"Tôi sẽ không để các em thất bại"
"Khi tôi làm việc trong các trường công ở Chi-ca-gô (Chicago), tôi thường nghe các giáo viên kháo nhau rằng họ "phát bệnh vì lũ trẻ này". Khi mọi người đều giữ tâm thế như vậy, tất nhiên học sinh sẽ bị ảnh hưởng" - Collins kể lại. "Nếu các giáo viên không nhiệt tình với công việc họ đang làm, lũ trẻ có thể cảm nhận rõ ràng điều đó".
Năm 1975, sau 14 năm làm việc ở các trường công Chi-ca-gô và nhận ra sự thiếu lòng tin vào con người của nền giáo dục bấy giờ, Collins quyết định mở một trường tư, bằng 5.000 USD tiền tiết kiệm, bắt đầu với chỉ sáu học trò, bao gồm hai trong ba đứa con của chính bà. Ngôi trường của Collins là "một cuộc cách mạng" vào thời điểm ấy, với phương pháp giáo dục hoàn toàn mới.
Học sinh của trường ban đầu được đánh giá là "không thể dạy nổi" hoặc "không thể cải tạo", có gia cảnh rất khó khăn. Đa số đều có vấn đề với cha mẹ, hoặc trường học, hoặc... cả hai. Nếu là ở trường công, đó là những thành phần cá biệt, thậm chí là "cái gai trong mắt" những giáo viên. Nhưng, Collins không nghĩ vậy: "Trên khắp đất nước này, các giáo viên tồi thì hay quát mắng, la hét, và học sinh sẽ gào lên đáp trả. Các giáo viên tốt mở những lớp học đầy sự hào hứng cho học sinh. Giáo viên tốt sẽ đi tìm câu trả lời để giải quyết các vấn đề, trong khi giáo viên tồi chỉ biết đổ lỗi cho lý do là học sinh không chịu học".
Triết lý của Marva Collins được tóm tắt trong lời hứa của bà với các học sinh: "Tôi sẽ không để các em thất bại!". Bà cũng có niềm tin sắt đá vào các học trò: "Nếu giáo viên tin rằng những đứa trẻ không thể học nổi, thì tất nhiên là chúng sẽ không học. Nếu giáo viên tin rằng xuất thân của học sinh có thể ảnh hưởng đến những thành tựu chúng có thể vươn tới, các chương trình giảng dạy sẽ làm cho đứa trẻ không thể tiếp thu". Với Collins, sự xuất sắc trong học tập không phải thứ độc quyền chỉ dành cho những học trò có tiền và "lý lịch" đẹp.
Và bà luôn cố gắng phá vỡ các rào cản khiến học sinh không chú tâm học tập: "Tôi nói với các giáo viên của mình rằng nếu học sinh không thể ngồi yên, giáo viên có trách nhiệm phải tìm ra lý do. Có lẽ là "lớp học quá nóng", hoặc cách dạy của chúng ta có vấn đề. Chúng tôi sẽ không chấp nhận thất bại, và luôn có một lý do nào đó ngăn cản các học sinh thành công".
Tác phẩm kinh điển cho học sinh lớp sáu
Collins loại bỏ hết những sách soạn riêng cho học sinh tiếp thu chậm, áp dụng một chương trình bị cho là "điên" và "không tưởng" bấy giờ. Học sinh lớp một đã biết về đại số và hình học; học sinh lớp hai tiếp cận thiên văn học; học sinh lớp năm học tiếng Latin; và học sinh lớp sáu được đọc những tác phẩm của Nít-sơ (Nietzsche, nhà triết học Đức) hay Vôn-te (Voltaire, nhà tư tưởng Pháp), So-xơ (Chaucer, nhà thơ Anh thời Trung đại), văn hào Anh Sếch-xpia (Shakespeare) và đại văn hào Nga Lép Tôn-xtôi (Lev Tolstoy). Đọc sách là một trong những phương pháp cơ bản trong triết lý giáo dục của Collins, nhưng những quyển sách như thế bị các giáo viên thời ấy cho là vượt quá xa khả năng của các học sinh xuất sắc, chứ chưa nói đến những học sinh cá biệt. Bà không chỉ dạy học sinh đọc và viết, mà còn cho chúng tiếp cận với những tri thức lớn của nhân loại, không phân biệt một cách đầy định kiến như giáo dục Mỹ đương thời.
Đó là lúc giáo dục chuyển mình, trong một cuộc thai nghén vất vả, đau đớn, nhưng xứng đáng. Giáo viên của các trường công giống như thần thánh, bảo gì học sinh nghe nấy và dạy theo phương pháp thụ động. Collins, ngược lại, sử dụng phương pháp Xô-crát (Socrate - truy vấn) có sửa đổi, để có thể dạy từ cấp độ tiểu học. Những đứa trẻ được đối thoại để tìm ra chân lý, và giờ dạy học biến thành một cuộc đối thoại tập thể đầy tích cực. Giáo viên chỉ là người định hướng liều lượng thông tin phục vụ cho cuộc đối thoại ấy.
Trong nhiều năm, Collins và phương pháp giáo dục của bà đã vấp phải một làn sóng phản đối mạnh mẽ, dù bà đã giải thích rất kỹ về nó trong hàng trăm chương trình truyền hình lẫn trên các tạp chí danh tiếng (như Time, Life, Newsweek, Forbes, Ebony, Essence vàThe Wall Street Journal). Đầu thập niên 1980, sau khi bộ phim về cuộc đời Collins có tên "The Marva Collins Story" ra mắt, người ta cáo buộc rằng bà đã tuyển chọn học sinh rất kỹ càng và thao túng các kết quả kiểm tra để làm nên một bộ phim quảng cáo. Nhân cách của Marva bị nghi ngờ. Trong cùng một năm, báo chí gọi Collins là một "siêu giáo viên", đồng thời coi bà là một "người phụ nữ nham hiểm".
Vượt qua tất cả những rào cản ấy, phải mất 15 năm, Collins mới thật sự làm thay đổi nền giáo dục Mỹ. Kể từ khi chương trình đào tạo phương pháp giảng dạy mới bắt đầu ở Ô-kla-hô-ma (Oklahoma) vào năm 1991, Collins đã đào tạo hàng chục nghìn giáo viên, với trọng tâm là tăng cường khả năng tạo cảm hứng cho học sinh. Năm 1996, bà được giao nhiệm vụ giám sát ba trường công lập ở Chi-ca-gô đang trong thời gian quản chế vì kết quả học tập quá yếu kém của các học sinh, và đã thành công rực rỡ. Năm 2004, Collins được trao Huân chương Quốc gia vì con người nhờ những cống hiến không biết mệt mỏi ấy.
"Cuộc cách mạng Collins"
Tờ Nhật báo phố Uôn (The Wall Street Journal) vào thời điểm ấy bình luận một cách mỉa mai rằng những tranh cãi quanh Collins giống như "một câu chuyện về đường lối giáo dục ở đất nước này, đặc biệt là giáo dục ở khu vực nội thành, nơi các trường công lập đã thất bại thảm hại. Thành công của riêng bà Collins đã "mời gọi" sự phản đối, bởi đây chẳng khác nào một sự sỉ nhục đối với những thất bại đó". Những lời chỉ trích chủ yếu xuất phát từ giáo viên các trường công lập ở Chi-ca-gô và một số phụ huynh bất mãn, nhưng Collins không bao giờ thay đổi. Chính lịch sử nền giáo dục Mỹ đã thay đổi vì sự kiên định ấy. Sau "cuộc cách mạng Collins", giáo dục đã tìm lại được niềm tin vào con người, để thật sự đặt con người vào vị trí trung tâm. Trong mắt Collins, học trò nào cũng có một tiềm năng phi thường ngủ quên, và việc của người thầy là tìm mọi cách đánh thức nó.
C.Ta-mác-kin (Civia Tamarkin), đồng tác giả với Collins trong cuốn sách giáo dục nổi tiếng Marva Collins Way (Con đường của Marva Collins)nói rằng Marva luôn nhắc đi nhắc lại: "Giáo dục không phải là một công việc. Đó là một dịch vụ đầy nhân văn, và cũng phải được coi là một nhiệm vụ - nhiệm vụ thúc đẩy lòng ham muốn tìm hiểu và chinh phục ở những đứa trẻ".
