Chống rửa tiền qua tiền mã hóa

Tiền mã hóa đang dần phổ biến như một phương tiện thanh toán quốc tế linh hoạt và hiệu quả. Nhưng bản chất của tiền mã hóa và công nghệ blockchain cũng khiến nó có thể bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền. Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia khác, cần sớm đẩy mạnh việc nghiên cứu về kỹ thuật và pháp lý để hạn chế hành vi thao túng thị trường và hoạt động phi pháp khác liên quan đến tiền mã hóa, trong khi không lãng phí tiềm năng mà tiền mã hóa có thể đem lại. 

Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.
Tiền ảo đang bị lợi dụng làm công cụ rửa tiền của tội phạm.

Trước khi giải quyết được tận gốc các vấn đề về rửa tiền thông qua tiền mã hóa, các quốc gia và định chế tài chính có thể sử dụng một số giải pháp tình thế là: giải pháp từ nguồn gốc như kiểm soát dòng tiền, nguồn đầu tư; giải pháp về công nghệ;  giải pháp về tài chính; và biện pháp định hướng dòng tiền.

Giải pháp về nguồn gốc và công nghệ

Ngăn chặn tại nguồn đối với việc chuyển tiền từ tiền pháp định và kiểm soát nguồn tiền đầu tư vào tiền mã hóa. Với giải pháp này, chúng ta vẫn phải tiếp tục phát huy thế mạnh của mạng lưới phòng, chống rửa tiền trên phương diện truyền thống. Trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia thích nghi với hình thức thanh toán phi tiếp xúc. Hạn chế dùng tiền mặt là một cách hiệu quả để giảm tình trạng  gom, dồn tiền từ hành vi phạm pháp. 

Hầu hết nguồn tiền bẩn là tiền mặt. Việc bắt buộc chứng minh nguồn gốc tiền nộp vào tài khoản hoặc hạn chế phát hành tiền mặt để thanh toán cho các dịch vụ thiết yếu thì toàn bộ các dịch vụ đều phải thanh toán bằng tài khoản để kiểm soát đầu cuối dòng tiền.

Công nghệ cũng chính là thế mạnh để quản trị và cân bằng tài chính, minh bạch hóa đồng tiền. Trước đây, Mỹ đã cho phép công ty Tether phát hành đồng USDT với số lượng USD ký quỹ tương ứng số lượng phát hành nhằm bảo đảm bảo đồng tiền USDT được thanh toán dựa trên giá trị cân bằng vật chất (1USDT = 1 USD). Từ đó, đồng USDT trở thành đồng tiền trung gian phổ biến để hoán đổi hoặc thanh toán cho việc mua bán tiền mã hóa trên toàn thế giới. Điều này dẫn đến mối liên hệ mật thiết giữa chính sách an ninh tiền tệ với sự phụ thuộc có ràng buộc bằng tỷ giá giữa các loại tiền tệ khác nhau.

Để cân bằng giữa an ninh tiền tệ, phòng, chống rửa tiền với việc tôn trọng quyền tự do sở hữu tài sản cá nhân, việc áp dụng công nghệ blockchain vào quản lý tiền tệ và số hóa đồng tiền của các quốc gia là một phương án khả thi. Bởi số hóa sử dụng công nghệ phi tập trung của blockchain bảo đảm tính minh bạch nhờ hệ thống sổ cái lưu giữ toàn bộ các giao dịch mà mỗi cá nhân hoặc tổ chức đều có thể tra cứu được thông tin giao dịch đó.

Ngoài ra, các quốc gia và định chế tài chính xác định tính duy nhất của đồng tiền mã hóa thông qua công nghệ. Bất kỳ một đồng tiền nào đều có thể xác định quyền sở hữu như một chuỗi khối duy nhất. Chúng không bị thay đổi, thêm bớt và có nguồn gốc rõ ràng. Đây là yếu tố quyết định trong việc xác định nguồn gốc của đồng tiền có xuất phát từ các hoạt động phi pháp hay nhằm mục đích tài trợ khủng bố, các hoạt động kinh doanh rửa tiền không. 

Lực lượng Đặc nhiệm tài chính quốc tế (FTAF) đã khuyến nghị và hướng dẫn các quốc gia tham gia mạng lưới buộc cá nhân phải KYC (Know Your Customer), tức là công tác khai báo xác thực danh tính trước khi sử dụng ví điện tử cũng như quyền chuyển tiền và rút tiền trong ví.

Công tác KYC bảo đảm cho nhà cung cấp nền tảng ví điện tử phải lưu giữ thông tin người dùng ở mức độ xác minh sự tồn tại cũng như chính chủ đối với tài sản của mình. Do vậy, xét trên khía cạnh quản lý, KYC sẽ là phương thức cốt yếu để định danh và ngăn chặn tội phạm liên quan các giao dịch đáng ngờ, hành vi rửa tiền qua đồng tiền kỹ thuật số. 

Giải pháp tài chính và định hướng dòng tiền

Song song với áp dụng công nghệ, các quốc gia nên phát hành đồng tiền mã hóa của ngân hàng nhà nước. Từ đó, các doanh nghiệp hoặc tổ chức phải neo vào với giá trị tương ứng đồng tiền mã hóa quốc gia, tạo ra hệ thống tiền mã hóa ngang bằng với tổng lượng tiền đã phát hành trên thị trường của nhà nước. 

Do mối liên quan chặt chẽ đó, giải pháp này sẽ tạo ra được tỷ giá đồng tiền mã hóa giữa các quốc gia với nhau. Đây là nền tảng của an ninh tiền tệ mà bất cứ quốc gia nào cũng bảo hộ.

Các đồng tiền mã hóa có thể hoán đổi và thanh toán rất nhiều dịch vụ khác nhau với chỉ một mục đích chuyển từ ví này sang ví khác (rửa tiền). Nhưng về bản chất, mỗi đồng tiền phải giữ trên một loại ví điện tử khác nhau. Do đó, ngoài việc sử dụng công nghệ blockchain trong quản lý, các quốc gia cần có giải pháp xác định phạm vi sử dụng và mục đích chuyển tiền.

Cơ quan quản lý cần phân loại đồng tiền mã hóa trên thị trường để đưa ra phương pháp phòng, chống rửa tiền. Ngoài ra, cần xác định rõ nguồn gốc sở hữu của loại tiền mã hóa. Nếu được sinh ra từ những hoạt động xác minh có giao dịch thực, ví đã KYC, những đồng tiền mã hóa đó sẽ không bị hạn chế giao dịch. Ngược lại, những đồng tiền mã hóa chưa xác định rõ ràng về nguồn gốc đầu vào có trong ví từ những hoạt động không rõ ràng, thì chỉ được vận chuyển hoặc đầu tư vào những lĩnh vực kém sinh lợi nhuận và bị cấm đầu tư vào một số lĩnh vực: tài chính, bất động sản, dịch vụ thương mại…

Không thể phủ nhận sự phổ biến và sức ảnh hưởng ngày càng lớn của tiền mã hóa trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy những bất cập còn tồn tại, bao gồm bị sử dụng để rửa tiền. Giải pháp ngăn chặn hoạt động rửa tiền thông qua tiền mã hóa mới chỉ xuất hiện những năm gần đây.

Có thể bạn quan tâm

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới. Ảnh: SONG ANH

Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nhiều tiềm năng

Trải qua năm 2025 với nhiều biến động và cung bậc cảm xúc đan xen, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển động mới, khi hàng loạt yếu tố tích cực cùng hội tụ, qua đó mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý.

Dây chuyền may xuất khẩu của Công ty cổ phần May Đức Giang. Ảnh: NAM ANH

Thế và lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Sau một năm ghi nhận nhiều điểm sáng, nền kinh tế đang tích lũy thêm nội lực quan trọng, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn khi các động lực truyền thống được giữ nhịp và những động lực mới dần hình thành.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Trong những tháng cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh biểu phí các dịch vụ. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau làn sóng tăng phí dịch vụ ngân hàng

Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng phí các dịch vụ như chuyển tiền, thông báo biến động số dư và quản lý tài khoản… Một số ý kiến cho rằng động thái này nhằm làm sạch tài khoản rác, trong khi quan điểm khác nhận định đây là cách các ngân hàng gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) với chi phí thấp.

Hộ kinh doanh truyền thống gặp nhiều rào cản hơn trong quá trình tiếp cận công nghệ mới. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hộ kinh doanh trước “giờ G”

Việc đánh giá vẫn tiếp tục, mặc dù ngày chuyển đổi cơ chế thuế mới đã được xác lập. Nhưng có một điểm không thể phủ nhận, quy định mới sẽ chuẩn hóa công tác quản lý thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng.

Luật AI mở ra cơ hội để các startup có không gian thử nghiệm và tạo ra những sản phẩm thật sự phục vụ đời sống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đột phá công nghệ trong khuôn khổ trách nhiệm

Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, tạo khung pháp lý thống nhất cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam tiến bước vào nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật chuyên biệt về trí tuệ nhân tạo.

Nhiều ngân hàng tạm dừng các gói vay mua nhà đối với các bạn trẻ. Ảnh: NAM ANH

Phép thử mới của thị trường bất động sản

Hàng loạt ngân hàng đồng loạt dừng các gói vay ưu đãi cho người trẻ mua nhà và nâng lãi suất khoản vay mới thêm 1-2%. Không chỉ người dân, các doanh nghiệp cũng lo ngại khi những kế hoạch an cư của khách hàng có nguy cơ phải tạm gác, sức cầu suy giảm.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp bất động sản có thể huy động vốn với chi phí hợp lý hơn. Ảnh: NAM ANH

Bước ngoặt của trái phiếu doanh nghiệp

Nhiều quy định mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được đưa ra xin ý kiến, hướng tới thay thế các quy định cũ để hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin dài hạn cho thị trường.

Đề xuất cấp quota nhập khẩu vàng đang thu hút nhiều kỳ vọng lẫn băn khoăn.

Băn khoăn với “quota” nhập khẩu vàng

Giữa bối cảnh thị trường vàng liên tục biến động và chênh lệch giá trong nước, quốc tế đang cao kỷ lục, đề xuất cấp quota nhập khẩu vàng đang thu hút nhiều kỳ vọng lẫn băn khoăn. Giải pháp này liệu có đủ sức giải quyết tận gốc sự méo mó kéo dài của thị trường vàng hay chỉ mang tính “giảm đau” ngắn hạn.

Đối mặt “xanh vỏ đỏ lòng”

Khi thị trường chứng khoán (TTCK) có hiện tượng “xanh vỏ, đỏ lòng”, nghĩa là VN-Index tăng, nhưng nhiều cổ phiếu (CP) lại giảm, áp lực của các quỹ đầu tư lại được đem ra mổ xẻ.

“Giảm áp” margin

Trước đây, tiền cho vay ký quỹ (margin) thường được nghĩ đến như dòng vốn ngắn hạn trên thị trường chứng khoán (TTCK). Hiện nay, nhiều nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu (CP) dài hạn cũng sử dụng margin. Nhưng sự bao phủ mạnh mẽ của margin liệu có song hành với những rủi ro tiềm ẩn?

Doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ phối hợp với Thuế Hải Phòng trực tiếp xuống chợ hỗ trợ tiểu thương. Ảnh KỲ DUYÊN

Tuân thủ tốt không lo bị kiểm tra thuế

Băn khoăn lớn nhất của các hộ kinh doanh trong cuộc chuyển đổi bỏ thuế khoán là vấn đề xử lý hàng tồn kho, nguy cơ bị truy thu thuế và các vấn đề liên quan đến kỹ thuật khi thay đổi phương pháp tính thuế.

Điểm rơi của dòng tiền

Dòng tiền trên thị trường theo thời gian sẽ có sự chuyển đổi trạng thái rất linh hoạt, thậm chí có cả “độ nén” trong việc tích lũy để chờ cơ hội và sẽ bùng nổ rất nhanh nếu có các thông tin thuận lợi xuất hiện.

Ngân hàng Agribank quản lý chặt chẽ rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng cho các dự án năng lượng tái tạo như điện gió. Ảnh: NAM ANH

Thể chế hóa tương lai năng lượng xanh

Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đánh dấu bước chuyển mạnh trong thể chế hóa chuyển đổi năng lượng xanh. Đây không chỉ là định hướng phát triển ngành năng lượng, mà còn là cam kết của Việt Nam với mục tiêu Net Zero 2050.

Sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp mới niêm yết sẽ cải thiện thanh khoản và thu hút thêm nhà đầu tư. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nhiều điểm đáng chú ý từ chỉ số P/E

Theo dữ liệu từ Fiintrade (nền tảng phân tích dữ liệu chứng khoán), định giá P/E của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện ở mức 14,9 lần, tăng hơn 11% chỉ trong nửa năm qua. Con số tưởng chừng tích cực này lại ẩn chứa nhiều tín hiệu đáng suy ngẫm về sức khỏe thật sự của thị trường.

Hướng dẫn doanh nghiệp kê khai tại Thuế thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Gỡ nút thắt dòng tiền từ chính sách thuế

Luật Thuế giá trị gia tăng mới được kỳ vọng góp phần minh bạch hóa chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý thuế, song quá trình thực thi đang bộc lộ nhiều vướng mắc khiến doanh nghiệp gặp khó về dòng tiền.

Sau IPO, vốn điều lệ của VPBankS sẽ đạt mốc 20 nghìn tỷ đồng tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Ảnh: NAM ANH

Mở đường cho dòng vốn chảy mạnh

Khi thể chế được “cởi trói”, thị trường vốn Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Nghị định 245/2025 với nhiều cải cách trong quy trình chào bán và niêm yết cổ phiếu mở đường cho dòng vốn trở thành động lực mới của tăng trưởng kinh tế.

Chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng sẽ có sự gia tăng mạnh mẽ. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán mở rộng biên kỳ vọng

Để được nâng hạng chính thức từ ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ trải qua kỳ rà soát, đánh giá vào tháng 3/2026. Trong khi chờ đợi, các cơ quan quản lý cần khắc phục triệt để những vấn đề đã được nhận diện, tiến tới cải thiện sâu thị trường.