Những năm gần đây, nhiều hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tại Lâm Đồng đã chủ động lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt, phun mưa cho các loại cây trồng chủ lực như cà-phê, sầu riêng, rau củ quả..., mang lại hiệu quả rõ rệt. Gia đình ông Lê Ngọc Chánh ở xã Bảo Thuận có 3 ha cà-phê trồng trên triền đồi.
Trước đây, mỗi khi vào mùa khô, việc tưới nước và tìm nhân công tưới luôn là áp lực lớn. Từ khi lắp đặt hệ thống tưới phun mưa tiên tiến cho toàn bộ vườn cây, gia đình ông không còn lo lắng chuyện cây thiếu nước.
Theo ông Chánh, giải pháp này không chỉ tiết kiệm đáng kể lượng nước so với cách tưới truyền thống, mà còn giảm chi phí nhân công, đồng thời cho phép bón phân qua đường tưới rất thuận tiện. Trước kia, phân bón thường chỉ được bón vào mùa mưa nên dễ bị trôi sau mưa lớn, gây lãng phí và cây không hấp thụ đủ dinh dưỡng. “Sau nhiều năm áp dụng, tôi thấy cách tưới này mang lại hiệu quả cao.
Nước và dinh dưỡng được phân phối đều đặn, đúng lúc, đúng lượng cho từng cây. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, công nghệ này giúp cây ăn quả và cây công nghiệp phát triển tốt, bảo đảm chất lượng”, ông Chánh cho biết. Tương tự, tại vườn sầu riêng gần 24 ha của gia đình ông Nguyễn Minh Hồng Điệp ở xã Đạ Huoai 2, hệ thống tưới phun mưa được lắp đặt trên toàn bộ khu vườn, kết hợp với quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP. Ông Điệp cho biết: “Từ khi sử dụng tưới tự động, vườn cây không còn tình trạng thiếu nước hay tưới không đều. Nhờ đó, chi phí nhân công và nước giảm rõ rệt, năng suất cây trồng lại tăng đáng kể”.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nông hộ tại Lâm Đồng đã đầu tư, chuyển giao công nghệ và mua sắm thiết bị hiện đại nhằm tối ưu hóa sản xuất nông nghiệp. Việc chủ động áp dụng giải pháp tiết kiệm nước giúp nông dân giảm áp lực trong mùa khô, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại. Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp An Phú, xã Hiệp Thạnh là một trong những đơn vị điển hình về ứng dụng công nghệ cao phục vụ sản xuất nông nghiệp, với hơn 20 ha canh tác rau củ quả theo tiêu chuẩn GlobalGAP.
Hiện hầu hết diện tích của các thành viên hợp tác xã đều áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt và phun sương tự động, điều khiển qua phần mềm, với các chỉ số chính xác như độ EC, pH... Ông Lê Văn Ba, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã cho biết: “So với phương pháp truyền thống, công nghệ tưới tiên tiến giúp chúng tôi tiết kiệm đến 80% lượng nước cần thiết cho một đơn vị sản xuất. Đây là bước tiến quan trọng để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu như hiện nay”.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có hơn 107.300 ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, chiếm 11% diện tích gieo trồng toàn tỉnh; trong đó, nông nghiệp thông minh khoảng 1.200 ha. Đáng chú ý, hơn 97.000 ha cây trồng, chủ yếu là rau, hoa, cà-phê và cây ăn trái... đã áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm.
Những mô hình này giúp tiết kiệm từ 30% đến 50% lượng nước, đồng thời nâng năng suất mùa vụ từ 10% đến 25%. Hệ thống tưới tiết kiệm còn được tích hợp cảm biến độ ẩm, nhiệt độ, giúp nông dân chủ động điều chỉnh lượng nước và phân bón phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây, từ đó hạn chế lãng phí, bảo vệ môi trường và giảm ô nhiễm nguồn nước ngầm.
Nhằm khuyến khích, hỗ trợ người dân ứng dụng các giải pháp tưới nước tiết kiệm, bên cạnh sự chủ động của nhà nông, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đã có nhiều chính sách hỗ trợ về kinh phí, kỹ thuật và xây dựng các mô hình trình diễn để nông dân học hỏi, làm theo. Đây là giải pháp quan trọng giúp thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao thu nhập trên cùng đơn vị diện tích.
Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng Hà Ngọc Chiến nhấn mạnh: “Ứng dụng công nghệ cao, trong đó có công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm là hướng đi tất yếu trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Ngoài rau củ quả ngắn ngày, cây dược liệu thì nhiều loại cây công nghiệp, cây ăn quả cũng được nông dân Lâm Đồng áp dụng”. Theo ông Chiến, tại các vùng sâu, vùng xa, địa hình chia cắt, việc xây dựng công trình thủy lợi gặp nhiều khó khăn, nguồn nước tưới hạn chế, thì ứng dụng này càng trở nên quan trọng.
Tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2030, tất cả diện tích cây trồng chủ lực tại địa phương được tưới bằng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm nước. Trong đó, tối thiểu 50% diện tích sử dụng hệ thống tưới tự động, điều khiển bằng cảm biến. Việc triển khai mạnh mẽ giải pháp này không chỉ giúp nông dân chủ động ứng phó với hạn hán, mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, thông minh và bền vững.