Chống rửa tiền qua tiền mã hóa

Tiền mã hóa đang dần phổ biến như một phương tiện thanh toán quốc tế linh hoạt và hiệu quả. Nhưng bản chất của tiền mã hóa và công nghệ blockchain cũng khiến nó có thể bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền. Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia khác, cần sớm đẩy mạnh việc nghiên cứu về kỹ thuật và pháp lý để hạn chế hành vi thao túng thị trường và hoạt động phi pháp khác liên quan đến tiền mã hóa, trong khi không lãng phí tiềm năng mà tiền mã hóa có thể đem lại. 

Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.
Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.

Trước khi giải quyết được tận gốc các vấn đề về rửa tiền thông qua tiền mã hóa, các quốc gia và định chế tài chính có thể sử dụng một số giải pháp tình thế là: giải pháp từ nguồn gốc như kiểm soát dòng tiền, nguồn đầu tư; giải pháp về công nghệ;  giải pháp về tài chính; và biện pháp định hướng dòng tiền.

Giải pháp về nguồn gốc và công nghệ

Ngăn chặn tại nguồn đối với việc chuyển tiền từ tiền pháp định và kiểm soát nguồn tiền đầu tư vào tiền mã hóa. Với giải pháp này, chúng ta vẫn phải tiếp tục phát huy thế mạnh của mạng lưới phòng, chống rửa tiền trên phương diện truyền thống. Trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia thích nghi với hình thức thanh toán phi tiếp xúc. Hạn chế dùng tiền mặt là một cách hiệu quả để giảm tình trạng  gom, dồn tiền từ hành vi phạm pháp. 

Hầu hết nguồn tiền bẩn là tiền mặt. Việc bắt buộc chứng minh nguồn gốc tiền nộp vào tài khoản hoặc hạn chế phát hành tiền mặt để thanh toán cho các dịch vụ thiết yếu thì toàn bộ các dịch vụ đều phải thanh toán bằng tài khoản để kiểm soát đầu cuối dòng tiền.

Công nghệ cũng chính là thế mạnh để quản trị và cân bằng tài chính, minh bạch hóa đồng tiền. Trước đây, Mỹ đã cho phép công ty Tether phát hành đồng USDT với số lượng USD ký quỹ tương ứng số lượng phát hành nhằm bảo đảm bảo đồng tiền USDT được thanh toán dựa trên giá trị cân bằng vật chất (1USDT = 1 USD). Từ đó, đồng USDT trở thành đồng tiền trung gian phổ biến để hoán đổi hoặc thanh toán cho việc mua bán tiền mã hóa trên toàn thế giới. Điều này dẫn đến mối liên hệ mật thiết giữa chính sách an ninh tiền tệ với sự phụ thuộc có ràng buộc bằng tỷ giá giữa các loại tiền tệ khác nhau.

Để cân bằng giữa an ninh tiền tệ, phòng, chống rửa tiền với việc tôn trọng quyền tự do sở hữu tài sản cá nhân, việc áp dụng công nghệ blockchain vào quản lý tiền tệ và số hóa đồng tiền của các quốc gia là một phương án khả thi. Bởi số hóa sử dụng công nghệ phi tập trung của blockchain bảo đảm tính minh bạch nhờ hệ thống sổ cái lưu giữ toàn bộ các giao dịch mà mỗi cá nhân hoặc tổ chức đều có thể tra cứu được thông tin giao dịch đó.

Ngoài ra, các quốc gia và định chế tài chính xác định tính duy nhất của đồng tiền mã hóa thông qua công nghệ. Bất kỳ một đồng tiền nào đều có thể xác định quyền sở hữu như một chuỗi khối duy nhất. Chúng không bị thay đổi, thêm bớt và có nguồn gốc rõ ràng. Đây là yếu tố quyết định trong việc xác định nguồn gốc của đồng tiền có xuất phát từ các hoạt động phi pháp hay nhằm mục đích tài trợ khủng bố, các hoạt động kinh doanh rửa tiền không. 

Lực lượng Đặc nhiệm tài chính quốc tế (FTAF) đã khuyến nghị và hướng dẫn các quốc gia tham gia mạng lưới buộc cá nhân phải KYC (Know Your Customer), tức là công tác khai báo xác thực danh tính trước khi sử dụng ví điện tử cũng như quyền chuyển tiền và rút tiền trong ví.

Công tác KYC bảo đảm cho nhà cung cấp nền tảng ví điện tử phải lưu giữ thông tin người dùng ở mức độ xác minh sự tồn tại cũng như chính chủ đối với tài sản của mình. Do vậy, xét trên khía cạnh quản lý, KYC sẽ là phương thức cốt yếu để định danh và ngăn chặn tội phạm liên quan các giao dịch đáng ngờ, hành vi rửa tiền qua đồng tiền kỹ thuật số. 

Giải pháp tài chính và định hướng dòng tiền

Song song với áp dụng công nghệ, các quốc gia nên phát hành đồng tiền mã hóa của ngân hàng nhà nước. Từ đó, các doanh nghiệp hoặc tổ chức phải neo vào với giá trị tương ứng đồng tiền mã hóa quốc gia, tạo ra hệ thống tiền mã hóa ngang bằng với tổng lượng tiền đã phát hành trên thị trường của nhà nước. 

Do mối liên quan chặt chẽ đó, giải pháp này sẽ tạo ra được tỷ giá đồng tiền mã hóa giữa các quốc gia với nhau. Đây là nền tảng của an ninh tiền tệ mà bất cứ quốc gia nào cũng bảo hộ.

Các đồng tiền mã hóa có thể hoán đổi và thanh toán rất nhiều dịch vụ khác nhau với chỉ một mục đích chuyển từ ví này sang ví khác (rửa tiền). Nhưng về bản chất, mỗi đồng tiền phải giữ trên một loại ví điện tử khác nhau. Do đó, ngoài việc sử dụng công nghệ blockchain trong quản lý, các quốc gia cần có giải pháp xác định phạm vi sử dụng và mục đích chuyển tiền.

Cơ quan quản lý cần phân loại đồng tiền mã hóa trên thị trường để đưa ra phương pháp phòng, chống rửa tiền. Ngoài ra, cần xác định rõ nguồn gốc sở hữu của loại tiền mã hóa. Nếu được sinh ra từ những hoạt động xác minh có giao dịch thực, ví đã KYC, những đồng tiền mã hóa đó sẽ không bị hạn chế giao dịch. Ngược lại, những đồng tiền mã hóa chưa xác định rõ ràng về nguồn gốc đầu vào có trong ví từ những hoạt động không rõ ràng, thì chỉ được vận chuyển hoặc đầu tư vào những lĩnh vực kém sinh lợi nhuận và bị cấm đầu tư vào một số lĩnh vực: tài chính, bất động sản, dịch vụ thương mại…

Không thể phủ nhận sự phổ biến và sức ảnh hưởng ngày càng lớn của tiền mã hóa trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy những bất cập còn tồn tại, bao gồm bị sử dụng để rửa tiền. Giải pháp ngăn chặn hoạt động rửa tiền thông qua tiền mã hóa mới chỉ xuất hiện những năm gần đây.

Có thể bạn quan tâm

Tư vấn cho cá nhân và hộ kinh doanh tại Thuế Thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Tiếp tục hỗ trợ kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Từ ngày 10/3/2026, Cục Thuế mở đợt cao điểm 15 ngày tuyên truyền và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện các chính sách thuế mới thông qua chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” trên phạm vi cả nước.

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới. Ảnh: SONG ANH

Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nhiều tiềm năng

Trải qua năm 2025 với nhiều biến động và cung bậc cảm xúc đan xen, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển động mới, khi hàng loạt yếu tố tích cực cùng hội tụ, qua đó mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý.

Dây chuyền may xuất khẩu của Công ty cổ phần May Đức Giang. Ảnh: NAM ANH

Thế và lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Sau một năm ghi nhận nhiều điểm sáng, nền kinh tế đang tích lũy thêm nội lực quan trọng, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn khi các động lực truyền thống được giữ nhịp và những động lực mới dần hình thành.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Trong những tháng cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh biểu phí các dịch vụ. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau làn sóng tăng phí dịch vụ ngân hàng

Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng phí các dịch vụ như chuyển tiền, thông báo biến động số dư và quản lý tài khoản… Một số ý kiến cho rằng động thái này nhằm làm sạch tài khoản rác, trong khi quan điểm khác nhận định đây là cách các ngân hàng gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) với chi phí thấp.

Hộ kinh doanh truyền thống gặp nhiều rào cản hơn trong quá trình tiếp cận công nghệ mới. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hộ kinh doanh trước “giờ G”

Việc đánh giá vẫn tiếp tục, mặc dù ngày chuyển đổi cơ chế thuế mới đã được xác lập. Nhưng có một điểm không thể phủ nhận, quy định mới sẽ chuẩn hóa công tác quản lý thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng.

Luật AI mở ra cơ hội để các startup có không gian thử nghiệm và tạo ra những sản phẩm thật sự phục vụ đời sống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đột phá công nghệ trong khuôn khổ trách nhiệm

Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, tạo khung pháp lý thống nhất cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam tiến bước vào nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật chuyên biệt về trí tuệ nhân tạo.

Nhiều ngân hàng tạm dừng các gói vay mua nhà đối với các bạn trẻ. Ảnh: NAM ANH

Phép thử mới của thị trường bất động sản

Hàng loạt ngân hàng đồng loạt dừng các gói vay ưu đãi cho người trẻ mua nhà và nâng lãi suất khoản vay mới thêm 1-2%. Không chỉ người dân, các doanh nghiệp cũng lo ngại khi những kế hoạch an cư của khách hàng có nguy cơ phải tạm gác, sức cầu suy giảm.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp bất động sản có thể huy động vốn với chi phí hợp lý hơn. Ảnh: NAM ANH

Bước ngoặt của trái phiếu doanh nghiệp

Nhiều quy định mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được đưa ra xin ý kiến, hướng tới thay thế các quy định cũ để hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin dài hạn cho thị trường.