Chống rửa tiền qua tiền mã hóa

Tiền mã hóa đang dần phổ biến như một phương tiện thanh toán quốc tế linh hoạt và hiệu quả. Nhưng bản chất của tiền mã hóa và công nghệ blockchain cũng khiến nó có thể bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền. Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia khác, cần sớm đẩy mạnh việc nghiên cứu về kỹ thuật và pháp lý để hạn chế hành vi thao túng thị trường và hoạt động phi pháp khác liên quan đến tiền mã hóa, trong khi không lãng phí tiềm năng mà tiền mã hóa có thể đem lại. 

Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.
Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.

Trước khi giải quyết được tận gốc các vấn đề về rửa tiền thông qua tiền mã hóa, các quốc gia và định chế tài chính có thể sử dụng một số giải pháp tình thế là: giải pháp từ nguồn gốc như kiểm soát dòng tiền, nguồn đầu tư; giải pháp về công nghệ;  giải pháp về tài chính; và biện pháp định hướng dòng tiền.

Giải pháp về nguồn gốc và công nghệ

Ngăn chặn tại nguồn đối với việc chuyển tiền từ tiền pháp định và kiểm soát nguồn tiền đầu tư vào tiền mã hóa. Với giải pháp này, chúng ta vẫn phải tiếp tục phát huy thế mạnh của mạng lưới phòng, chống rửa tiền trên phương diện truyền thống. Trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia thích nghi với hình thức thanh toán phi tiếp xúc. Hạn chế dùng tiền mặt là một cách hiệu quả để giảm tình trạng  gom, dồn tiền từ hành vi phạm pháp. 

Hầu hết nguồn tiền bẩn là tiền mặt. Việc bắt buộc chứng minh nguồn gốc tiền nộp vào tài khoản hoặc hạn chế phát hành tiền mặt để thanh toán cho các dịch vụ thiết yếu thì toàn bộ các dịch vụ đều phải thanh toán bằng tài khoản để kiểm soát đầu cuối dòng tiền.

Công nghệ cũng chính là thế mạnh để quản trị và cân bằng tài chính, minh bạch hóa đồng tiền. Trước đây, Mỹ đã cho phép công ty Tether phát hành đồng USDT với số lượng USD ký quỹ tương ứng số lượng phát hành nhằm bảo đảm bảo đồng tiền USDT được thanh toán dựa trên giá trị cân bằng vật chất (1USDT = 1 USD). Từ đó, đồng USDT trở thành đồng tiền trung gian phổ biến để hoán đổi hoặc thanh toán cho việc mua bán tiền mã hóa trên toàn thế giới. Điều này dẫn đến mối liên hệ mật thiết giữa chính sách an ninh tiền tệ với sự phụ thuộc có ràng buộc bằng tỷ giá giữa các loại tiền tệ khác nhau.

Để cân bằng giữa an ninh tiền tệ, phòng, chống rửa tiền với việc tôn trọng quyền tự do sở hữu tài sản cá nhân, việc áp dụng công nghệ blockchain vào quản lý tiền tệ và số hóa đồng tiền của các quốc gia là một phương án khả thi. Bởi số hóa sử dụng công nghệ phi tập trung của blockchain bảo đảm tính minh bạch nhờ hệ thống sổ cái lưu giữ toàn bộ các giao dịch mà mỗi cá nhân hoặc tổ chức đều có thể tra cứu được thông tin giao dịch đó.

Ngoài ra, các quốc gia và định chế tài chính xác định tính duy nhất của đồng tiền mã hóa thông qua công nghệ. Bất kỳ một đồng tiền nào đều có thể xác định quyền sở hữu như một chuỗi khối duy nhất. Chúng không bị thay đổi, thêm bớt và có nguồn gốc rõ ràng. Đây là yếu tố quyết định trong việc xác định nguồn gốc của đồng tiền có xuất phát từ các hoạt động phi pháp hay nhằm mục đích tài trợ khủng bố, các hoạt động kinh doanh rửa tiền không. 

Lực lượng Đặc nhiệm tài chính quốc tế (FTAF) đã khuyến nghị và hướng dẫn các quốc gia tham gia mạng lưới buộc cá nhân phải KYC (Know Your Customer), tức là công tác khai báo xác thực danh tính trước khi sử dụng ví điện tử cũng như quyền chuyển tiền và rút tiền trong ví.

Công tác KYC bảo đảm cho nhà cung cấp nền tảng ví điện tử phải lưu giữ thông tin người dùng ở mức độ xác minh sự tồn tại cũng như chính chủ đối với tài sản của mình. Do vậy, xét trên khía cạnh quản lý, KYC sẽ là phương thức cốt yếu để định danh và ngăn chặn tội phạm liên quan các giao dịch đáng ngờ, hành vi rửa tiền qua đồng tiền kỹ thuật số. 

Giải pháp tài chính và định hướng dòng tiền

Song song với áp dụng công nghệ, các quốc gia nên phát hành đồng tiền mã hóa của ngân hàng nhà nước. Từ đó, các doanh nghiệp hoặc tổ chức phải neo vào với giá trị tương ứng đồng tiền mã hóa quốc gia, tạo ra hệ thống tiền mã hóa ngang bằng với tổng lượng tiền đã phát hành trên thị trường của nhà nước. 

Do mối liên quan chặt chẽ đó, giải pháp này sẽ tạo ra được tỷ giá đồng tiền mã hóa giữa các quốc gia với nhau. Đây là nền tảng của an ninh tiền tệ mà bất cứ quốc gia nào cũng bảo hộ.

Các đồng tiền mã hóa có thể hoán đổi và thanh toán rất nhiều dịch vụ khác nhau với chỉ một mục đích chuyển từ ví này sang ví khác (rửa tiền). Nhưng về bản chất, mỗi đồng tiền phải giữ trên một loại ví điện tử khác nhau. Do đó, ngoài việc sử dụng công nghệ blockchain trong quản lý, các quốc gia cần có giải pháp xác định phạm vi sử dụng và mục đích chuyển tiền.

Cơ quan quản lý cần phân loại đồng tiền mã hóa trên thị trường để đưa ra phương pháp phòng, chống rửa tiền. Ngoài ra, cần xác định rõ nguồn gốc sở hữu của loại tiền mã hóa. Nếu được sinh ra từ những hoạt động xác minh có giao dịch thực, ví đã KYC, những đồng tiền mã hóa đó sẽ không bị hạn chế giao dịch. Ngược lại, những đồng tiền mã hóa chưa xác định rõ ràng về nguồn gốc đầu vào có trong ví từ những hoạt động không rõ ràng, thì chỉ được vận chuyển hoặc đầu tư vào những lĩnh vực kém sinh lợi nhuận và bị cấm đầu tư vào một số lĩnh vực: tài chính, bất động sản, dịch vụ thương mại…

Không thể phủ nhận sự phổ biến và sức ảnh hưởng ngày càng lớn của tiền mã hóa trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy những bất cập còn tồn tại, bao gồm bị sử dụng để rửa tiền. Giải pháp ngăn chặn hoạt động rửa tiền thông qua tiền mã hóa mới chỉ xuất hiện những năm gần đây.

Có thể bạn quan tâm

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Mới nhưng không lạ

Có thể nói, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang ở giai đoạn phân hoá khốc liệt bậc nhất trong lịch sử. 

Nhiều ngân hàng lớn đang chuẩn bị triển khai các kế hoạch huy động vốn quy mô lớn qua kênh trái phiếu. Ảnh: NAM ANH

Sự đảo chiều trên thị trường trái phiếu

Ngân hàng vốn được xem là khu vực “khỏe” nhất trên thị trường vốn, nhưng nay cũng đã bước vào cuộc đua huy động trái phiếu với mức lãi suất tiệm cận lãi vay. Nhiều đợt phát hành trái phiếu gần đây của các ngân hàng ghi nhận lãi suất lên tới 8-9%/năm, cao hơn đáng kể so cùng kỳ năm trước.

Các hãng hàng không linh hoạt áp dụng nhiều giải pháp để tiết giảm chi phí. Ảnh: KỲ DUYÊN

Kích cầu hàng không, du lịch để thúc đẩy tăng trưởng

Cú sốc giá nhiên liệu đặt các hãng hàng không và lữ hành đứng trước thử thách mới, không chỉ là cạnh tranh về giá mà phải xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải-lưu trú-dịch vụ-điểm đến và đặc biệt là phải xây dựng nền tảng phát triển bền vững để thích ứng tốt hơn trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.

Đừng chủ quan với “hàng cơ bản”

“Hàng cơ bản” là khái niệm chỉ cổ phiếu (CP) của doanh nghiệp (DN) có vị thế đầu ngành, thương hiệu lớn và nền tảng kinh doanh vững chắc. Nhưng trong thời gian gần đây, không ít hàng cơ bản vẫn có thể giảm giá 15-20% chỉ trong thời gian ngắn, đưa không ít nhà đầu tư (NĐT) vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Tính đến nay, đã có 42 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất lại gặp áp lực

Khi tín dụng tăng nhanh còn tiền gửi tăng chậm, áp lực lãi suất bắt đầu quay lại hệ thống ngân hàng. Ở mặt khác, ngân hàng đang chịu áp lực phải bảo đảm mức lãi vay ở mức thấp nhất có thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Những dự án được đầu tư hạ tầng đồng bộ thường ghi nhận giá trị bất động sản tăng rõ rệt. Ảnh: NAM ANH

“Cơn sốt” kỳ vọng của bất động sản

Liên tiếp các dự án hạ tầng lớn được công bố, giá chào bán bất động sản tại nhiều nơi bị đẩy lên cao. Các chuyên gia cảnh báo, thị trường đang được dẫn dắt bởi kỳ vọng nhiều hơn nền tảng.

Các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng đồng loạt điều chỉnh hạ lãi suất. Ảnh: NAM ANH

Thế khó của ngành ngân hàng

Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng đang hoạt động trong bối cảnh nhiều sức ép đan xen. Các ngân hàng một mặt phải thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, mặt khác, mục tiêu tăng trưởng được điều chỉnh thấp hơn so với năm 2025.

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.

Doanh nghiệp giới thiệu Robot chữa cháy tại triển lãm quốc phòng. Ảnh: NAM HẢI

Thử nghiệm cho doanh nghiệp an ninh và quốc phòng

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) pháp lý cho doanh nghiệp đặc thù về an ninh và quốc phòng được đặt ra rõ nét trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Công ty cổ phần Công nghệ HENO đã xuất sắc được vinh danh ở Hạng mục API - Financial Technology (Vietnam) với giải pháp Tingee by HENO.

Từ một ý tưởng “bình dân”

Nhiều sáng tạo công nghệ ở Việt Nam không sinh ra trong phòng thí nghiệm. Thậm chí có những thứ bắt đầu từ nhu cầu rất nhỏ ở quán phở, quán cà-phê, chợ dân sinh...

Người dân dùng điện thoại để truy xuất thông tin các sản phẩm nông sản. Ảnh: NAM ANH

Thúc đẩy tiêu dùng thông minh ở khu vực nông thôn

Vốn được xem là thị trường thứ cấp, khu vực nông thôn chủ yếu tiêu thụ hàng hóa giá rẻ và chất lượng không cao. Tiêu dùng thông minh đang và sẽ trở thành "lá chắn" để người dân bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Giao dịch vàng tại doanh nghiệp Phú Quý. Ảnh: TRẦN VIỆT

Người trả học phí sau cơn sốt tài sản

Giá thị trường giảm sâu, không khí trên các hội nhóm vàng, bạc trở nên căng thẳng. Nhiều người nắm giữ bạc rơi vào trạng thái hoang mang khi khoản lỗ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ sau vài tuần.

Nhiều doanh nghiệp ngành gỗ và mỹ nghệ đã mạnh dạn đầu tư lớn cho công nghệ và máy móc phụ trợ. Ảnh: NAM ANH

Ngành gỗ và nội thất tìm kiếm mô hình đổi mới

Việt Nam hiện giữ vị trí xuất khẩu nội thất hàng đầu Đông Nam Á và đứng thứ hai thế giới. Sau nhiều năm gia công với vai trò là nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) cho đối tác nước ngoài, ngành gỗ và nội thất Việt Nam đứng trước bài toán tối ưu hóa lợi nhuận.