Sau khi tiếp nhận Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội đã đặt mục tiêu xây dựng nơi đây thành “Thung lũng silicon của Việt Nam”, tập trung vào ATP (lắp ráp, thử nghiệm, đóng vỏ) bán dẫn, nghiên cứu và phát triển (R&D) AI và thiết kế chíp IoT (Internet vạn vật) công nghệ cao. Đến năm 2030, Hòa Lạc kỳ vọng thu hút 10 tỷ USD đầu tư, trong đó, 30% từ các doanh nghiệp FDI ngành bán dẫn… Là đơn vị đang đầu tư mạnh vào Khu công nghệ cao Hòa Lạc, đại diện Trung tâm Bán dẫn Viettel cho biết, đơn vị đã có 6 năm nghiên cứu và thiết kế chíp, với nhiều sản phẩm như SIM 5G và chíp viễn thông đang được thử nghiệm. Hà Nội có nền tảng để trở thành trung tâm đào tạo và thiết kế bán dẫn hàng đầu cả nước với lợi thế lớn về đào tạo kỹ sư công nghệ, tập trung các trường đại học lớn…
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn cho biết, thành phố đang trên lộ trình thực hiện chủ trương của Trung ương, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhằm phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu. Việc làm chủ công nghệ lõi, nhất là chíp và bán dẫn được xác định là con đường chiến lược để mang lại giá trị gia tăng lớn và nâng cao vị thế cạnh tranh quốc tế cho Hà Nội và cả nước. Tuy nhiên, việc lựa chọn hướng đi khôn ngoan và phù hợp nhất trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói… là một bài toán phức tạp.
Theo nhiều chuyên gia, Hà Nội có vai trò quan trọng trong chiến lược bán dẫn của Việt Nam với việc đào tạo 5.000 sinh viên STEM mỗi năm. Trong đó, Trung tâm đào tạo bán dẫn quốc gia của Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ đào tạo 10.000 kỹ sư vào năm 2030, chuyên về thiết kế và sản xuất vi mạch.
Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nông Đức Kế, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ cao ASIAN nhận định, quy mô ngành công nghiệp này vô cùng lớn, với trình độ công nghệ phức tạp và đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ. Hiện có 18 quốc gia và vùng lãnh thổ đóng vai trò quan trọng trong ngành bán dẫn. Vì vậy, yếu tố cốt lõi và tiên quyết cho Hà Nội và Việt Nam trong cuộc đua này là phải "định vị" chính xác vị thế và vai trò của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam đang đứng trước “cửa sổ cơ hội vàng” khi các tập đoàn lớn như Intel, TSMC, Samsung hay Amkor đang dịch chuyển sản xuất về Đông Nam Á. Tuy nhiên, tại nhiều trường, giáo trình chưa tiệm cận với yêu cầu về đào tạo bán dẫn chuẩn. Do vậy, việc quan trọng đầu tiên là Hà Nội chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên, các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp về bán dẫn. “Chúng tôi sẵn sàng kết nối và mong muốn thành phố có cơ chế chính sách đặc biệt, thỏa đáng để thu hút khoảng 500- 1.000 chuyên gia, kỹ sư, nhân tài bán dẫn về nước làm việc”, Giáo sư Nông Đức Kế đề xuất.
Tiến sĩ Ngô Đắc Thuần, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần IP Group cho rằng, Thành phố Hà Nội không nên chỉ tập trung đào tạo và phát triển 100% kỹ sư thiết kế chíp bán dẫn, mà nên phân chia theo tỷ lệ (30% kỹ sư thiết kế chíp, 40% tham gia chuỗi quy trình sản xuất chíp, 30% cho đóng gói và kiểm thử). Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phát triển tư duy sáng tạo, đổi mới, tư duy thiết kế và quản lý quy trình nghiên cứu; sản xuất chíp bán dẫn thông qua các hoạt động R&D và quản trị tài sản trí tuệ, sở hữu trí tuệ; Tăng cường khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ, hỗ trợ chíp bán dẫn bằng cách thu hút doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khẳng định việc phát triển công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ chiến lược, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, thành phố chủ động tìm kiếm một "kiến trúc sư trưởng" - có vai trò dẫn dắt, tư vấn và xây dựng chiến lược phát triển toàn diện cho ngành bán dẫn của Thủ đô. Thành phố cam kết đầu tư mạnh mẽ cho khoa học-công nghệ, sẽ dành 4% tổng chi ngân sách cho lĩnh vực này, bảo đảm cho việc triển khai các đề án, dự án trọng điểm, bao gồm cả ngành bán dẫn, một cách thực chất và hiệu quả.
Ngoài ra, thay vì tự đầu tư xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, Hà Nội thay đổi tư duy theo hướng tận dụng và hỗ trợ các "Innovation Hub" (trung tâm đổi mới sáng tạo) sẵn có của các đơn vị tư nhân. Thành phố sẽ đóng vai trò hỗ trợ, kết nối để biến các trung tâm này thành một phần trong hệ sinh thái chung của Hà Nội, tạo ra mô hình hợp tác win-win. Thành phố cũng đã được triển khai mô hình thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Đây là những công cụ pháp lý quan trọng để thành phố có thể thí điểm các chính sách đột phá, linh hoạt trong phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số .
