Cấp bách đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam

Trong bối cảnh hiện nay, mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông được xác định là nhiệm vụ cấp bách, khi nguồn lực tư nhân đã sẵn sàng tham gia đầu tư mở rộng theo phương thức đối tác công-tư (PPP). Tuy nhiên, có một số quan điểm, ý kiến không đồng thuận, trì hoãn triển khai dự án, với lý do lo ngại các tranh chấp pháp lý.

Trên toàn tuyến cao tốc bắc-nam, ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.
Trên toàn tuyến cao tốc bắc-nam, ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.

Hệ thống tuyến cao tốc bắc-nam phía đông được xem là “xương sống” của mạng lưới giao thông Việt Nam. Việc triển khai mở rộng các đoạn tuyến được đưa ra không chỉ xuất phát từ yêu cầu cấp bách của xã hội mà còn là nghĩa vụ pháp lý không thể trì hoãn.

Dự án cấp thiết, tư nhân sẵn sàng

Tuyến cao tốc bắc-nam phía đông có tổng chiều dài khoảng 2.063km và chiếm 22% tổng chiều dài mạng lưới cao tốc, quy mô từ 6 đến12 làn xe. Đến nay, toàn tuyến đã đưa vào khai thác 1.443km, đang thi công gần 600km (trong đó đến hết năm 2025 hoàn thành 554km, còn lại 43km), toàn tuyến chủ yếu có quy mô 4 làn xe hạn chế.

Hiện nay, một số đoạn tuyến đang được nghiên cứu, triển khai đầu tư theo quy mô cao tốc hoàn chỉnh như Cầu Giẽ-Ninh Bình, Cao Bồ-Mai Sơn, Cam Lộ-La Sơn, La Sơn-Hòa Liên, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận.

Như vậy, trên toàn tuyến , ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.

Theo Quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quyết định số 12/QĐ-TTg ngày 3/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, toàn tuyến đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông cần được hoàn thiện quy mô theo quy hoạch 6 làn xe trước năm 2030, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, bảo đảm đồng bộ hạ tầng, khai thác hiệu quả năng lực tuyến trục xương sống của hệ thống giao thông quốc gia.

Bên cạnh đó, Thông tư số 06/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT cũng quy định, đường bộ cao tốc tối thiểu phải có 4 làn xe, có làn dừng xe khẩn cấp được bố trí liên tục (trừ các vị trí qua cầu có khẩu độ nhịp từ 150m trở lên).

Tuy nhiên, việc triển khai mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông không hề dễ dàng, khi dự án đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức về nguồn lực tài chính (tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 152.000 tỷ đồng), các yêu cầu kỹ thuật phức tạp cũng như công tác tổ chức thi công, vận hành. Trong đó, các chuyên gia khuyến cáo việc đầu tư mở rộng cần đặc biệt lưu tâm các vấn đề về bảo đảm an toàn giao thông trong suốt quá trình thi công, xử lý kỹ thuật tại các vị trí tiếp giáp giữa công trình hiện hữu và phần mở rộng, tránh làm ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng đã khai thác.

Trước những thách thức không nhỏ này, trong thời gian qua, một số doanh nghiệp tư nhân ngành giao thông-xây dựng đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu, chủ động đề xuất một số phương án khả thi để tham gia đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam theo phương thức PPP, góp phần giảm gánh nặng ngân sách và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

ctbn1.jpg
Việc đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam không đơn giản, dự án đang đối mặt với hàng loạt thách thức về nguồn lực tài chính (tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 152.000 tỷ đồng), các yêu cầu kỹ thuật phức tạp cũng như công tác tổ chức thi công, vận hành.

Mới đây, trong văn bản số 5266/BXD/KHCT gửi Chính phủ ngày 18/6/2025 về kết quả nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc bắc-nam theo phương thức PPP, Bộ Xây dựng đề xuất thời điểm triển khai mở rộng nên được cân nhắc sau khi hoàn thành bảo hành của nhà thầu theo các dự án đầu tư công trước đây để tránh phát sinh tranh chấp pháp lý liên quan, hạn chế dư luận hiểu chưa đúng về việc thi công lại các hạng mục vừa hoàn thành.

Lý do trì hoãn có thuyết phục?

Nhận định về đề xuất này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế cho rằng, kể cả khi vấn đề kỹ thuật hay bảo hành của các dự án đã hoàn thành có phức tạp, hay nảy sinh tranh chấp pháp lý thì các bên có thể xác định rõ trách nhiệm, cân nhắc lợi ích-thiệt hại để giải quyết, giảm bớt rủi ro pháp lý. “Nếu có chồng chéo lợi ích giữa bảo hành dự án cũ với dự án mới thì các cơ quan chức năng cũng không nên trì hoãn, làm chậm đi cả một dự án mở rộng đường cao tốc nối hai đầu đất nước, đang rất cần thiết được khẩn trương triển khai. Không nên vì cái nhỏ mà làm hỏng cái lớn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

ctbn4.jpg
Việc chậm trễ mở rộng dự án tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, trong khi tư nhân đã sẵn sàng vào cuộc triển khai, có nguy cơ làm mất cơ hội phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, đại diện một trong các nhà đầu tư đề xuất phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông theo PPP trong thời gian qua cho biết, các vấn đề kỹ thuật của giai đoạn I (nếu có) thì nhà đầu tư hoàn toàn có thể kiểm định được chất lượng các công trình đã hoàn thành, xác định nguyên nhân và trách nhiệm có thuộc về nhà thầu hay cơ quan quản lý đã thực hiện giai đoạn trước hay không. Việc kiểm định này là bước hậu kiểm cần thiết cho quá trình hợp tác PPP, nếu xem phần đầu tư công thuộc về trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước.

“Nhà đầu tư triển khai giai đoạn mở rộng có nghĩa vụ phải tổ chức kiểm định công trình trước khi triển khai thi công và chịu trách nhiệm trong trường hợp những vấn đề kỹ thuật xảy ra do lỗi của mình gây ra hoặc do yêu cầu phải phá dỡ, điều chỉnh để mở rộng”, đại diện doanh nghiệp này khẳng định.

ctbn2.jpg
Các vấn đề khiếm khuyết kỹ thuật trong giai đoạn trước, nhà đầu tư hoàn toàn có thể kiểm định được chất lượng các công trình, xem xét trách nhiệm có thuộc về ai.

Bởi vậy, thay vì chờ đợi một cách thụ động, từ góc độ cơ quan quản lý, Bộ Xây dựng hoàn toàn có thể chủ động rà soát danh mục dự án đầu tư công đã thực hiện, dự án nào hết thời gian bảo hành thì tiến hành nghiệm thu với nhà thầu, bàn giao lại cho nhà đầu tư để thực hiện mở rộng. Dự án nào chưa hết thời hạn bảo hành, có thể yêu cầu nhà đầu tư mới thiết lập cam kết với nhà thầu cũ để tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bảo hành.

“Văn bản của Bộ Xây dựng chỉ nêu những lo ngại về vấn đề pháp lý mà chưa cho thấy tầm nhìn về triển vọng trong tương lai, trong khi nguồn lực kinh tế tư nhân của Việt Nam đã sẵn sàng, cũng rất cần được tạo điều kiện để tham gia đóng góp, phát triển. Nếu chờ đợi thêm 1-2 năm nữa mới triển khai dự án, tôi cho rằng nó vừa kìm hãm tiến độ mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam, đồng thời làm chậm quá trình đưa tinh thần của Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân vào trong cuộc sống”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng đánh giá.

Không lâu trước đó, tại văn bản số 1988/BXD-KHTC ngày 14/4/2025 báo cáo Thủ tướng Chính phủ về nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc bắc-nam theo quy mô hoàn chỉnh bằng hình thức đầu tư công, Bộ Xây dựng đã đưa ra những dẫn chứng về sự cần thiết đầu tư mở rộng ngay tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, đồng thời đề xuất tiến độ khởi công dự án vào quý IV/2025.

Thời gian vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần phát biểu, nhấn mạnh tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” để tập trung hoàn thiện thể chế, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước. Việc chậm trễ mở rộng dự án tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, trong khi tư nhân đã sẵn sàng vào cuộc và có giải pháp triển khai, không chỉ có nguy cơ làm mất cơ hội phát triển kinh tế-xã hội đất nước, mà còn lãng phí thời gian, nguồn lực và niềm tin của các bên liên quan. Xét cho cùng, đó cũng là có lỗi với sự trông đợi, mong mỏi của nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.