Cách đây chưa lâu, một trong những CTCK thế mạnh trong nghiệp vụ phân tích nghiên cứu là BSC cũng hạ dự báo VN-Index trong năm 2026 từ mức 1.954 điểm xuống 1.750 điểm.
Những người tinh ý sẽ dễ dàng nhận ra thông lệ trong dự báo thị trường chứng khoán (TTCK) là tính tương đồng khá cao từ nhiều phía. Ngoài chuyện tương đồng về tầm nhìn, năng lực, nghiệp vụ… thì còn có yếu tố hạn chế rủi ro, theo kiểu đúng cùng đúng mà sai thì cũng giống nhau. Nếu trở thành thiểu số dự báo sai thì những ảnh hưởng về mặt danh tiếng hay uy tín nghề nghiệp sẽ không được tốt, nên giải pháp dự báo có sự tương đồng nhau thường được lựa chọn.
Vì vậy, khi các CTCK bắt đầu điều chỉnh dự báo, và cũng có sự khác nhau trong các mức điều chỉnh, có thể thấy đây là lúc bộ phận phân tích thể hiện năng lực, đồng thời cho thấy cá tính của mình. Chưa bàn đến yếu tố chính xác, luôn là thách thức hàng đầu của dự báo, thì cá tính của các bộ phận phân tích cũng phát ra nhiều tín hiệu tích cực. Các CTCK đương nhiên sẽ phải có trách nhiệm trong việc chứng minh và bảo vệ dự báo của mình, qua đó cũng sẽ có những tương tác phù hợp cho nhà đầu tư (NĐT) là khách hàng của mình. Bản thân CTCK có thể vượt ra vùng an toàn cũng cho thấy sự tự tin và đây là nền tảng để kỳ vọng những ý tưởng đột phá xuất hiện.
Sở dĩ phải đặt ra vấn đề ý tưởng mới cho dự báo vì diễn biến của VN-Index trong thời gian qua đã tạo ra không ít thách thức. Nhiều năm qua, đã có các phân tích về VN-Index theo hướng nếu ngoại trừ một số hay một nhóm cổ phiếu (CP) nào đó thì giá trị sẽ là bao nhiêu. Sở dĩ có cách làm này là vì hiện tượng thiểu số CP vốn hóa lớn lại có tác động mạnh mẽ đến chỉ số, tức là có thể đa số CP khác giảm, nhưng chỉ cần thiểu số CP vốn hóa lớn tăng là chỉ số tăng. Như vậy, cho dù chỉ số có tăng, nhưng nếu chọn sai CP thì hiệu quả danh mục không cao, thậm chí thua lỗ.
Việc tăng/giảm của chỉ số vẫn luôn có những giá trị riêng, biểu hiện được các yếu tố tổng thể của thị trường, hoặc các sản phẩm phái sinh vẫn có giá quy chiếu theo các chỉ số, nhưng theo thời gian, cần những yếu tố mang tính chi tiết và thực dụng hơn. Chẳng hạn, CTCK thường đưa ra dự báo và chỉ số nhưng kèm theo đó sẽ là danh mục CP hoặc tiềm năng các ngành nghề được khuyến nghị, mà đây lại là yếu tố quan trọng nhất. Điều NĐT quan tâm sẽ là ngành nghề nào, CP nào có khả năng vượt lên, tức là sẽ tăng mạnh hơn xu hướng chung, hoặc CP nào sẽ có tính phòng thủ cao trong trường hợp thị trường không thuận lợi. Sau cá tính của CTCK, điều NĐT cần nhất sẽ là tính thực dụng.