Cấp bách đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam

Trong bối cảnh hiện nay, mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông được xác định là nhiệm vụ cấp bách, khi nguồn lực tư nhân đã sẵn sàng tham gia đầu tư mở rộng theo phương thức đối tác công-tư (PPP). Tuy nhiên, có một số quan điểm, ý kiến không đồng thuận, trì hoãn triển khai dự án, với lý do lo ngại các tranh chấp pháp lý.

Trên toàn tuyến cao tốc bắc-nam, ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.
Trên toàn tuyến cao tốc bắc-nam, ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.

Hệ thống tuyến cao tốc bắc-nam phía đông được xem là “xương sống” của mạng lưới giao thông Việt Nam. Việc triển khai mở rộng các đoạn tuyến được đưa ra không chỉ xuất phát từ yêu cầu cấp bách của xã hội mà còn là nghĩa vụ pháp lý không thể trì hoãn.

Dự án cấp thiết, tư nhân sẵn sàng

Tuyến cao tốc bắc-nam phía đông có tổng chiều dài khoảng 2.063km và chiếm 22% tổng chiều dài mạng lưới cao tốc, quy mô từ 6 đến12 làn xe. Đến nay, toàn tuyến đã đưa vào khai thác 1.443km, đang thi công gần 600km (trong đó đến hết năm 2025 hoàn thành 554km, còn lại 43km), toàn tuyến chủ yếu có quy mô 4 làn xe hạn chế.

Hiện nay, một số đoạn tuyến đang được nghiên cứu, triển khai đầu tư theo quy mô cao tốc hoàn chỉnh như Cầu Giẽ-Ninh Bình, Cao Bồ-Mai Sơn, Cam Lộ-La Sơn, La Sơn-Hòa Liên, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận.

Như vậy, trên toàn tuyến , ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025, vẫn còn 1.222km quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu tại Mai Sơn-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận-Cà Mau.

Theo Quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quyết định số 12/QĐ-TTg ngày 3/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, toàn tuyến đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông cần được hoàn thiện quy mô theo quy hoạch 6 làn xe trước năm 2030, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, bảo đảm đồng bộ hạ tầng, khai thác hiệu quả năng lực tuyến trục xương sống của hệ thống giao thông quốc gia.

Bên cạnh đó, Thông tư số 06/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT cũng quy định, đường bộ cao tốc tối thiểu phải có 4 làn xe, có làn dừng xe khẩn cấp được bố trí liên tục (trừ các vị trí qua cầu có khẩu độ nhịp từ 150m trở lên).

Tuy nhiên, việc triển khai mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông không hề dễ dàng, khi dự án đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức về nguồn lực tài chính (tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 152.000 tỷ đồng), các yêu cầu kỹ thuật phức tạp cũng như công tác tổ chức thi công, vận hành. Trong đó, các chuyên gia khuyến cáo việc đầu tư mở rộng cần đặc biệt lưu tâm các vấn đề về bảo đảm an toàn giao thông trong suốt quá trình thi công, xử lý kỹ thuật tại các vị trí tiếp giáp giữa công trình hiện hữu và phần mở rộng, tránh làm ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng đã khai thác.

Trước những thách thức không nhỏ này, trong thời gian qua, một số doanh nghiệp tư nhân ngành giao thông-xây dựng đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu, chủ động đề xuất một số phương án khả thi để tham gia đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam theo phương thức PPP, góp phần giảm gánh nặng ngân sách và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

ctbn1.jpg
Việc đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam không đơn giản, dự án đang đối mặt với hàng loạt thách thức về nguồn lực tài chính (tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 152.000 tỷ đồng), các yêu cầu kỹ thuật phức tạp cũng như công tác tổ chức thi công, vận hành.

Mới đây, trong văn bản số 5266/BXD/KHCT gửi Chính phủ ngày 18/6/2025 về kết quả nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc bắc-nam theo phương thức PPP, Bộ Xây dựng đề xuất thời điểm triển khai mở rộng nên được cân nhắc sau khi hoàn thành bảo hành của nhà thầu theo các dự án đầu tư công trước đây để tránh phát sinh tranh chấp pháp lý liên quan, hạn chế dư luận hiểu chưa đúng về việc thi công lại các hạng mục vừa hoàn thành.

Lý do trì hoãn có thuyết phục?

Nhận định về đề xuất này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế cho rằng, kể cả khi vấn đề kỹ thuật hay bảo hành của các dự án đã hoàn thành có phức tạp, hay nảy sinh tranh chấp pháp lý thì các bên có thể xác định rõ trách nhiệm, cân nhắc lợi ích-thiệt hại để giải quyết, giảm bớt rủi ro pháp lý. “Nếu có chồng chéo lợi ích giữa bảo hành dự án cũ với dự án mới thì các cơ quan chức năng cũng không nên trì hoãn, làm chậm đi cả một dự án mở rộng đường cao tốc nối hai đầu đất nước, đang rất cần thiết được khẩn trương triển khai. Không nên vì cái nhỏ mà làm hỏng cái lớn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

ctbn4.jpg
Việc chậm trễ mở rộng dự án tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, trong khi tư nhân đã sẵn sàng vào cuộc triển khai, có nguy cơ làm mất cơ hội phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, đại diện một trong các nhà đầu tư đề xuất phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam phía đông theo PPP trong thời gian qua cho biết, các vấn đề kỹ thuật của giai đoạn I (nếu có) thì nhà đầu tư hoàn toàn có thể kiểm định được chất lượng các công trình đã hoàn thành, xác định nguyên nhân và trách nhiệm có thuộc về nhà thầu hay cơ quan quản lý đã thực hiện giai đoạn trước hay không. Việc kiểm định này là bước hậu kiểm cần thiết cho quá trình hợp tác PPP, nếu xem phần đầu tư công thuộc về trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước.

“Nhà đầu tư triển khai giai đoạn mở rộng có nghĩa vụ phải tổ chức kiểm định công trình trước khi triển khai thi công và chịu trách nhiệm trong trường hợp những vấn đề kỹ thuật xảy ra do lỗi của mình gây ra hoặc do yêu cầu phải phá dỡ, điều chỉnh để mở rộng”, đại diện doanh nghiệp này khẳng định.

ctbn2.jpg
Các vấn đề khiếm khuyết kỹ thuật trong giai đoạn trước, nhà đầu tư hoàn toàn có thể kiểm định được chất lượng các công trình, xem xét trách nhiệm có thuộc về ai.

Bởi vậy, thay vì chờ đợi một cách thụ động, từ góc độ cơ quan quản lý, Bộ Xây dựng hoàn toàn có thể chủ động rà soát danh mục dự án đầu tư công đã thực hiện, dự án nào hết thời gian bảo hành thì tiến hành nghiệm thu với nhà thầu, bàn giao lại cho nhà đầu tư để thực hiện mở rộng. Dự án nào chưa hết thời hạn bảo hành, có thể yêu cầu nhà đầu tư mới thiết lập cam kết với nhà thầu cũ để tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bảo hành.

“Văn bản của Bộ Xây dựng chỉ nêu những lo ngại về vấn đề pháp lý mà chưa cho thấy tầm nhìn về triển vọng trong tương lai, trong khi nguồn lực kinh tế tư nhân của Việt Nam đã sẵn sàng, cũng rất cần được tạo điều kiện để tham gia đóng góp, phát triển. Nếu chờ đợi thêm 1-2 năm nữa mới triển khai dự án, tôi cho rằng nó vừa kìm hãm tiến độ mở rộng tuyến cao tốc bắc-nam, đồng thời làm chậm quá trình đưa tinh thần của Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân vào trong cuộc sống”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng đánh giá.

Không lâu trước đó, tại văn bản số 1988/BXD-KHTC ngày 14/4/2025 báo cáo Thủ tướng Chính phủ về nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc bắc-nam theo quy mô hoàn chỉnh bằng hình thức đầu tư công, Bộ Xây dựng đã đưa ra những dẫn chứng về sự cần thiết đầu tư mở rộng ngay tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, đồng thời đề xuất tiến độ khởi công dự án vào quý IV/2025.

Thời gian vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần phát biểu, nhấn mạnh tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” để tập trung hoàn thiện thể chế, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước. Việc chậm trễ mở rộng dự án tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, trong khi tư nhân đã sẵn sàng vào cuộc và có giải pháp triển khai, không chỉ có nguy cơ làm mất cơ hội phát triển kinh tế-xã hội đất nước, mà còn lãng phí thời gian, nguồn lực và niềm tin của các bên liên quan. Xét cho cùng, đó cũng là có lỗi với sự trông đợi, mong mỏi của nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.