Áp lực lạm phát gia tăng đối với nền kinh tế Nhật Bản

Chính sách đối phó với giá cả tăng cao trở thành một trong những chủ đề trọng tâm thu hút sự chú ý của cử tri trước cuộc bầu cử Thượng viện Nhật Bản sắp tới. Nhằm có được sự ủng hộ của cử tri, các chính đảng ở xứ sở Mặt trời mọc đang tập trung vào chủ đề này.

Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru. (Ảnh: XINHUA)
Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru. (Ảnh: XINHUA)

Cuộc bầu cử Thượng viện Nhật Bản dự kiến diễn ra vào ngày 20/7 tới và chiến dịch tranh cử chính thức bắt đầu từ ngày 3/7. Quyết định này được đưa ra sau khi chính phủ của Thủ tướng Ishiba Shigeru không gia hạn kỳ họp Quốc hội thường kỳ hiện tại, đồng nghĩa với phiên họp Quốc hội kéo dài 150 ngày đang diễn ra sẽ kết thúc theo kế hoạch vào ngày 22/6 tới. Tiến trình này diễn ra sau khi dự luật cải cách lương hưu cuối cùng được thông qua nhờ một thỏa hiệp vào phút chót giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền và đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản, lực lượng đối lập lớn tại Quốc hội.

Liên minh cầm quyền ở Nhật Bản gặp khó khăn trong việc thúc đẩy các dự luật tại Quốc hội sau khi mất thế đa số tại Hạ viện trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 10/2024. Hiện tại, LDP và đối tác liên minh là đảng Komeito đang đặt mục tiêu duy trì thế đa số tại Thượng viện trong cuộc bầu cử sắp tới.

Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru, Chủ tịch LDP, mới đây chỉ thị LDP đưa vào cương lĩnh tranh cử Thượng viện chính sách hỗ trợ tiền mặt là 20.000 yen/người (khoảng 140 USD/người), đồng thời xem xét cộng thêm 20.000 yen cho mỗi trẻ em và cho mỗi người lớn thuộc hộ gia đình được miễn thuế cư trú. Dự kiến, quy mô ngân sách cần thiết cho giải pháp này là 3.000 tỷ yen (20 tỷ USD) và không phụ thuộc vào trái phiếu quốc gia vốn đang thâm hụt lớn, mà sẽ huy động từ nguồn thu thuế một cách phù hợp.

Nhật Bản cần định hình một nền kinh tế mạnh mẽ, cụ thể với trọng tâm là tăng trưởng tiền lương vượt lạm phát.

Thủ tướng Ishiba Shigeru

Ngay trước cuộc bầu cử, Thủ tướng Ishiba Shigeru cũng đưa vào cam kết của LDP tuyên bố Nhật Bản nên đặt mục tiêu nâng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) danh nghĩa - giá trị của tất cả hàng hóa và dịch vụ cuối cùng theo giá thị trường hiện tại - lên 1 triệu tỷ yen (7.000 tỷ USD) vào năm 2040, đồng thời thúc đẩy tăng thu nhập bình quân hơn 50% trong cùng giai đoạn.

Theo ông Ishiba, Nhật Bản cần định hình một nền kinh tế mạnh mẽ, cụ thể với trọng tâm là tăng trưởng tiền lương vượt lạm phát. Khẳng định rằng ba thập kỷ cắt giảm chi phí của nền kinh tế đang đi đến hồi kết, Chính phủ Nhật Bản nhấn mạnh, tăng lương là nền tảng của chiến lược tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, để giải quyết giá gạo tăng cao gấp đôi so với năm trước, Chính phủ Nhật Bản cam kết thực hiện các biện pháp toàn diện, bao gồm các bước tạo điều kiện phân phối gạo dự trữ của chính phủ, xem xét lại chính sách diện tích canh tác ruộng lúa một cách chi tiết để bảo đảm nguồn cung lương thực ổn định.

Với cam kết này, Thủ tướng Ishiba Shigeru được cho là đang nhắm mục tiêu vào một trong những chính sách nông nghiệp nhạy cảm và cố hữu nhất của Nhật Bản. Khi giá gạo tăng, ông Ishiba đã ra tín hiệu sẵn sàng cải tổ hệ thống điều chỉnh sản xuất vốn tồn tại hàng thập kỷ của Nhật Bản, nhằm chống lại các đảng đối lập đưa ra chính sách dân túy là cắt giảm thuế tiêu dùng để hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình.

Ông Ishiba phản đối sửa đổi thuế, bày tỏ lo ngại rằng điều này có thể cản trở nỗ lực của chính phủ nhằm bảo đảm đủ nguồn tài trợ cho các chương trình an sinh xã hội và lương hưu vào thời điểm “sức khỏe tài chính” của Nhật Bản đang ở mức tệ nhất trong các nền kinh tế lớn.

Ở chiều ngược lại, hầu hết các đảng đối lập đều chủ trương giảm hoặc bãi bỏ thuế tiêu dùng như một trong những giải pháp trọng điểm nhằm chuẩn bị cho cuộc bầu cử Thượng viện.

Theo đó, Đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ) đề xuất giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm xuống 0% trong vòng một năm, bắt đầu từ tháng 4/2026, và chuyển sang chính sách khấu trừ thuế kết hợp với trợ cấp. CDPJ cũng chủ trương hỗ trợ 20.000 yen/người cho đến khi thực hiện giảm thuế. Đảng Duy Tân Nhật Bản đề xuất bãi bỏ tạm thời thuế tiêu dùng đối với thực phẩm đến tháng 3/2027, đồng thời giảm 60.000 yen/năm tiền bảo hiểm xã hội cho mỗi người trong độ tuổi lao động hiện tại…

Các chính đảng ở Nhật Bản đều theo đuổi cách đối phó giá cả leo thang và coi đây là trọng tâm chính sách nhằm thu hút sự quan tâm của cử tri cho thấy áp lực lạm phát ngày càng tăng đối với nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Các chính sách ấy cũng sẽ là một yếu tố quan trọng quyết định vị thế của các đảng chính trị ở Nhật Bản trong cuộc bầu cử Thượng viện.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.