Nâng chất lượng, tạo công bằng trong giáo dục

Giáo dục và đào tạo luôn là quốc sách hàng đầu. Nghị quyết số 71- NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 71) đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy giáo dục đổi mới, phát triển, trong đó nêu rõ ngành giáo dục và các địa phương hoàn thành phổ cập giáo dục; xây dựng mạng lưới trường, lớp học đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh; tăng cường việc dạy và học ngoại ngữ...

Nỗ lực phổ cập giáo dục

Thời gian qua, ngành giáo dục tỉnh Tuyên Quang đã nỗ lực phổ cập giáo dục, từng bước được cải thiện chất lượng dạy và học. Nhiều năm nay, cũng như nhiều đồng nghiệp tại địa phương, cô giáo Vũ Nhật Linh, giáo viên môn Giáo dục thể chất, Tổng phụ trách đội, Trường tiểu học Quang Trung (phường Hà Giang 2) được phân công điều tra thông tin học sinh, vận động học sinh đi học. Do địa bàn có nhiều học sinh dân tộc thiểu số, bố mẹ thường đi làm ăn xa, gửi con cho ông bà chăm sóc, vì vậy, quá trình làm công tác phổ cập, cô Linh gặp nhiều tình huống “dở khóc, dở cười”. Có trường hợp khi giáo viên xin số điện thoại để xác minh thông tin, nhiều bậc cha mẹ cảnh giác, cho là lừa đảo, nên không hợp tác, hoặc không khai báo. Tình huống trớ trêu này là do giáo viên tiểu học phải đi điều tra thông tin cả trẻ mầm non, cho nên người thân của trẻ thường không biết mặt cô giáo, dẫn đến tâm lý e dè khi có người lạ vào nhà.

Công việc này thường được cô Linh và các giáo viên khác thực hiện ngoài giờ hành chính hoặc vào các ngày cuối tuần. Với những gia đình đi vắng hoặc không gặp được chủ hộ, giáo viên phải kiên trì quay lại nhiều lần vào các khung giờ khác nhau. Nhiều trường hợp trẻ em ở cùng ông bà nhưng hộ khẩu lại ở nơi khác. Khi giáo viên đến hỏi, ông bà thường khai theo thực tế trẻ đang ở cùng mình, dẫn đến thông tin không khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư...

Theo Hiệu trưởng Trường tiểu học Quang Trung Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, bên cạnh làm tốt công tác phổ cập, trường thực hiện hiệu quả hai mũi nhọn đột phá là đổi mới công tác quản trị và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên để từng bước nâng cao chất lượng, bảo đảm sự công bằng trong giáo dục. Trường chủ động lựa chọn giáo viên có năng lực để bố trí nhiệm vụ chuyên môn nhằm khai thác thế mạnh, tiềm năng của từng người; giao quyền chủ động cho giáo viên và tổ trưởng chuyên môn thực hiện nội dung chương trình và cam kết chất lượng giáo dục.

Trong khi đó, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở (trung học cơ sở) Yên Biên, phường Hà Giang 2 Phạm Thị Hoài Hương chia sẻ, nhà trường luôn hướng tới các tiêu chuẩn cao hơn về chất lượng giáo dục và trải nghiệm học tập cho học sinh. Thông qua các cụm sinh hoạt chuyên môn do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, trường nắm bắt tình hình và chủ động chia sẻ giải pháp với các đơn vị khó khăn…

Nhờ nỗ lực của của các thầy, cô giáo và chính quyền địa phương, công tác phổ cập giáo dục trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đạt nhiều chỉ tiêu tích cực. Tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi đến trường đạt 99,95%; 100% trẻ hoàn thành chương trình giáo dục mầm non. Ở cấp tiểu học, gần 100% trẻ 6 tuổi vào lớp 1; 97% trẻ từ 14 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học; hầu hết các xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3. Đối với trung học cơ sở, tỷ lệ thanh, thiếu niên tốt nghiệp đạt trên 90%, nhiều địa phương đạt chuẩn phổ cập mức độ 2 và 3.

Với những kết quả đạt được, tỉnh Tuyên Quang đủ điều kiện đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 2, phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 1 và xóa mù chữ mức độ 1 trong năm 2025.

Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, phấn đấu đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, trung học cơ sở mức độ 2; tiếp tục củng cố kết quả xóa mù chữ.

Tăng cường dạy và học ngoại ngữ

Trong bối cảnh hiện nay, ngoại ngữ được xác định là một trong những công cụ quan trọng để hội nhập quốc tế. Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn (phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang) Lý Thị Hương Mai cho biết, thực hiện Nghị quyết số 71, thời gian qua, trường đang thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy và học môn tiếng Anh. Với sáng kiến “cô học, trò cùng học”, từ ngày 24/3/2026, vào tiết 5 các ngày thứ hai và thứ ba hằng tuần, tất cả cán bộ, giáo viên của trường tham gia lớp học tiếng Anh giao tiếp. Hiện tại, giáo viên đã áp dụng dạy song ngữ (viết tiêu đề bài bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh).

Sau một thời gian triển khai, cô giáo Vũ Vân Anh, giáo viên môn tiếng Anh chia sẻ, giáo viên các bộ môn đã mạnh dạn hơn, có thể sử dụng các câu chào hỏi, giao tiếp cơ bản bằng tiếng Anh trong khuôn viên trường và trên lớp. Tinh thần tham gia của giáo viên tích cực và hứng thú hơn so với giai đoạn đầu. Xác định giáo viên là yếu tố then chốt trong đổi mới giáo dục, bên cạnh sự nỗ lực của giáo viên môn tiếng Anh, các giáo viên bộ môn cũng ngày càng đóng góp đáng kể trong việc thúc đẩy, nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong trường phổ thông. Đối với học sinh, nhìn chung các em có nền tảng tiếng Anh tốt, có khả năng sử dụng tiếng Anh ổn định trong các tiết học. Nhiều học sinh tự tin và có kỹ năng giao tiếp trực tiếp với người nước ngoài.

Tại Hà Nội, bộ môn tiếng Anh đã bổ trợ tiếng Anh cho các khối, lớp theo định hướng phát triển năng lực của học sinh, phù hợp chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.

Theo Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Yên Hòa (phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội) Lê Hồng Chung, nhà trường thường xuyên tổ chức dạy học theo chuyên đề, tập trung vào những kỹ năng cần thiết như: Nghe, nói, đọc, viết, nhất là kỹ năng đọc, viết. Các chuyên đề được thiết kế linh hoạt, sát với thực tế và nhu cầu của học sinh và chuẩn đầu ra. Nhóm chuyên môn xây dựng các dạng bài tập đa dạng, phù hợp từng đối tượng, bảo đảm việc học đạt hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó, công tác bổ trợ cũng được trường chú trọng phát huy tính tự học của học sinh. Học sinh được hướng dẫn phương pháp đọc hiểu văn bản và khuyến khích đọc báo nước ngoài hằng ngày để mở rộng vốn từ vựng, nâng cao kiến thức xã hội và rèn luyện tư duy phản biện. Thầy, cô giáo trong nhóm tiếng Anh cũng giới thiệu cho học sinh các trang web tự học hiệu quả, giúp các em tiếp cận nhiều nguồn tài liệu phong phú và thực hành luyện tập...

Công tác phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở tiếp tục được các địa phương quan tâm nhằm củng cố, duy trì kết quả và từng bước phấn đấu đạt chuẩn mức độ cao hơn. Triển khai chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nâng cao chất lượng dạy và học Ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh ở các cấp học và trình độ đào tạo.

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đánh giá, công tác phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở tiếp tục được các địa phương quan tâm nhằm củng cố, duy trì kết quả và từng bước phấn đấu đạt chuẩn mức độ cao hơn. Triển khai chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nâng cao chất lượng dạy và học Ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh ở các cấp học và trình độ đào tạo. Đến nay, tất cả cơ sở giáo dục đã triển khai dạy tiếng Anh bắt buộc. “Mặc dù không còn là môn thi bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 và những năm gần đây, nhưng thực tế, vẫn có hàng trăm nghìn thí sinh lựa chọn dự thi môn tiếng Anh, điều đó thể hiện sự quan tâm của các cơ sở giáo dục và học sinh đối với môn học này”, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.

​