Tại giải vô địch thế giới mới đây, hạng cân 56 kg nam quen thuộc đã trở thành cuộc đấu riêng của cử tạ Việt Nam, khi Thạch Kim Tuấn “ẵm trọn” ba HCV (cử giật, cử đẩy, tổng cử), còn người đồng đội Trần Lê Quốc Toàn đoạt hai HCB, một HCĐ. Dù thông số chuyên môn của hai tuyển thủ Việt có thể chưa cao so với các giải trước, song những thành tích này vẫn hết sức thuyết phục. Bởi, ngoài giá trị chuyên môn, chúng còn mang niềm tự hào về sự trong sạch. Cần nhớ rằng ngay trước giải, qua nhiều hình thức kiểm tra, Liên đoàn Cử tạ thế giới đã cấm tới chín quốc gia tham dự.
Quan trọng hơn, với chiến tích xuất sắc này, hạng cân 56 kg nam đã một lần nữa minh chứng đẳng cấp hàng đầu thế giới của cử tạ Việt Nam. Trong 10 năm trở lại đây, ngoại trừ Trung Quốc, duy nhất Việt Nam luôn duy trì được lực lượng dồi dào và khả năng tranh chấp huy chương liên tục tại mọi cuộc đấu quốc tế. Cũng hiếm nền cử tạ nào lại đang sở hữu ba hảo thủ quốc tế tầm cỡ ở một hạng cân như chúng ta: Bên cạnh “bộ đôi vàng” Kim Tuấn - Quốc Toàn là tài năng trẻ 21 tuổi Nguyễn Trần Anh Tuấn (cũng đang đứng trong tốp 10 thế giới, từng đoạt ba HCB Trẻ thế giới).
Song song với sự thống trị ở hạng 56 kg nam, hạng 48 kg nữ phần nào vẫn giữ được ổn định ở mức áp sát nhóm có huy chương. Và thêm một cột mốc: Lần đầu, cử tạ Việt Nam có huy chương, thậm chí là HCV tại hạng 62 kg nam, với sự tỏa sáng của đô cử đang lên Trịnh Văn Vinh (ảnh dưới).
Tất cả những thành tích ấy một lần nữa chứng minh tiềm lực hùng hậu cũng như định hướng đúng đắn của cử tạ Việt Nam, nhất là việc tập trung đầu tư cho một số hạng cân nhỏ.
Tuy vậy, sau hai thập kỷ gây dựng, dù đã có thành tích vươn tới đỉnh thế giới, song như một nghịch lý, cử tạ Việt Nam đến giờ vẫn phải đối mặt với điều kiện khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt, hệt như hồi khởi đầu.
Cả nước hiện tại chỉ có đúng ba phòng tập chuyên dụng ở đội tuyển quốc gia (ĐTQG) cùng hai địa phương là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Và thực tế, ngay cả ba phòng tập hiếm hoi này cũng chỉ mới đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu, chỉ ngang phòng tập phong trào của nhiều nước.
Éo le thay, với cử tạ Việt Nam, chuyện có phòng tập chuyên dụng với sàn gỗ để tập đã là quá may mắn. Trên mặt bằng chung, có tới 16 địa phương/đơn vị đang tiến hành đào tạo VĐV tại những địa điểm vô cùng khó tin, ở dưới gầm SVĐ, sân ngoài trời hay thậm chí ga-ra ô-tô… Tất cả đều chỉ trên nền đất hay nền xi-măng được lót đệm cao-su. Ngoài những quả tạ giá rẻ, khác xa với chuẩn quốc tế, các đô cử - vốn phải chịu hàng trăm tấn trọng lượng hàng tháng - không hề có các thiết bị bổ trợ, không được chăm sóc y học và hưởng mức dinh dưỡng chỉ 100-150 nghìn đồng mỗi ngày.
Khi Hoàng Anh Tuấn mang về tấm HCB lịch sử tại Olympic 2008, cả môn cử tạ chỉ được nhận ngân sách khoảng 50-60 nghìn USD mỗi năm cho việc tập huấn, thi đấu quốc tế, mua sắm trang thiết bị dụng cụ, thuốc men… Mức đầu tư sau đó có được tăng lên qua từng năm, song tối đa cũng chỉ khoảng 100.000 USD, tương đương hơn 2 tỷ đồng. Với khoản kinh phí ít ỏi ấy, Bộ môn cử tạ của ngành thể thao phải cân đối, tính toán đủ kiểu mới có thể cử ĐTQG dự tranh 2-3 giải đấu, cũng như ưu tiên cho một vài ngôi sao như Kim Tuấn hay Quốc Toàn được xuất ngoại rèn giũa ngắn hạn.
Dù những người có trách nhiệm của ngành thể thao Việt Nam luôn coi cử tạ là môn “mũi nhọn” hàng đầu, song thực tế lại hoàn toàn khác. Cử tạ chưa từng nhận được sự quan tâm chăm lo xứng đáng, nếu không muốn nói còn thua kém nhiều môn khác có khả năng và thành tích quốc tế dưới mình hẳn một bậc. Ngành thể thao đang nhìn nhận cử tạ ở một góc độ quá hẹp - qua một vài hảo thủ - chứ không phải với tư cách của một môn gần như duy nhất hội đủ các yếu tố cần thiết trở thành “mũi nhọn” tầm quốc tế. Điều này, nhìn vào hạng 56 kg nam - nội dung mang về cả huy chương Olympic lẫn ngôi vô địch thế giới – có lẽ không ai còn có thể hoài nghi.
Những đô cử “khai sơn phá thạch” vẫn còn phải tiếp tục chấp nhận “sống chung” với nghịch lý này cho đến bao giờ?
| Chuyên gia Nguyễn Hồng Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Thể thao thành tích cao, ỦY BAN TDTT: Có đặt vào tương quan so sánh với quốc tế mới thấy cử tạ Việt Nam đã thực hiện được những điều phi thường như thế nào, khi mà vẫn chỉ đang “tay không bắt giặc”, rõ nhất ở các địa phương mà nhiều nhà quản lý đều đang không quan tâm với môn Olympic hàng đầu này. Tôi cho rằng, ngành thể thao phải có một chiến lược, giải pháp phát triển riêng cho môn cử tạ, để có thể biến nó thành một môn thế mạnh ổn định ở tầm cỡ thế giới. Chúng ta nên xem xét thành lập hẳn một Trung tâm huấn luyện đào tạo cử tạ quốc gia, như nhiều nước đang làm với các môn trọng điểm. |
| Ông Đỗ Đình Kháng, Tổng Thư ký Liên đoàn Cử tạ - Thể hình Việt Nam: Nhận thức và kinh phí chính là hai rào cản lớn nhất mà chúng tôi phải quyết tâm và nỗ lực giải quyết. Về nhận thức, nói thật, dù là môn Olympic truyền thống đồng thời cũng gây tiếng vang với một số gương mặt, chiến tích quốc tế song cử tạ chỉ mới tạo ra hiệu ứng với một vài địa phương. Về kinh phí, nếu chỉ trông vào nguồn bao cấp của Nhà nước hay sự chủ động của một vài địa phương, cử tạ Việt Nam vẫn khó có thể phát triển dài hơi và bài bản được. |
| Nhà vô địch thế giới Thạch Kim Tuấn “Tôi mới chỉ hài lòng về thành tích!” Với trọn vẹn ba lần đăng quang ở hạng 56 kg giải 2017, cộng thêm một lần bước lên ngôi cao nhất cách đây ba năm, đô cử 25 tuổi Thạch Kim Tuấn đã có bốn tấm HCV thế giới. Rất tự hào về thành tích, song Kim Tuấn vẫn thẳng thắn bày tỏ sự chưa hài lòng về những phương diện khác. “Phải thẳng thắn thừa nhận về mặt chuyên môn thuần túy rằng, nếu một số đối thủ sừng sỏ không vắng mặt vì bị cấm thi đấu, chuyện đoạt HCV - chứ chưa nói ba HCV - với tôi ở thời điểm này là quá khó. Có lẽ mức HCĐ là phù hợp. Tuy nhiên, ngoài sự phấn đấu nỗ lực của cá nhân tôi, đây còn là thành tích rất đáng tự hào của cử tạ Việt Nam, trong cơn bão doping của cử tạ thế giới. Tôi mới chỉ hài lòng về thành tích, còn về thông số chuyên môn với mức tổng cử 279 kg thì chưa, nhất là so với đỉnh cao 296 kg của chính mình. Cũng phải nói thêm rằng chấn thương của tôi bình phục chưa lâu. Trên thực tế, phong độ, thể lực mới chỉ hồi phục được khoảng 90%, và sự tiến triển như hiện tại đã là ngoài mong đợi. Tại SEA Games 29, tôi mới chỉ đạt tới mức tổng cử 269 kg một cách đầy khó khăn, và giờ tại giải vô địch thế giới đã tăng được 10 kg. Ngay sau giải vô địch thế giới, tôi sẽ bước vào một chiến dịch cao điểm chuẩn bị cho Asian Games 2018. Đây mới là đích nhắm chính, nơi tôi tin tưởng mình sẽ trở lại được đúng “đỉnh cao” để có thể tranh chấp HCV một cách sòng phẳng. Trong thời gian qua, cá nhân tôi đã nhận được sự chăm lo rất tốt, và hy vọng sẽ còn được quan tâm hơn, đặc biệt về mặt dinh dưỡng, thuốc men và có cơ hội đi tập huấn ở nước ngoài”. Vĩnh Hà (Thực hiện) |
