Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Câu nói ấy tưởng chừng như chỉ nằm lại ở quán bún nhỏ. Thế nhưng những ngày qua ở nhiều sạp hàng, cửa hiệu hay khu chợ, người ta cảm nhận thấy cùng một tông giọng. Không phải ai cũng nói về cùng một việc. Người nhắc hóa đơn. Người nhắc thủ tục. Người nhắc quy định mới. Nhưng họ đều dừng lại ở một chữ, cẩn thận. Không khí không hẳn là ảm đạm, nhưng cũng không hẳn là hứng khởi.

Trong bối cảnh đó, ngày 24/8, Quốc hội bỏ phiếu thông qua Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp. Mức giảm là 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân với các doanh nghiệp hay hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm. Một tín hiệu tích cực đối với những người làm kinh doanh.

Người chở hàng vừa khệ nệ vác vào một túi rau thơm. Tay bà chủ ngập ngừng trên cuốn sổ nhỏ. Ai đó vừa gọi thêm bát bún không hành.

Mỗi bát bún bán trong ngõ nhỏ chỉ khoảng 35 nghìn đồng. Người ăn đã hài lòng với mức giá ấy. Khách quen chỉ đặt tiền lên bàn và ra về trong im lặng.

Sự im lặng đó từng là điều rất bình thường. Mỗi bát bún bán ra thêm mang đến niềm vui nhỏ cho chủ quán. Giờ đây mỗi bát bún còn mang theo mình rất nhiều thứ khác. Để bán được bát bún, chủ quán phải đi qua không ít yêu cầu khác nhau: đăng ký hộ kinh doanh, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy, rồi đến thuế, lao động nếu có thuê người... Có những quy định được thuộc nằm lòng. Có những quy định chỉ đến khi ai đó hỏi mới giật mình nhớ ra. Chỉ trong thời gian ngắn, liên tiếp xuất hiện những vụ xử lý sai phạm về hóa đơn, kê khai thuế hay vệ sinh an toàn thực phẩm.

Cùng với những quyết nghị giảm gánh nặng cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh, Quốc hội cũng đang xem xét, sửa đổi và thông qua nhiều đạo luật trong một kỳ họp với nhịp độ rất nhanh. Mỗi quy định mới lại thêm một việc phải nhớ. Cùng với sự phát triển của xã hội, những yêu cầu để một quán nhỏ vận hành đúng quy định cũng ngày một nhiều hơn. Hiển nhiên, khi xã hội càng vận hành bởi nhiều luật, sự công bằng và minh bạch càng được đề cao, quyền lợi của mỗi bên càng được bảo đảm. Chỉ là, khi công cụ kiểm soát siết chặt nhanh, không ít người bị cuốn vào cùng một không khí… e dè.

Nồi nước dùng đã cạn, vài người khách đến muộn. Có người vui vẻ hẹn hôm sau. Có người ngúng nguẩy bước sang hàng kế bên. Ánh mắt của bà chủ hướng về phía những người trong gia đình, mỗi người đang góp một tay vào quán nhỏ: "Chắc cũng phải tính lại thôi".