Nỗ lực tối đa để giữ thị trường
Những ngày này, không khí tại nhiều cảng cá ở tỉnh Lâm Đồng khá “trầm lắng” với hàng loạt tàu, thuyền neo đậu san sát. Thay vì cảnh nhộn nhịp hối hả chuẩn bị vật tư, nhu yếu phẩm cho chuyến hải trình mới, giờ đây nhiều ngư dân nằm trên tàu canh giữ tài sản hoặc kiểm tra, sửa chữa dụng cụ đánh bắt, thiết bị.
Ông Lê Văn Thép (đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng) chia sẻ: “Hiện nay, công ty chỉ cho một tàu hoạt động, số còn lại nằm bờ sửa chữa. Bên cạnh giá dầu tăng cao và lên xuống không có chu kỳ, thời điểm này chưa vào mùa cá nam cho nên sản lượng khai thác hạn chế. Ngoài ra, thời tiết không thuận lợi với gió mạnh sẽ không có nhiều hải sản. Nếu đang ra khơi mà giá dầu giảm xuống, sản lượng khai thác thấp chắc chắn sẽ thua lỗ. Tuy nhiên, những chuyến tàu ra khơi trong tâm thế chấp nhận cơn “bão” giá dầu tăng cao là vì giữ mối bạn hàng và không để chuỗi cung ứng bị gián đoạn”.
Cùng chung hoàn cảnh, ông Phạm Tiêu (phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng) cho biết: “Trung bình, một chuyến hải trình phải tốn hơn 1.000 lít dầu. Nếu may mắn, tàu ra khơi 1 đến 2 ngày đánh bắt cá có sản lượng tốt và mang về tiêu thụ sớm sẽ hòa vốn, đó là chưa tính khấu hao tài sản. Ngược lại, tàu ra khơi nhiều ngày mới đánh được cá, buộc phải bán sản phẩm cho tàu nhỏ chuyển về đất liền tiêu thụ. Dù khó khăn hơn nhưng tôi vẫn quyết tâm cho tàu ra khơi nhằm bảo đảm thu nhập của 18 thành viên trên tàu. Thời gian qua, Nhà nước đã có nhiều hành động hỗ trợ để giảm giá xăng dầu nhằm bảo đảm kinh tế phát triển. Chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm những chiến lược điều tiết giá xăng, dầu giảm để giúp ngư dân yên tâm bám biển”.
Tương tự như ngư dân, nông dân trồng trọt cũng đang nỗ lực tối đa kìm giữ giá thành sản phẩm, giảm lợi nhuận để giữ thị trường. Vừa thu hoạch xong vườn thanh long, ông Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc Hợp tác xã thanh long an toàn Hàm Đức, xã Hàm Thuận cho biết: “Gần 1 tháng nay, giá cước vận tải tăng 10%, phân bón lên giá khoảng 200.000 đồng/bao và thuốc bảo vệ thực vật cũng không ngoại lệ. Dù chi phí đầu vào tăng, nhưng hợp tác xã quyết định không tăng giá bán. Nếu tăng giá lúc này, đối tác có thể sẽ ngưng hợp đồng hoặc mua sản phẩm từ nguồn cung khác. Do đó, hợp tác xã chấp nhận giảm lợi nhuận để bảo đảm nguồn thu nhập cho xã viên và nông dân”.
Sớm có chính sách hỗ trợ
Theo Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Lâm Đồng, tính đến ngày 29/3, các hoạt động khai thác thủy sản giảm so với thời điểm trước, tỷ lệ tàu nằm bờ cao chiếm từ 80 đến 90%, nguyên nhân chủ yếu do giá nhiên liệu tăng cao. Tại Cảng cá Phan Thiết có khoảng 900 tàu cá nằm bờ, hơn 60 tàu đi khai thác; Cảng cá Phú Hải hơn 500 tàu nằm bờ, khoảng 50 tàu hoạt động; Cảng cá La Gi khoảng 2.350 tàu nằm bờ, hơn 50 tàu cá ra khơi; Cảng cá Phan Rí Cửa có khoảng 710 tàu neo đậu và 15 tàu đi khai thác.
Giám đốc Ban Quản lý các cảng cá Hồ Ngọc Đài dự báo, trong thời gian tới, số lượng tàu cá nằm bờ vẫn nhiều. Sản lượng thủy sản giảm mạnh dẫn đến giá bán cao, khiến thị trường thu mua diễn ra cầm chừng. Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét hỗ trợ ngư dân ứng phó với giá nhiên liệu; đồng thời, tăng cường kết nối chuỗi tiêu thụ thủy sản nhằm ổn định thị trường; xem xét các giải pháp hỗ trợ sản xuất phù hợp theo mùa vụ khai thác.
Về lĩnh vực trồng trọt, toàn tỉnh có diện tích gieo trồng đạt hơn 1 triệu héc-ta, trong đó 425.790ha cây hằng năm và 622.873ha cây lâu năm. Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, so với đầu năm 2026, thuốc bảo vệ thực vật tăng từ 10 đến 15%, phân bón tăng từ 17 đến 20%. Xung đột tại khu vực Trung Đông cũng đẩy cước vận tải biển tăng từ 25 đến 35%. Ngoài ra, thiên tai cuối năm 2025 làm ảnh hưởng xuống giống vụ Đông Xuân. Dự báo, thời tiết tiếp tục cực đoan sẽ khiến một số cây ăn quả kéo dài thời gian thu hoạch.
Trước bối cảnh giá vật liệu tăng, theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, các địa phương thường xuyên cập nhật thời tiết để thông tin cho nông dân. Các đơn vị khẩn trương thực hiện các giải pháp tích trữ nước chống hạn. Sở Công thương kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp đầu cơ găm hàng, nâng giá vật tư nông nghiệp không đúng quy định. Cùng với đó, các địa phương hướng dẫn nông dân quản lý nguồn nước như ưu tiên nước cây có trái non, cây mới trồng; tưới nước tiết kiệm, chỉ vào sáng sớm hoặc chiều muộn nhằm duy trì ổn định độ ẩm của đất. Bên cạnh đó, tỉa cỏ thấp nhằm giảm bức xạ nhiệt từ mặt đất. Nông dân canh tác bền vững, tuần hoàn để giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học; áp dụng hồi lưu phân bón để giảm thiểu lượng bón phân mới nhằm tiết kiệm chi phí.
Về lâu dài, Phó Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Trần Quang Duy cho biết, các địa phương cơ cấu lại sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi xanh, giảm phát thải. Quan trọng nhất là hình thành các vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn, để tạo hệ thống dữ liệu số nông nghiệp. Từ đó, các địa phương đẩy mạnh thu hút đầu tư vào chế biến sâu và công nghiệp phụ trợ như sản xuất vật tư nông nghiệp, tiến tới tự bảo đảm một phần nguồn cung trong tỉnh. Ủy ban nhân dân tỉnh đề xuất Trung ương xem xét có chính sách hỗ trợ về thuế, thủ tục cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp; ưu đãi giá đối với các nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào cho nông nghiệp do Nhà nước kiểm soát. Ngoài ra, Trung ương chỉ đạo các ngân hàng có chính sách khoanh nợ, giãn nợ và hỗ trợ tín dụng cho các doanh nghiệp nông nghiệp.
