Nhớ bánh mì phố Huế

Tôi gốc gác tỉnh lẻ, định cư ở phố phường cũng ngót chục năm, ấy vậy mà có lần suýt dỗi hờn một người bạn dân Hà Nội gốc khi họ đỗ xe bên vỉa hè phố Huế, đối diện rạp Đại Nam, bảo tôi xuống mua vài chiếc bánh mì. Giữa cơn nắng tháng sáu oi nồng, lúc bữa cơm dẫu thêm canh cua cà pháo chưa chắc đã đưa nổi lưng bát, ai lại ghé mua bánh mì, còn phải nối vào cuối hàng người dài dằng dặc chờ đợi. Nhưng chờ đợi rồi mới thấy mọi sự đều có nguyên do.

Ảnh: MINH LÊ
Ảnh: MINH LÊ

Đó là một cửa hiệu lâu đời, từ tủ xếp bánh, khay đựng nhân đến chiếc ghế gỗ bà chủ ngồi đều nhỏ nhắn. Bạn tôi kể, đã nhiều năm rồi, quán vẫn nguyên chủ ấy, khách đông nườm nượp cứ việc lặng lẽ xếp hàng. Bà chủ xong công đoạn rạch bánh mì, cho nhân vào, chuyển sang tay khách, mọi người tự tiến đến mặt tủ kính có hai khay đựng muối ớt và sốt cho vào tùy ý. Thi thoảng, chủ quán gọi vọng vào bên trong: “Cho thêm pa-tê nhé”, “Thêm chút lạp xưởng đi”..., tức khắc có người nhà mang đồ ra. Thoạt trông, hiệu bánh ấy chẳng có gì đặc biệt. Vẫn là những chiếc bánh mì vỏ xốp mỏng, bên ngoài giòn rụm bên trong dẻo mềm đặt cạnh khối pa-tê vuông vức phía trên phủ lớp mỡ mỏng trong veo luôn được bàn tay sạch sẽ, mau mắn xắn rất gọn gàng. Song, vì chờ đợi khá lâu nên ai tinh ý bèn nhận ra cả khách hàng lẫn chủ quán đều kiệm lời, nền nã. Họ như quen biết, hiểu nhau từ năm nảo năm nào.

Bánh mì ở đây không phong phú, phì nhiêu với nhiều chủng loại, nhiều nhân và đầy đủ rau sống, dưa góp, nước sốt tràn trề mà gọn gàng bao bọc những lát thịt, xá xíu, lạp xưởng nhiều mỡ, pa-tê mỏng dính thêm lớp bơ thơm lựng phết sâu bên trong lớp ruột bánh mì trắng tinh, mềm ẩm. Đến muối ớt, nước sốt hiệu này cũng thật lạ. Thứ gia vị ấy không hề cầu kỳ, bắt mắt mà tinh tế đến thành thực, nhẹ nhàng. Khách chưa từng thưởng thức bánh của hiệu hoặc người vụng về đôi chút hẳn gặp rắc rối khi nhón trong tay cầm chiếc thìa con con tự rưới xíu xiu gia vị. Nhớ là chỉ một xíu xiu thôi, ban đầu là muối ớt, sau đó là nước sốt, thành hai dải mỏng manh dọc chiều chiếc bánh. Chẳng riêng gì những vùng miền khác, mà chính ở mảnh đất Hà thành này, bánh mì phố Huế cũng khác mọi phố phường còn lại.

Bạn tôi lại nhẩn nha kể về ký ức những năm tháng sau giải phóng Thủ đô, bánh mì có nhân đương nhiên là thức quà xa xỉ khi tất cả nguyên liệu đều chờ phân phối bằng tem phiếu. Hàng bánh mì mà tôi suýt hờn dỗi đứng xếp hàng có từ ngày đó. Bạn tôi cũng lẫm chẫm theo chân người lớn trong nhà ra phố xếp hàng, cặp mắt thơ ngây trông ngóng vào món quà xa xỉ của tuổi thơ. Từ thuở ấy đến tận bây giờ, sáng trưa chiều đều có những hàng dài người nối nhau chờ đợi.

Thỉnh thoảng, tôi lại nhớ bánh mì phố Huế. Cũng như hàng người xếp dài chờ đợi, như bà chủ quán chẳng mong mở rộng quy mô, quảng cáo thương hiệu, bao năm cứ nhẩn nha rạch bánh, thêm nhân, gọi vọng vào trong nhà... nỗi nhớ của tôi dần dà thêm gần gũi mà sâu nặng.