính ứng dụng và tiềm năng mở rộng của công nghệ viễn thám trong quản lý tài nguyên nước.

Ông Nguyễn Song Hà cho biết: “Công nghệ viễn thám có thể phân tích nguy cơ và đưa ra cảnh báo phù hợp cho cơ quan quản lý, giúp xây dựng phương pháp giám sát hạn hán chủ động và minh bạch. Ngoài cảnh báo sớm, dữ liệu viễn thám còn hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp dựa trên chỉ số, phòng trừ sâu bệnh, xác định cây trồng vật nuôi phù hợp hơn với điều kiện hạn hán hay xâm nhập mặn".

Ông Nguyễn Song Hà, Trợ lý Trưởng đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO).

FAO nhận định Việt Nam hiện thiếu nhân lực và thiết bị giám sát chuyên sâu; trong khi độ phân giải ảnh miễn phí còn hạn chế. Do đó, cần tập trung xây dựng năng lực phân tích dữ liệu, làm chủ các công cụ AI và bản đồ số phục vụ quy hoạch thủy lợi.

Ông Hà nhấn mạnh thêm: “Nguồn tài nguyên nước không dừng lại ở biên giới hành chính. Các công cụ phân tích hiện đại sẽ giúp tăng cường hợp tác khu vực, đặc biệt trong lưu vực các hệ thống sông liên quốc gia. Việc dự báo sớm giúp người dân giảm thiểu thiệt hại, điều chỉnh cơ cấu cây trồng và sử dụng nguồn nước hiệu quả hơn".

Chuyển đổi số thủy lợi, hướng đến quản lý nước chủ động và bền vững

Ở góc độ chuyển đổi số toàn ngành, ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng quá trình số hóa trong thủy lợi đang đứng trước yêu cầu thay đổi mạnh mẽ.Chuyển đổi số là quá trình thay đổi mô hình quản lý từ hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu. Tuy nhiên, dữ liệu thủy lợi của chúng ta còn thiếu, hệ thống thông tin hỗ trợ vận hành chưa mạnh, thiết bị dễ hư hỏng và chi phí cao", ông Đặng Duy Hiển cho biết.

Ông Hiển chỉ ra một số điểm nghẽn: đo đạc thủy văn thủ công chiếm nhiều nhân lực, chi phí không tương thích với đo tự động; quy chuẩn kỹ thuật về thủy văn đã cũ (ban hành từ 2009), không còn phù hợp; việc lập dự toán cho dịch vụ dữ liệu khí tượng thủy văn còn phức tạp, chi phí kiểm định thiết bị cao; thiếu doanh nghiệp nội địa cung cấp cảm biến và dịch vụ dữ liệu có giá thành phù hợp.

Tuy nhiên, ông Hiển cho biết ngành đang có những bước đi rõ rệt: “Cục Chuyển đổi số đang xây dựng Đề án IoT nông nghiệp-môi trường và cung cấp hạ tầng số dùng chung cho ngành thủy lợi. Nếu địa phương triển khai, chỉ còn cần cảm biến và đường truyền dữ liệu. Đây là giải pháp giảm chi phí, phù hợp với chủ trương ưu tiên công nghệ nội địa theo Nghị quyết 57".

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đang phát triển các hệ thống tự động hóa và dịch vụ dữ liệu, tạo nền tảng để ngành thủy lợi có thể tiến tới vận hành số hóa toàn diện, từ đo đạc, giám sát, dự báo đến cảnh báo cho người dân.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Phong, Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi nhấn mạnh: Công nghệ viễn thám chỉ phát huy giá trị khi được đầu tư xuyên suốt, đồng bộ từ hạ tầng thiết bị tới nhân lực, viện nghiên cứu và các đơn vị chuyển giao. Những sản phẩm thứ cấp từ công nghệ viễn thám sẽ phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là nông nghiệp và môi trường, trong đó có lĩnh vực thủy lợi.

z7314546614962-9b3dc8f9151479c1d14a778b9b4ca01d-111.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Phong, Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Phong cũng lưu ý tính chất đặc thù của hạn hán: “Hạn hán không gây ra những thiệt hại tức thời như lũ lụt, nhưng lại âm ỉ, kéo dài và để lại hậu quả trên diện rộng. Ở Tây Nguyên, những vùng nằm trong hệ thống công trình thủy lợi có thể chủ động khắc phục; nhưng những khu vực ngoài hệ thống thì phải làm gì, ứng xử ra sao? Đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng của ngành thủy lợi trong mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững".

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Phong, ba góc nhìn: quản lý Nhà nước, tổ chức quốc tế và chuyển đổi số đều gặp nhau ở điểm chung: Việt Nam cần công nghệ hiện đại để thích ứng với khí hậu cực đoan, tối ưu hóa nguồn nước và bảo vệ sinh kế cho hàng triệu nông dân, hướng tới quản lý tài nguyên nước thông minh và phát triển nông nghiệp bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk nhấn nút ra mắt Trung tâm dữ liệu tỉnh Đắk Lắk.

Đắk Lắk phát động phong trào “Bình dân học vụ số” năm 2026 và ra mắt Trung tâm dữ liệu tỉnh

Chiều 16/4, Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, cuộc thi trực tuyến tìm hiểu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 và chính thức ra mắt Trung tâm dữ liệu của tỉnh.

Tái hiện lễ hội truyền thống của dân tộc M'Nông tại Lâm Đồng gắn với phát triển du lịch.

Định vị thương hiệu du lịch cộng đồng

Du lịch cộng đồng đang là xu hướng nhiều triển vọng, mang lại trải nghiệm khác biệt cho du khách và góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, phát triển kinh tế địa phương.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy chủ trì hội nghị đánh giá tình hình kinh tế-xã hội quý I của tỉnh.

Nhiều giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đắk Lắk đề ra mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt từ 10% trở lên tuy nhiên, trong quý I chỉ đạt 7,47%. Địa phương đã tiến hành rà soát các nguồn lực, động lực tăng trưởng,khả năng phát triển của các ngành,lĩnh vực và xây dựng kịch bản tăng trưởng kinh tế cho từng quý và những tháng còn lại của năm, phấn đấu đạt được mục tiêu.

Nông dân Lâm Đồng ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt mang lại hiệu quả cao.

Ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, nhất là hạn hán vào mùa khô, công nghệ tưới tiên tiến đang trở thành giải pháp quan trọng giúp nông dân Lâm Đồng tiết kiệm nước, giảm chi phí và nâng cao chất lượng cây trồng.

Phong trào “Bình dân học vụ số” lan tỏa đến cơ sở, tạo nền tảng cho xã hội số.

Đẩy mạnh chuyển đổi số từ cơ sở

Hiện nay, phong trào “Bình dân học vụ số” tại Gia Lai đã có những bước tiến rõ rệt, trở thành nền tảng quan trọng để hình thành xã hội số ngay từ cơ sở. Với nhiều mô hình gần gũi, dễ tiếp cận, phong trào không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà đi vào thực chất, gắn với nhu cầu hằng ngày của người dân.

Nông dân Lâm Đồng ủ phân hữu cơ từ phế phẩm nông nghiệp.

Đổi mới phương thức canh tác để giảm chi phí sản xuất nông nghiệp

Sản xuất nông nghiệp tại Lâm Đồng đang đối mặt nhiều thách thức trong bối cảnh giá vật tư đầu vào liên tục tăng, thời tiết diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường. Để duy trì hiệu quả sản xuất, người nông dân buộc phải đổi mới phương thức canh tác theo hướng tiết kiệm chi phí, tận dụng tài nguyên sẵn có và phát triển bền vững.

Nhiều trải nghiệm du lịch cộng đồng, văn hóa đặc sắc tại Kon Plông.

Khát vọng trên cao nguyên Kon Plông

Xã Kon Plông nằm trên trục giao thông huyết mạch Quốc lộ 24 và đường Trường Sơn Đông, là cầu nối giữa Duyên hải miền trung và Tây Nguyên.

Nhà nông xã D'Ran thăm vườn rau đang lên xanh sau mùa mưa lũ.

Sắc xanh thắm lại đôi bờ Đa Nhim

Ánh nắng chiều dịu dần, đứng trên cây cầu nối đôi bờ dòng Đa Nhim ở “thủ phủ” rau Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, phóng tầm mắt theo đôi bờ con nước ấy, có thể thấy nhịp sống lao động đã trở lại.

Phần lớn các thôn đặc biệt khó khăn của Thái Nguyên nằm ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa. (Trong ảnh: Một góc thôn Coọc Mu, xã Đồng Phúc). (Ảnh: TUẤN SƠN)

Bộ Dân tộc và Tôn giáo triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030 (sau đây gọi tắt là Chương trình).

Nhiều tàu cá nằm bờ tại khu vực Cảng cá Phan Thiết (phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng). (Ảnh: THANH HẢI)

Ứng phó với giá nhiên liệu

Xung đột tại khu vực Trung Đông đã đẩy các mặt hàng thiết yếu tăng giá. Tuy nhiên, nhiều nông dân tỉnh Lâm Đồng chấp nhận giảm lợi nhuận, cắt giảm tối đa chi phí để sản phẩm không tăng giá, chuỗi cung ứng không bị đứt gãy, bảo đảm sinh kế cho người lao động.

Quang cảnh diễn đàn tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với việc xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật

Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các địa phương” là cơ hội để các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi, làm rõ các quy định và cơ chế hỗ trợ nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả chính sách EPR.

Đông đảo phụ huynh, học sinh tham gia chương trình.

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật và kỹ năng sống cho học sinh

Trong nhịp sống hiện đại, khi các giá trị thẩm mỹ và tinh thần ngày càng đóng vai trò nền tảng trong giáo dục thế hệ trẻ, chương trình “Tài năng học trò” do Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành một minh chứng sống động cho nỗ lực đổi mới, hoàn thiện môi trường giáo dục toàn diện.

Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Bí Thư Đảng ủy xã và đồng chí Nguyễn Văn Hoa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Rvê tặng giấy khen cho các tập thể đạt thành tích xuất sắc.

Xã biên giới Ia Rvê chủ động tấn công trấn áp tội phạm và bắt đối tượng truy nã

Bám sát chỉ đạo của Công an tỉnh Đắk Lắk, Công an xã Ia Rvê đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã ban hành hàng loạt kế hoạch chuyên đề từ việc tổng kiểm tra cư trú, rà soát di biến động dân cư cho đến chiến dịch phòng, chống lừa đảo viễn thông, đơn vị đã tạo ra một thế trận phòng ngừa tội phạm chặt chẽ.