Châu Phi nâng tầm vị thế

Kết thúc đã được hai tuần, song Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-châu Phi vẫn tiếp tục được nhắc đến, gồm cả sự nuối tiếc về những cơ hội bị bỏ lỡ như là thỏa thuận nêu bật quan điểm và vai trò toàn châu Phi. Khi mà khung chính sách chung còn được cân nhắc, giải pháp mà các nước Lục địa Ðen lựa chọn là tận dụng mọi cơ hội từ các thỏa thuận song phương.
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol (giữa) phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-châu Phi ở Seoul ngày 4/6/2024. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)
Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol (giữa) phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-châu Phi ở Seoul ngày 4/6/2024. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Khoảng một năm trước, nêu ý kiến về việc các nhà lãnh đạo châu Phi có thể không cần phải ra nước ngoài để tham dự Hội nghị thượng đỉnh giữa châu Phi và quốc gia đối tác, Tổng thống Kenya William Ruto cho rằng, để đại diện châu lục, dường như chỉ cần lãnh đạo Liên minh châu Phi (AU) và những người đứng đầu cộng đồng kinh tế khu vực là đủ. Nhưng rồi chính Tổng thống Kenya William Ruto đã cùng khoảng 24 nhà lãnh đạo và các đại diện 23 quốc gia châu Phi khác vừa đích thân dự Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-châu Phi lần đầu tiên. Trước đó, hồi tháng 1 năm nay, ông Ruto cũng có mặt tại Rome tham dự Hội nghị thượng đỉnh Italia-châu Phi.

Quan điểm của các nhà lãnh đạo châu Phi có một số thay đổi, có thể là vì chiến lược hội nghị được cân nhắc kỹ lưỡng từ các nước chủ nhà như Hàn Quốc. Với chủ đề “Tương lai cùng kiến tạo”, Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-châu Phi nhấn mạnh ba mục tiêu chính là phát triển đồng hành, phát triển bền vững và đoàn kết. Chưa hết, Hội nghị tập trung sáu lĩnh vực hợp tác trọng điểm mà Lục địa Ðen đang ưu tiên là thương mại và đầu tư, hỗ trợ phát triển, cơ sở hạ tầng, chuyển đổi số, đối phó thách thức toàn cầu, hòa bình và an ninh.

Tại Hội nghị, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol cam kết 14 tỷ USD vốn vay ưu đãi cho các công ty Hàn Quốc để thâm nhập thị trường châu Phi và thêm 10 tỷ USD hỗ trợ phát triển chính thức cho châu Phi cho tới năm 2030. Nhưng quan trọng hơn, nhà lãnh đạo Hàn Quốc không giấu giếm điều mà quốc gia Ðông Bắc Á mong đợi từ mối quan hệ này, đó là hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản. Ðây chính là thứ Seoul cần cho phát triển công nghệ tiên tiến, sản xuất xe điện, pin và chất bán dẫn để xuất khẩu.

Nhờ hàng loạt cam kết đưa ra, đề xuất của Hàn Quốc được lắng nghe. Các đại diện quốc gia châu Phi cùng nước chủ nhà tuyên bố bắt đầu các cuộc đàm phán cấp cao nhằm thúc đẩy hợp tác về khoáng sản. Bộ Công nghiệp Hàn Quốc thông báo, nước này đã ký các thỏa thuận với Tanzania và Madagascar, hai trong số hàng chục văn bản hợp tác giữa nước chủ nhà và các quốc gia khách mời được công bố bên lề Hội nghị thượng đỉnh.

Chiếm tới 30% nguồn tài nguyên khoáng sản của thế giới, châu Phi ngày càng quan trọng, nhất là trong bối cảnh nhu cầu về nhiều loại khoáng sản trở nên cấp thiết. Không chỉ do áp lực toàn cầu ngày càng tăng trong việc đẩy nhanh tiến trình phi các-bon hóa để hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu, mà còn vì cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, việc tiếp cận các khoáng sản quan trọng trở thành mục tiêu cấp bách với nhiều quốc gia. Lục địa đen còn thu hút ngày càng nhiều sự quan tâm nhờ vị trí địa chiến lược quan trọng cùng tiềm năng phát triển mạnh mẽ, với thị trường tiêu dùng lớn và lực lượng lao động được dự báo đông đảo nhất thế giới trong thập niên tới.

Khi cả Nga, Trung Quốc, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia dầu mỏ Vùng Vịnh đều thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược kết nối với châu Phi, Lục địa Ðen từ chối hình ảnh “châu lục nhận viện trợ” để yêu cầu hợp tác bình đẳng và có được tiếng nói lớn hơn.

Năm 2023, AU đã soạn thảo Chiến lược Ðối tác châu Phi và khung chính sách về quan hệ với các quốc gia và tổ chức quốc tế. Trong đó, đối với các hội nghị thượng đỉnh giữa châu Phi và đối tác, AU nhấn mạnh yêu cầu nêu rõ quan điểm và kỳ vọng của châu Phi. Kế hoạch hành động cho mỗi hội nghị thượng đỉnh cũng đã được đề xuất.

Khung chính sách trên vẫn chờ được xem xét thông qua, để phù hợp vị thế đang lên của châu Phi. Các bên hy vọng, những điều khoản mới sẽ được thảo luận một cách toàn diện, bảo đảm lợi ích lâu dài cho toàn châu lục. Hiện tại, việc các lãnh đạo châu Phi trực tiếp tìm kiếm thỏa thuận với các đối tác từ các hội nghị thượng đỉnh vẫn được xem là giải pháp hữu hiệu.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.