Đưa STEM vào trường học để chuẩn bị nguồn nhân lực cho kỷ nguyên số

Giáo dục STEM đang được nhìn nhận là nền tảng quan trọng để hình thành nguồn nhân lực cho nền kinh tế số và các ngành công nghệ chiến lược trong tương lai. Đây là một hướng tiếp cận giáo dục mới nhằm rèn luyện tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh ngay từ sớm.

Giáo dục STEM được nhìn nhận là nền tảng quan trọng để hình thành nguồn nhân lực cho nền kinh tế số và các ngành công nghệ chiến lược trong tương lai.
Giáo dục STEM được nhìn nhận là nền tảng quan trọng để hình thành nguồn nhân lực cho nền kinh tế số và các ngành công nghệ chiến lược trong tương lai.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xu hướng này đang được thúc đẩy mạnh mẽ thông qua các tiết học STEM, hoạt động ngoại khóa và nhiều sân chơi khoa học dành cho học sinh phổ thông.

Vòng chung kết toàn quốc cuộc thi Green STEM 2026 diễn ra ngày 24/5 tại Hà Nội, là một trong những hoạt động tiêu biểu, góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo khoa học và khả năng tiếp cận công nghệ cho học sinh. Cuộc thi do Viện Khoa học giáo dục và Phát triển kỹ năng thuộc Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam tổ chức.

Tiến sĩ Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, Trưởng Ban chuyên môn cuộc thi phát biểu ý kiến.

Tiến sĩ Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, Trưởng Ban chuyên môn cuộc thi phát biểu ý kiến.

Phát biểu tại sự kiện, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, Trưởng Ban chuyên môn cuộc thi, Tiến sĩ Nguyễn Quân cho rằng, trong bối cảnh đất nước đang triển khai mạnh mẽ các chủ trương lớn theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết 71 về đột phá giáo dục và đào tạo, việc đưa STEM vào trường học từ sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo ông, STEM không chỉ giúp học sinh tiếp cận khoa học-công nghệ mà còn tạo nền tảng để nâng cao năng lực công nghệ số cho thế hệ trẻ, chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Tiến sĩ Nguyễn Quân đồng thời đánh giá cao nỗ lực của ngành giáo dục trong việc thúc đẩy giáo dục STEM trong chương trình phổ thông, xây dựng đội ngũ giáo viên, học liệu và môi trường học tập giúp học sinh tiếp cận kiến thức khoa học từ sớm. Ông nhấn mạnh, nhiều học sinh từng tham gia các cuộc thi STEM sau này đã trưởng thành, tiếp tục có đóng góp trong lĩnh vực công nghệ số và chuyển đổi số quốc gia.

stem-toan-quoc-2026-30.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành, Hiệu trưởng Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội, Trưởng ban Giám khảo cuộc thi phát biểu ý kiến.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành, Hiệu trưởng Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội, Trưởng ban Giám khảo cuộc thi, Green STEM 2026 có sự tham gia của 33 đội thi đến từ 19 trường tiểu học và trung học cơ sở của Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên và Vĩnh Phúc.

Với chủ đề “Cân bằng sinh thái - Ecological Balance”, cuộc thi tập trung vào các nội dung như thiết kế cơ khí, robot, lập trình và các nhiệm vụ khoa học-công nghệ gắn với bảo vệ môi trường, tái chế, tiết kiệm năng lượng và xây dựng đô thị xanh.

Green STEM 2026 là sân chơi giúp các em học sinh có điều kiện phát huy năng lực bản thân.

Green STEM 2026 là sân chơi giúp các em học sinh có điều kiện phát huy năng lực bản thân.

Ban tổ chức cho biết, cuộc thi được xây dựng theo hướng “học qua trải nghiệm”, khuyến khích học sinh quan sát, đặt câu hỏi, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp. Các nội dung thi tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn liên quan tới môi trường, công nghệ xanh và phát triển bền vững. Theo Ban tổ chức, một trong những hạn chế hiện nay là STEM tại nhiều nơi vẫn bị hiểu đơn giản là lắp ráp robot hoặc lập trình, trong khi giá trị cốt lõi của STEM là hình thành tư duy khoa học và năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh.

Điểm nổi bật của Green STEM 2026 là cách tiếp cận tôn trọng năng lực và thế mạnh riêng của từng học sinh. Có em nổi bật ở cơ khí, có em mạnh về tư duy khoa học, thí nghiệm, trong khi nhiều học sinh có khả năng lập trình, điều khiển hoặc phân tích dữ liệu. Vì vậy, cuộc thi được thiết kế với nhiều bảng thi khác nhau để tạo điều kiện cho học sinh phát huy năng lực cá nhân.

stem-toan-quoc-2026-35.jpg
Các đội đạt giải Nhất của Green STEM 2026.

Kết quả chung cuộc, Ban tổ chức đã trao 6 giải Nhất, 11 giải Nhì và 16 giải Ba cho các đội thi xuất sắc. Những đội có thành tích nổi bật sẽ tiếp tục được lựa chọn, bồi dưỡng và đề cử tham gia World GreenMech Contest – sân chơi STEM quốc tế dành cho học sinh với sự tham gia của nhiều đội thi trong khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Đề xuất đãi ngộ 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư

Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút, giữ chân nhân tài, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Các đại biểu tham quan tại VCCA 2025. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Robot, AI và drone Make in Vietnam trước cơ hội bứt phá

Không chỉ là diễn đàn khoa học, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) hướng tới mục tiêu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược như robot, AI, drone và tự động hóa thông minh.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Khơi thông nguồn lực thể chế để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực bứt phá

Trong kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự kiến tạo phát triển, nơi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành động lực giải phóng mọi nguồn lực, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và sứ mệnh dẫn dắt ngành hạt nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Sáng 7/7, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (26/4/1976-26/4/2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và cống hiến cho ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Khách tham quan triển lãm Vietnam ETE & Greenergy Expo 2025.

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về công nghệ, thiết bị điện và sản phẩm tiết kiệm năng lượng

Triển lãm quốc tế lần thứ 19 về công nghệ, thiết bị điện (Vietnam ETE 2026) và sản phẩm tiết kiệm năng lượng, năng lượng xanh (Greenergy Expo 2026) sẽ diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội từ ngày 7 đến 9/10, kỳ vọng thu hút khoảng 20 nghìn lượt khách tới tham quan, làm việc và kết nối giao thương.

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.