Lựa chọn mới cho người yêu sách
Vừa qua, trong chương trình Ngày hội Làm bạn với sách lần thứ năm tại TP Hồ Chí Minh, lễ khai trương máy bán sách tự động đầu tiên của Việt Nam tại đường Phạm Ngũ Lão (quận 1) đã diễn ra trong niềm hân hoan của nhiều độc giả. Theo đại diện của Saigon Books, đơn vị thực hiện dự án máy bán sách tự động biết: Sẽ có 20 chiếc máy được đặt tại nhiều địa điểm thuộc khu vực trung tâm của thành phố như: đường sách Nguyễn Văn Bình, phố đi bộ Nguyễn Huệ, các siêu thị lớn, các quán cà-phê lớn, chung cư cao cấp... Để tạo sự hấp dẫn, các đầu sách được chọn bán tại đây sẽ là những cuốn best seller, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng độc giả. Dự kiến đến năm 2019 sẽ có thêm 100 máy đặt tại nhiều quận trên địa bàn thành phố.
Trong những ngày đầu vận hành, máy bán sách tự động đã thu hút sự quan tâm, chú ý của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ. Thực tế lâu nay sự xuất hiện của máy bán hàng tự động với các mặt hàng tiêu dùng thông thường đã dần trở nên quen thuộc với người dân sinh sống tại các đô thị lớn, tuy vậy sự ra đời của máy bán sách tự động vẫn tạo hứng thú với nhiều người dân. Điểm tiện dụng của các máy này là không chiếm nhiều diện tích, không cần người vận hành, túc trực, được đặt ở những địa điểm thuận tiện, sách bày trên các khay, có thông tin giới thiệu trên màn hình cảm ứng nên người mua dễ dàng lựa chọn và thanh toán đơn giản bằng tiền mặt hoặc thẻ ATM.
Có thể thấy với sự xuất hiện của chiếc máy tiện lợi này, giờ đây độc giả được tạo thêm điều kiện thuận lợi để sở hữu những cuốn sách mình ưa thích. Họ có thể nhẩn nha tìm kiếm, lựa chọn sách tại các hiệu sách truyền thống; hay ngồi tại nhà đặt mua trên mạng một cách dễ dàng; và cũng có thể trên đường đi làm về, dừng chân bên máy bán sách, trực tiếp lựa chọn cuốn sách mình quan tâm một cách nhanh chóng và giản tiện. Bởi vậy mô hình dù mới chỉ được áp dụng thí điểm tại TP Hồ Chí Minh, song độc giả tại nhiều tỉnh, thành phố cũng bày tỏ mong muốn các máy bán sách tự động sẽ sớm xuất hiện tại địa phương mình.
Những chuyển động tích cực
Nhiều năm qua, trong hoạt động xuất bản đã có những chuyển động tích cực phù hợp với xu thế chung và nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng. Điển hình là việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào các quá trình in ấn, xuất bản, phát hành sách. Dễ thấy nhất là bên cạch sách in truyền thống ngày càng được đầu tư công phu hơn về chất lượng in ấn và cách thức trình bày, thì sách nói (audio book), sách điện tử (ebook) cũng ra đời với các thương hiệu tiêu biểu như Ybook, Alezza,... và các nhà phát hành ebook dạng độc lập như Waka, Alezza, Komo... đã kịp thời đáp ứng trào lưu đọc sách mới của giới trẻ. Nhờ đó, thay vì phải mang theo người những cuốn sách cồng kềnh, giờ đây với các bản ebook, audio book, độc giả có thể trải nghiệm các tác phẩm thông qua các thiết bị điện tử như máy đọc sách Kindle, điện thoại, máy tính bảng,... Việc mua sách có thể thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi, bằng nhiều cách thức khác nhau, phù hợp thói quen, sở thích của mọi đối tượng bạn đọc.
Không chỉ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho độc giả, việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động xuất bản, phát hành sách còn giúp hình thành thói quen sinh hoạt văn minh trong cộng đồng. Cụ thể như sự xuất hiện của máy bán sách tự động sẽ giúp thay thế các quầy sách rong, lấn chiếm vỉa hè, gây mất mỹ quan đô thị, mà vẫn đáp ứng nhu cầu dừng mua sách trên phố của dân cư. Điều này không chỉ có ý nghĩa với các đơn vị xuất bản trong việc phát triển thị trường, mà có vai trò quan trọng trong việc khuyến khích, phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng và từng bước nâng cao dân trí. Chúng ta tin rằng khi có thêm những sự lựa chọn mới dành cho độc giả, sách sẽ ngày càng phát huy hiệu quả trong đời sống.