Chủ động giữ vững vị thế xuất khẩu

Chuỗi cung ứng hiện đã trở thành xương sống của thương mại quốc tế, giúp các nền kinh tế trên thế giới kết nối và tối ưu hóa nguồn lực.

May quần áo xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tổng Công ty may Bắc Giang (Bắc Ninh). (Ảnh: KHÁNH AN)
May quần áo xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tổng Công ty may Bắc Giang (Bắc Ninh). (Ảnh: KHÁNH AN)

Tuy nhiên, đây cũng là nơi thử thách các giá trị bền vững, bởi với các quy định, yêu cầu mới về thẩm định chuỗi cung ứng của Liên minh châu Âu (EU), các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đứng trước nguy cơ bị loại khỏi chuỗi giá trị toàn cầu nếu không kịp thời thích ứng.

Nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các nền kinh tế lớn trên thế giới đang từng bước chuyển đổi cách tiếp cận quản lý chuỗi cung ứng nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế và các giá trị phát triển bền vững.

Một số quốc gia thành viên của EU trong khoảng 2 năm trở lại đây đã ban hành và thực thi hàng loạt quy định pháp lý mới về việc giám sát, đánh giá và phòng ngừa các rủi ro liên quan đến quyền con người và môi trường trong chuỗi cung ứng (thường được gọi là thẩm định chuỗi cung ứng).

Đây là những quy định chặt chẽ nhất thế giới hiện nay, không chỉ áp dụng với các doanh nghiệp EU mà còn bao trùm lên cả chuỗi cung ứng toàn cầu. Với vai trò là “mắt xích” quan trọng, cung cấp nguyên liệu, logistics, nhân lực trong nhiều ngành như dệt may, da giày, điện tử, nông sản và thủy sản,... chắc chắn các doanh nghiệp Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng từ các quy định này.

EU vẫn là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, với kim ngạch khoảng 40-50 tỷ USD/năm, chiếm tỷ lệ đáng kể trong chiến lược đa dạng hóa thị trường.

Song, thẩm định chuỗi đang tạo ra những thách thức lớn trong việc duy trì chiến lược xuất khẩu, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải tuân thủ cung cấp thông tin minh bạch về lao động, môi trường và quyền con người để duy trì hợp tác theo các quy định của EU.

Theo khảo sát do VCCI thực hiện gần đây, có tới 59,3% số doanh nghiệp và tổ chức liên quan hoạt động xuất khẩu sang EU chưa từng nghe nói đến các quy định về thẩm định chuỗi cung ứng, 36,6% chỉ mới nghe nói nhưng chưa hiểu cụ thể,...

Điều này cho thấy có khoảng cách rất lớn giữa những thay đổi chính sách đang diễn ra ở EU và mức độ sẵn sàng tại Việt Nam. Từ đó có thể dẫn tới giảm lợi thế cạnh tranh, nhất là khi các doanh nghiệp của Ấn Độ hay Indonesia đang đẩy mạnh tuân thủ ESG (môi trường, xã hội, quản trị).

EU vẫn là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, với kim ngạch khoảng 40-50 tỷ USD/năm, chiếm tỷ lệ đáng kể trong chiến lược đa dạng hóa thị trường.

Nếu không đáp ứng được các tiêu chuẩn, vi phạm các quy tắc trong quá trình hợp tác hoặc từ chối cung cấp thông tin có thể dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng hơn như bị “cắt” đơn hàng, loại khỏi chuỗi cung ứng hoặc mất cơ hội mở rộng thị phần, thậm chí gián tiếp đối mặt với các vụ kiện thương mại quốc tế.

Để nắm vững yêu cầu thẩm định chuỗi cung ứng của EU, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (thuộc VCCI), TS Nguyễn Thị Thu Trang nhấn mạnh việc tăng cường thông tin về quy định này cho các bên liên quan tại Việt Nam. Đồng thời, các chủ thể cần chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức, năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng; có sự chuẩn bị thích ứng và tuân thủ, nhưng tránh chủ quan hoặc lo lắng quá mức.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cần bảo vệ lợi ích lâu dài bằng việc tuân thủ nghiêm pháp luật Việt Nam về lao động và môi trường; rà soát, ngăn chặn kịp thời rủi ro vi phạm; lưu trữ đầy đủ giấy tờ, bằng chứng, chủ động phối hợp triển khai biện pháp thẩm định với đối tác. Cuối cùng, cần có sự trao đổi tích cực và phối hợp hợp lý trong thực hiện các biện pháp thẩm định khi đối tác yêu cầu.

Cần hành động sớm

Theo đánh giá của TS Nguyễn Thị Thu Trang, một trong những trở ngại lớn nhất của các doanh nghiệp hiện nay là thiếu đội ngũ tư vấn hội nhập, pháp lý chuyên sâu.

Do đó, để tránh bị tác động tiêu cực bởi các quy định mới ngày càng khắt khe của EU trong tiêu chuẩn hàng hóa, các hiệp hội, các tổ chức liên quan cần tăng cường hỗ trợ thông tin và đào tạo năng lực cạnh tranh cho hội viên qua kênh tuyên truyền rộng rãi với nội dung cụ thể, chuẩn xác cho từng nhóm đối tượng.

Các cơ quan quản lý nhà nước phải nhận diện, cảnh báo rủi ro vi phạm quyền lao động, môi trường ngay khi phát hiện qua thanh tra, kiểm tra...; đồng thời phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp xác minh, chứng thực tuân thủ để đồng hành duy trì và phát triển bền vững thị trường xuất khẩu quan trọng này.

Giám đốc Viện FNF Việt Nam Vanessa Steinmetz cho rằng, các yêu cầu mới của EU đang thay đổi để làm cho toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên minh bạch và bền vững hơn.

Có thể ban đầu, nhiều doanh nghiệp nghe về các quy định này sẽ thấy rất phức tạp, thậm chí lo lắng quá mức. Tuy nhiên, cốt lõi vẫn là việc tạo dựng niềm tin giữa nhà sản xuất, nhà cung cấp với người tiêu dùng.

Vì vậy, chỉ cần các doanh nghiệp thể hiện được sự minh bạch, trách nhiệm và quản trị tốt sẽ trở thành đối tác mạnh mẽ và cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, việc tăng cường hiểu rõ hơn về những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu và có sự chuẩn bị sớm cho các quy tắc mới sẽ giúp định hình hoạt động xuất khẩu bền vững sang EU trong những năm tới.

Từ góc nhìn của ngành dệt may, một lĩnh vực chịu ảnh hưởng mạnh bởi các quy định mới về thẩm định chuỗi cung ứng, Chánh Văn phòng HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Hoàng Mạnh Cầm khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam không thể chờ đợi, cần bắt tay vào hành động ngay. Bởi các đối tác EU hiện yêu cầu hồ sơ rất chi tiết về nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện lao động và xử lý môi trường.

Mặc dù chi phí tuân thủ ban đầu có thể lớn, khiến doanh nghiệp “chùn bước”, nhưng đó là khoản đầu tư xứng đáng cho sự phát triển bền vững. Khi đã đáp ứng tốt, doanh nghiệp sẽ được đánh giá cao, ký được nhiều hợp đồng dài hạn.

Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp nâng cấp quản trị, vững vàng hơn trước những biến động thương mại toàn cầu trong tương lai. Rõ ràng, giải quyết các vấn đề nêu trên cần sự phối hợp của Chính phủ, trong đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các chương trình đào tạo, quỹ hỗ trợ chuyển đổi xanh.

Các hiệp hội ngành nghề cần đóng vai trò là cầu nối, tổ chức thêm hội thảo để cập nhật thông tin cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, bản thân doanh nghiệp phải chủ động thích nghi, đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống quản lý, nâng cao chất lượng, tăng cường hợp tác với đối tác EU để chia sẻ kinh nghiệm.

Mặc dù chi phí tuân thủ ban đầu có thể lớn, khiến doanh nghiệp “chùn bước”, nhưng đó là khoản đầu tư xứng đáng cho sự phát triển bền vững. Khi đã đáp ứng tốt, doanh nghiệp sẽ được đánh giá cao, ký được nhiều hợp đồng dài hạn.

Đặc biệt, các quy định mới của EU cần được xem là xu hướng tất yếu nhằm giúp doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh, đủ sức hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu một cách minh bạch, bền vững, tiếp tục khẳng định vị thế của hàng hóa Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Bến xe Giáp Bát xây dựng phương án tăng cường hơn 100 lượt/ngày, ngày cao điểm tăng 200 lượt/ngày trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay.

Hà Nội tăng cường phương tiện phục vụ nhu cầu đi lại dịp Quốc khánh 2/9

Trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài 5 ngày, từ ngày 29/8 đến hết ngày 2/9, nhu cầu đi lại của người dân được dự báo tăng cao. Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị vận tải chủ động phương án phục vụ, tăng cường phương tiện, bảo đảm an toàn giao thông và kiểm soát hoạt động vận tải hành khách tại các bến xe.

Tọa đàm "Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm". (Ảnh: MINH DUY)

Giá trị cốt lõi của bảo hiểm nhân thọ là công cụ bảo vệ tài chính và chia sẻ rủi ro

Bảo hiểm nhân thọ cốt lõi là một công cụ bảo vệ tài chính và chia sẻ rủi ro, không phải là một kênh đầu tư sinh lời nhanh hay sinh lời cao. Do đó, người tham gia cần hiểu rằng số tiền phí đóng vào trước hết phục vụ mục tiêu bảo vệ gia đình trước các sự cố bất ngờ về sức khỏe, tính mạng.

Cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La được xây dựng tiếp giáp phía thượng lưu cầu cảng số 1 hiện nay. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Quảng Trị giao quyền sử dụng gần 1ha biển xây dựng cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La

Ngày 26/8, thông tin từ Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh vừa ban hành quyết định giao quyền sử dụng khu vực biển cho doanh nghiệp để thực hiện dự án cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La. Qua đó tối ưu hóa khả năng khai thác cảng biển tại Khu kinh tế Hòn La và đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 26/8: Cổ phiếu ngân hàng tăng trần, VN-Index vượt mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 26/8, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Lực cầu gia tăng mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán, đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 29,91 điểm (+1,67%), lên mức 1.821,32 điểm.

Hộ kinh doanh được tạo thuận lợi trong kê khai, tính và nộp thuế. (Ảnh: TL)

Giảm 30% thuế thu nhập, tạo sức bật cho khu vực kinh doanh nhỏ

Giảm 30% số thuế thu nhập trong 2 năm 2026-2027, cùng việc mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cải thiện dòng tiền, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu, không để ngưỡng 10 tỷ đồng trở thành “điểm gãy” làm sai lệch hành vi kinh doanh.

Tăng cường kiểm tra, rà soát và củng cố hệ thống điện trước mùa mưa bão. (Ảnh: LÊ CHI)

Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, giữ vững dòng điện tại miền trung

Miền trung thường xuyên chịu tác động của bão, mưa lớn, lũ lụt và sạt lở. Để bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và rút ngắn thời gian khôi phục khi xảy ra sự cố, Tổng công ty Điện lực miền trung (EVNCPC) đang chủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai; kiểm tra, gia cố lưới điện, chuẩn bị vật tư, phương tiện...

Ảnh chụp màn hình bài báo đối tượng lừa đảo giả mạo hình ảnh của phóng viên báo chí và nhân viên Vietcombank. (Ảnh: Vietcombank)

Cảnh báo thủ đoạn giả mạo báo chí và thương hiệu Vietcombank để dụ dỗ đầu tư nền tảng tiền số trái phép

Ngân hàng Vietcombank vừa phát đi cảnh báo mới nhất, theo đó, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn kẻ gian sử dụng trí tuệ nhân tạo để dựng bài báo, hình ảnh và lời chứng thực giả mạo Vietcombank nhằm lôi kéo khách hàng nạp tiền vào nền tảng đầu tư tiền số không được cấp phép.

Đại diện lãnh đạo Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đối thoại với doanh nghiệp về công tác hoàn thuế. (Ảnh: LT)

Thuế Thành phố Hồ Chí Minh tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế cho doanh nghiệp

Là một trong những đơn vị dẫn đầu cả nước về công tác giải quyết hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (chiếm hơn 29% tổng số quyết định hoàn thuế), Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và tăng cường đối thoại trực tiếp để tháo gỡ khó khăn, kịp thời giải phóng nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Người dân mua thực phẩm tại quầy hàng có gắn bộ nhận diện "Tick xanh trách nhiệm". (Ảnh: QUANG ĐỊNH)

Ứng dụng công nghệ để quản lý thực phẩm

An toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện đơn lẻ của một bữa ăn mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm của cả chuỗi cung ứng. Tại các trường học, nơi có hàng triệu học sinh sử dụng các suất ăn mỗi ngày, yêu cầu kiểm soát thực phẩm càng trở nên cấp thiết.

Lãnh đạo tỉnh An Giang tham dự Hội chợ Thương mại Quốc tế Tịnh Biên-An Giang 2026. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Hiệu quả hoạt động xúc tiến góp phần phát triển kinh tế-xã hội An Giang

Không còn bó hẹp trong không gian hội chợ, công tác xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại An Giang đang trải qua một cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Tư duy đồng hành cùng doanh nghiệp, mở rộng thị trường, kết nối đối tác trong, ngoài nước, hoạt động xúc tiến góp phần đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

(Ảnh minh họa: Kitco.com)

Sáng 26/8, giá bạc thế giới vượt 69 USD/ounce

Sáng 26/8, giá bạc thế giới tiếp tục duy trì ổn định và đã vượt mốc 69 USD/ounce trong bối cảnh các nhà đầu tư đang chờ đợi báo cáo mới nhất về chỉ số giá PCE - một công cụ vốn thường được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) ưu tiên sử dụng để hoạch định chính sách tiền tệ.

Thiết kế mô phỏng Nhà máy điện khí LNG Cà Ná công suất 1.500MW có tổng đầu tư hơn 57.384 tỷ đồng, do Liên danh Trung Nam-Sideros River đầu tư. Dự tính khởi công vào cuối năm 2026 và hướng tới vận hành vào cuối tháng 12/2030. (Ảnh: PHƯƠNG THẢO)

Điện khí LNG Cà Ná 1.500MW: Động lực mới cho chuyển dịch năng lượng Khánh Hòa

Khánh Hòa đang từng bước định hình một hệ sinh thái năng lượng đa dạng, trong đó điện khí LNG được xác định là một mắt xích quan trọng. Dự án Nhà máy điện khí LNG Cà Ná công suất 1.500MW được kỳ vọng bổ sung nguồn điện nền ổn định, đồng thời mở ra dư địa phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ năng lượng quy mô lớn.

Diện mạo mới xã Lương Sơn hôm nay.

Phú Thọ: Lương Sơn trên chặng đường phát triển

Sau vừa kiện toàn tổ chức vừa phát triển các nhiệm vụ mới. Những thay đổi trong giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, giải phóng mặt bằng và an sinh xã hội đang mang lại hiệu quả bước đầu với cách vận hành bài bản.

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

Kết phiên giao dịch 25/8, VN-Index tăng 2,63 điểm (+0,15%) lên mức 1.791,41 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm. VN-Index đã có 4 phiên tăng điểm liên tiếp từ vùng giá quanh 1.720 điểm lên vùng giá 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về điều chỉnh với 222 mã giảm giá, 88 mã tăng giá và 58 mã giữ giá tham chiếu.