Ông Trần Bừa (73 tuổi, ở tổ 3 Cẩm Thanh), một nghệ nhân cao niên chuyên làm nhà từ cây dừa nước, có thâm niên hơn 60 năm làm nghề, cho biết: 'Trước đây lá dừa chỉ dùng để lợp chuồng trâu, bò. Những nhà nghèo cũng dùng loại lá này lợp nhà. Những năm gần đây, du lịch phát triển, những nhà hàng, quán cà-phê, khách sạn, khu du lịch bỗng ưa chuộng loại lá dừa lợp mái. 'Công trình' khi lợp bằng lá dừa vừa tạo nên nét dân dã, vừa rất mát mẻ nên được ưa chuộng, thành 'mốt' của nhiều nơi. Nhà lợp lá dừa có ưu điểm mùa nắng mát mẻ, mùa mưa không dột, mùa lạnh ấm áp, không khí trong nhà lúc nào cũng thoáng đãng, giá thành lại rẻ. Già cả như tôi, mỗi ngày đan được tám tấm lợp bằng lá dừa. Tiền công mỗi tấm là bảy nghìn đồng'.
Anh Lê Lý (50 tuổi, ở tổ 4 Cẩm Thanh) cho biết: Ðể làm một ngôi nhà từ dừa nước đẹp, bền... cần những người thợ Cẩm Thanh có tay nghề cao, công phu tỉ mỉ. Trước hết, chặt lá dừa về phơi khoảng ba tuần cho thật khô, tiếp đến tước lá dừa ra khỏi cành. Cành được kết lại dùng để làm những tấm trang trí. Lá dừa được kết lại với nhau thành những miếng dài khoảng nửa mét, rồi mang đi phơi sương cho lá dãn ra. Sau đó đóng nẹp tre nẹp những mảnh lá lên nhau, độ thưa dày tùy theo mức giá và yêu cầu của khách; kết lên một sườn tre đã được đóng sẵn trở thành những tấm phên lá chừng năm mét vuông. Tre để làm loại phên dừa phải là những cây tre suôn dài nhất, được ngâm dưới bùn một năm để không bị mối mọt. Quy trình khai thác và xử lý lá, cọng đều được tuân thủ nghiêm ngặt. Dừa phải được chặt vào tháng giêng, tháng hai. Cọng dừa phải phơi cho đến khi khô trắng mới sử dụng. Công đoạn khó nhất của nghề làm nhà dừa chính là công đoạn làm chốt tre để lợp những tấm dừa khô đã đan thành từng tấm. Mỗi chốt che được vót theo hình củ tỏi cầu kỳ, công phu. Phải là thợ lành nghề mới có thể làm được chốt tre vừa đẹp, vừa chắc chắn. Công đoạn lắp ghép nhà không có khuôn mẫu nào mà phụ thuộc hoàn toàn vào tay nghề, ý tưởng của người thợ lành nghề. Những người cao tuổi ở đây như bà Nguyễn Thị Tùng (65 tuổi), Nguyễn Thị Bốn (58 tuổi), Nguyễn Mãi (70 tuổi)..., đều có công ăn việc làm bằng cách chở lá dừa, kết lá dừa... đám thanh niên, có người tiền công lên đến 200.000 đồng/người/ngày.
Anh Lê Cho (37 tuổi, ở tổ 4, Cẩm Thanh), hiện là chủ thầu nhà lá dừa nước cho biết: 'Ðể thi công những ngôi nhà dừa quy mô, đẹp mắt, những người thợ làm nhà dừa nước ở Cẩm Thanh bắt đầu tổ chức thành các nhóm để việc thi công chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Mỗi thợ chính kèm theo 10 đến 15 thợ phụ. Khi có khách hàng yêu cầu làm nhà lá dừa, chủ thầu sẽ đến tận nơi, tìm hiểu vị trí, tư vấn kiểu mẫu. Sau khi thỏa thuận, thợ chính sẽ đo vẽ, ghi chép thông số rồi về làm tại nhà, phân công mỗi thợ phụ trách một bộ phận trong thời gian nhất định. Sau đó, từng bộ phận của nhà lá dừa được vận chuyển đến nơi, lắp ráp tại chỗ. Nhiều nhóm thợ đã thi công làm nhà dừa khắp mọi miền đất nước. Với giá thành 450.000 đồng một mét vuông (gồm mọi công đoạn thi công và vật liệu) nếu thi công ở gần, còn ở xa thì giá tiền sẽ cao hơn. Với mức giá thành như vậy, sau khi trừ chi phí, thu nhập của mỗi thợ khoảng 100.000 đến 120.000 đồng một ngày'.
Ông Lê Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Thanh cho biết: 'Xã Cẩm Thanh có hơn 1.930 hộ, trong đó hơn hai phần ba số hộ có nghề làm nhà lá dừa nước. Dừa nước Cẩm Thanh hiện diện trong nhiều khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng sang trọng trên cả nước. Khi nhu cầu làm nhà lá dừa nước đang ngày một tăng, ngoài việc các gia đình ở đây có thêm thu nhập, quan trọng nhất là nghề truyền thống của Cẩm Thanh được lưu giữ. Trong tương lai, ngành chức năng sẽ triển khai quy hoạch lại cả vùng dừa nước và hình thành một khu tổng hợp các khâu kỹ thuật của việc làm nhà dừa để du khách tham quan. Chúng tôi đang hướng đến việc xây dựng một thương hiệu dừa nước Cẩm Thanh. Và, nằm cách phố cổ Hội An khoảng 3 km, rừng dừa nước Bảy Mẫu từng là căn cứ địa cách mạng 'bất khả xâm phạm' trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Nơi đây, với hệ sinh thái độc đáo của rừng ngập mặn, nơi khu trú của nhiều loại động, thực vật, là địa danh lý tưởng của du khách khi đến tham quan 'Làng nghề dừa nước Cẩm Thanh'.
