Cách chấm điểm bài thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội

Đại học Bách khoa Hà Nội đang triển khai áp dụng mô hình lý thuyết IRT 2 tham số (độ khó và độ phân biệt) trong chấm điểm bài thi Đánh giá tư duy TSA. Có thể hiểu là khi thí sinh càng làm được nhiều câu hỏi khó thì điểm số TSA sẽ càng cao và ngược lại, nếu thí sinh chỉ làm được những câu hỏi dễ thì điểm số TSA sẽ thấp.

Thí sinh tham dự Đánh giá tư duy năm 2026 thực hiện thủ tục kiểm tra thông tin cá nhân tự động trước khi vào phòng thi.
Thí sinh tham dự Đánh giá tư duy năm 2026 thực hiện thủ tục kiểm tra thông tin cá nhân tự động trước khi vào phòng thi.

Phương pháp chấm điểm Đánh giá tư duy TSA

Ngày 25/3, Đại học Bách khoa Hà Nội thông tin về phương pháp chấm điểm bài thi Đánh giá tư duy TSA cho thí sinh.

Từ năm 2020, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tiến hành nghiên cứu, thiết kế và triển khai tổ chức Kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA - Thinking Skills Assessment) để mở rộng các phương thức tuyển sinh đại học. Mục tiêu của bài thi là đánh giá năng lực tư duy tổng quát của thí sinh, được thể hiện qua ba nội dung về tư duy toán học, tư duy đọc hiểu và tư duy khoa học/giải quyết vấn đề để có thể lựa chọn được những sinh viên có thể học tập tốt nhất tại môi trường giáo dục đại học, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, tài chính, ngân hàng, thương mại... và tiệm cận với các kỳ thi đánh giá tư duy hiện đại trên thế giới, như SAT hay ACT.

Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, hầu hết các kỳ thi quan trọng hiện nay đang sử dụng điểm thô để làm kết quả đánh giá cuối cùng.

Theo lý thuyết trắc nghiệm cổ điển, điểm thô của một bài thi là tổng điểm của các câu hỏi trong đề thi đó.

Đại học Bách khoa Hà Nội đang triển khai áp dụng mô hình lý thuyết ứng đáp câu hỏi IRT (Item Response Theory) - một trong những lý thuyết đo lường hiện đại để có thể ước lượng được năng lực của thí sinh một cách chính xác và tin cậy.

Thí dụ, đề kiểm tra có 100 câu hỏi, và mỗi câu hỏi trả lời đúng đạt được 1 điểm thì nếu thí sinh làm đúng được 70 câu, thí sinh đó sẽ được 70 điểm.

"Một trong những nhược điểm của việc sử dụng điểm thô là khó phân biệt được khả năng của các thí sinh có cùng điểm thô khi làm cùng một đề thi ở cùng một thời điểm. Ngoài ra, khi tính điểm năng lực bằng điểm thô, năng lực của thí sinh sẽ thay đổi khi làm hai đề thi có độ khó khác nhau ở cùng một thời điểm", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh-Hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết.

Thí dụ, trong một đợt thi, các thí sinh làm đúng 70 câu hỏi bất kỳ sẽ có cùng điểm thô là 70 điểm. Trong thực tế, các thí sinh này có thể trả lời đúng tập hợp các câu hỏi khác nhau và độ khó của các câu hỏi này trong đề thi cũng khác nhau. Vì vậy, 70 điểm không phản ánh đúng năng lực của các thí sinh này.

Để giải quyết vấn đề này, các kỳ thi quan trọng ở các nước trên thế giới, đặc biệt là sử dụng trong công tác tuyển sinh đã sử dụng các lý thuyết đo lường giáo dục hiện đại hơn để có thể ước lượng được năng lực của thí sinh một cách chính xác và tin cậy.

Một trong số chúng là mô hình lý thuyết ứng đáp câu hỏi IRT (Item Response Theory). Mô hình lý thuyết này đưa ra giả thuyết là mỗi thí sinh trả lời một câu hỏi trong đề kiểm tra có một mức năng lực nhất định và thí sinh có năng lực cao sẽ có xác suất trả lời đúng một câu hỏi bất kỳ cao hơn so với thí sinh có năng lực thấp.

Dựa vào mô hình lý thuyết này, có thể định lượng được các tham số về độ khó và độ phân biệt của câu hỏi cũng như năng lực của thí sinh. Các yếu tố này độc lập với nhau và điều này có nghĩa là các tham số là đặc trưng của câu hỏi, không phụ thuộc vào mẫu thí sinh trả lời câu hỏi đó và ngược lại, năng lực của thí sinh là bất biến đối với các câu hỏi mà các em trả lời. Do đó, việc ước lượng năng lực của thí sinh sẽ tin cậy hơn so với cách tính bằng điểm thô.

Thí sinh càng làm được nhiều câu hỏi khó thì điểm số TSA sẽ càng cao và ngược lại, nếu thí sinh chỉ làm được những câu hỏi dễ thì điểm số TSA sẽ thấp.

Đại học Bách khoa Hà Nội đang triển khai áp dụng mô hình lý thuyết IRT 2 tham số (độ khó và độ phân biệt) này trong việc chấm điểm bài thi TSA cho thí sinh.

Hiểu một cách đơn giản, với việc chấm thi theo mô hình lý thuyết IRT 2 tham số, thí sinh càng làm được nhiều câu hỏi khó thì điểm số TSA sẽ càng cao và ngược lại, nếu thí sinh chỉ làm được những câu hỏi dễ thì điểm số TSA sẽ thấp. Điều này dẫn đến việc các thí sinh có thể có điểm thô giống nhau hay nói cách khác là trả lời đúng được số câu hỏi như nhau nhưng sẽ đạt được điểm TSA khác nhau.

Tuy nhiên để đảm bảo yếu tố chính xác và công bằng giữa các đợt thi khác nhau, thuật toán chấm điểm theo mô hình lý thuyết IRT 2 tham số được thực hiện theo nhiều công đoạn, xử lý trên dữ liệu thi chung trước đó để ước lượng các tham số, sau đó mới tính toán ra điểm số TSA cho từng thí sinh.

Quy trình 4 bước chấm điểm IRT hai tham số trong TSA

Bước 1: Căn cứ theo kết quả làm bài của toàn bộ thí sinh trong từng kíp thi, phần mềm chấm thi sẽ thực hiện ước lượng độ khó và độ phân biệt của từng câu hỏi trong đề thi hiện tại.

Bước 2: Phần mềm chấm thi thực hiện ước lượng điểm năng lực tư duy của từng thí sinh dựa theo kết quả làm bài thi và thang đo của đề thi hiện tại.

Bước 3: Phần mềm chấm thi thực hiện quy đổi thang đo của đề thi hiện tại về thang tham chiếu chung với các đợt thi trước để đưa điểm năng lực tư duy của thí sinh về cùng một thang đo.

Bước 4: Phần mềm chấm thi thực hiện quy đổi điểm năng lực tư duy của thí sinh đã tham chiếu sang thang điểm TSA.

Điểm TSA không phải được tính bằng cách cộng điểm của từng câu hỏi thi, mà là kết quả của quá trình ước lượng năng lực tư duy từ toàn bộ bài thi của thí sinh.

Với quy trình chấm điểm IRT hai tham số như trên, điểm TSA không chỉ được xác định từ số câu trả lời đúng của thí sinh, mà là từ toàn bộ kết quả trả lời của thí sinh đó trên bài thi.

Kết quả này trước hết được tính trên thang đo của cùng kíp thi, sau đó được quy đổi về thang tham chiếu chung với các đợt thi trước để tạo sự công bằng. Trên cơ sở đó, phần mềm chấm thi sẽ ước lượng điểm năng lực tư duy của từng thí sinh, sau đó thực hiện cân bằng điểm năng lực này về thang chung giữa các đợt thi.

Cuối cùng là thực hiện quy đổi sang điểm TSA tương ứng cho thí sinh. Chính vì vậy, điểm TSA không phải được tính bằng cách cộng điểm của từng câu hỏi thi, mà là kết quả của quá trình ước lượng năng lực tư duy từ toàn bộ bài thi của thí sinh.

Theo đó, nếu thí sinh làm đúng nhiều câu hỏi ở dải khó và có độ phân biệt cao thì điểm năng lực tư duy của thí sinh được ước lượng sẽ cao và điểm TSA cũng sẽ cao. Ngược lại, nếu thí sinh chủ yếu làm đúng các câu dễ và trung bình thì điểm TSA sẽ thấp.

Bên cạnh đó, với phương pháp chấm này, điểm TSA không phải là điểm thô bị cộng thêm hoặc trừ bớt đi, và cũng không phụ thuộc vào điểm số của thí sinh đạt mức cao nhất trong đợt thi.

Có thể bạn quan tâm

Giảng viên Khoa công nghệ điện tử Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn sinh viên học tập, nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm IoT and AI. (Ảnh: THANH VŨ)

Ý thức, trách nhiệm khi sử dụng AI

Hiện nay, AI đang tạo ra những biến đổi lớn trong hệ thống giáo dục đại học. Với sự trợ giúp của các nền tảng AI như ChatGPT, Gemini..., sinh viên có thể chủ động tiếp cận kiến thức theo tốc độ và nhu cầu bản thân, không còn bị phụ thuộc vào lịch học cố định hay sự hiện diện vật lý tại giảng đường. 

Học viên chương trình V-STT tham gia chế tạo và khảo sát linh kiện bán dẫn trong phòng thí nghiệm.

Gắn đào tạo với thực tiễn: Hướng đi mới cho nhân lực bán dẫn

Trong bối cảnh ngành bán dẫn vươn lên thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, yêu cầu về nguồn nhân lực không chỉ dừng ở nền tảng học thuật mà ngày càng nhấn mạnh năng lực thực hành. Từ thực tiễn đó, các mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp đang dần định hình như một xu hướng mới trong giáo dục đại học.

[Infographic] Đến năm 2030, phấn đấu 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp

[Infographic] Đến năm 2030, phấn đấu 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 336/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035”. Đề án nhằm khơi dậy khát vọng sáng tạo, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hình thành văn hóa khởi nghiệp, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đại diện UNESCO và Tập đoàn CJ tri ân các đối tác tham gia giai đoạn 2 của Dự án "Chúng tôi có thể". (Ảnh: KIỀU GIANG)

UNESCO thúc đẩy giáo dục STEAM cho nữ sinh Việt Nam

Giai đoạn 3 của dự án kéo dài 3 năm (2026-2029) nhằm tăng cường giáo dục STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật/Thiết kế và Toán học) gắn với bình đẳng giới tại Việt Nam, trao quyền cho trẻ em gái và học sinh dân tộc thiểu số trở thành lực lượng tiên phong trong nền kinh tế đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phat biểu tại lễ khai mạc. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

194 thí sinh thi chọn các đội tuyển quốc gia năm 2026

Tại Kỳ thi chọn học sinh trung học phổ thông vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực năm 2026 có 194 thí sinh tham dự. Từ đây, 37 học sinh xuất sắc nhất sẽ được chọn ra để làm thành viên các đội tuyển quốc gia môn: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học đi dự thi quốc tế trong năm 2026. 

Các nghiên cứu sinh nhận học bổng Tiến sĩ tại Khoa Kinh doanh, RMIT Việt Nam.

Đại học RMIT Việt Nam tăng cường đầu tư đào tạo tiến sĩ

Đại học RMIT Việt Nam cho biết đã dành khoảng 8 triệu đô la Australia trong năm 2025 để triển khai chương trình đào tạo với 65 suất học bổng tiến sĩ, đây là mức đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của nhà trường trong lĩnh vực đào tạo nghiên cứu.

[Infographic] Hà Nội có thêm 6 trường trung học phổ thông mới 2026-2027

[Infographic] Hà Nội có thêm 6 trường trung học phổ thông mới 2026-2027

Năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội sẽ có thêm 6 trường trung học phổ thông mới đi vào hoạt động, bổ sung khoảng 3.000 chỉ tiêu tuyển sinh. Việc mở rộng mạng lưới trường lớp góp phần thiết thực giảm áp lực cho kỳ thi vào lớp 10 sắp tới, mang lại niềm vui và đáp ứng nguyện vọng của đông đảo phụ huynh, học sinh Thủ đô.

Học sinh tìm hiểu thông tin tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh-hướng nghiệp năm 2026.

Hiểu đúng chứng chỉ để tận dụng lợi thế

Những năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, nhất là IELTS được xem là lợi thế khi xét tuyển đại học. Tuy nhiên, bước vào tuyển sinh đại học năm 2026, mỗi cơ sở đào tạo xây dựng một cách quy đổi riêng, giá trị của chứng chỉ không còn đồng nhất. Thí sinh cần hiểu đúng và lựa chọn phương án phù hợp để không đánh mất lợi thế.

Cuộc làm việc giữa Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan và Đại học Rajabhat Udon Thani. (Ảnh: MINH THẮNG)

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Ngày 23/3, tại tỉnh Udon Thani, Thái Lan, Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng và đoàn cán bộ Đại sứ quán có cuộc làm việc với Ban Giám hiệu và sinh viên Trường đại học Rajabhat Udon Thani (UDRU), trao đổi về mối quan hệ Việt Nam-Thái Lan trong 50 năm qua và vai trò của thế hệ trẻ trong thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Dự án được thiết kế nhằm hỗ trợ trực tiếp chương trình cải cách của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học qua chơi từng bước vào giảng đường sư phạm

Ngày 23/3, tại Trường đại học Sư phạm, Đại học Huế diễn ra lễ khai mạc chính thức Dự án PreSET (phương pháp thế giới trò chơi tư duy trong đào tạo giáo viên), khép lại đợt tập huấn đầu tiên kéo dài từ 21 đến 23/3 với sự tham gia của chuyên gia quốc tế, giảng viên và giáo viên tiểu học.

Quang cảnh buổi lễ trao giải.

Trao giải Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026

Sau 3 ngày diễn ra, ngày 22/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội tổ chức lễ bế mạc và trao giải Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025-2026 với 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba và 58 giải Tư.