Giọt nước mắt cho ngày trở lại

Chuyến đi đặc biệt

Có mặt tại triển lãm, bà Tư cùng nhiều cựu tù Côn Đảo chọn mặc chiếc áo mầu cờ đỏ sao vàng. Dạo một vòng, nhìn ngắm thật kỹ gần 200 bức ảnh kể lại những tháng ngày kinh hoàng ở “địa ngục trần gian”, lắm lúc, bà Tư thấy đôi tay run rẩy. Bà nhớ như in những đòn tra tấn, hành hạ dã man ở chốn ngục tù, nơi nhiều đồng đội đã ra đi mãi mãi.

Thế nhưng, điều bà Tư nhớ nhất khi nhắc đến nhà tù Côn Đảo luôn là ý chí kiên cường, sự yêu thương, chia sẻ của những nữ tù chính trị ngày ấy. “Ở trong ngục, phụ nữ mà 52 ngày không cho tắm, ăn cơm với mắm thối, thiếu thốn thuốc men... Ở chung trại với tôi lúc đó có 5 chị đã hy sinh. Tôi có gia đình, được sống cảnh thanh bình, con cái học hành đàng hoàng nhưng các anh chị thì không. Tôi không bao giờ quên được những ngày cùng đồng đội chiến đấu tay không với giặc, quyết đợi ngày chiến thắng”, bà Tư kể lại.

Những hình ảnh đưa vào trong sách “Tử tù, cựu tù Côn Đảo - Ngày trở lại” và trưng bày tại triển lãm lần này được nhiếp ảnh gia Nguyễn Á chắt lọc từ hàng nghìn cú bấm máy trong nhiều dịp đến thăm Côn Đảo cùng các nhân chứng lịch sử. Chuyến đi để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong anh chính là 5 ngày đồng hành cùng 39 tử tù, cựu tù Côn Đảo, nghe nhân chứng lịch sử kể lại những tháng ngày chịu đớn đau, tủi nhục quyết giữ vững sự kiên trung của người chiến sĩ cách mạng.

Hình ảnh nữ du khách khóc, ôm ghì lấy cựu tù Phan Thị Bé Tư ngay trước cổng trại giam Phú Hải được Nguyễn Á chọn làm bìa cho quyển sách. Khoảnh khắc ấy, mọi người khóc, anh cũng rơi nước mắt. Một bức ảnh mà theo nhiếp ảnh gia

Nguyễn Á là có quá nhiều ân tình đọng lại. Trong sách, bên cạnh 200 bức ảnh ghi lại hành trình trở lại chốn xưa còn có những chia sẻ đầy cảm xúc từ chính các nhân chứng lịch sử.

Chạm vào lịch sử

Diễn ra từ ngày 27 đến hết ngày 30/7 tại Nhà Văn hóa Thanh niên TP Hồ Chí Minh, triển lãm ảnh “Tử tù, cựu tù Côn Đảo - Ngày trở lại” và “Biệt đội giữ bình yên “đất lửa”” của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á thu hút sự quan tâm của rất nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ. Nguyễn Ngọc Nhi (sinh viên Trường đại học Sài Gòn) cùng nhóm bạn say sưa lắng nghe chuyện kể từ chính các cựu tù Côn Đảo. Cựu tù Hà Văn Hiển lục lại ký ức ngày cũ khi đứng trước bức ảnh có gam màu tối với mình là nhân vật chính, ông Hiển kể: “Trong ảnh là bác đang mô phỏng lại cách nằm, sinh hoạt trong tư thế bị cùm chân suốt thời gian dài ở tù. Trại giam bác cùng các đồng đội khi đó gọi là cấm cố, tức là nơi tập trung những người ngoan cố chống lại bọn chúng…”.

Trước đây, Nhi đã đọc nhiều tài liệu, xem các phim ảnh về chốn “địa ngục trần gian” nhưng đây là lần đầu tiên cô được tiếp cận lịch sử từ lời kể của người trong cuộc. Cúi đầu cảm ơn, Nhi xin phép được ôm ông Hiển thật chặt để gửi lời tri ân đến ông và đồng đội. “Thời gian dài bị giam cầm, đòn tra tấn tàn ác nào cũng trải qua nên khi nhớ lại bác thấy ám ảnh lắm. Nhưng trong hoàn cảnh đó mới thấy được tình yêu mọi người dành cho đất nước và tấm lòng các đồng đội chia sẻ, sát cánh cùng nhau. Bác mong rằng thế hệ trẻ tụi con sẽ thấu hiểu sự hy sinh và tiếp tục sự nghiệp của ông cha”, cựu tù Hà Văn Hiển dặn dò các bạn trẻ.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á đã mời các tử tù, cựu tù tham gia buổi tọa đàm để giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về việc sống, chiến đấu và hy sinh của những chiến sĩ cách mạng ngoan cường ngày ấy. Cả hội trường im ắng khi nghe tử tù Lê Hồng Tư kể lại giai đoạn cam go nhất trong cuộc đối đầu của các tù chính trị với bên đàn áp và không khỏi xót xa lúc cựu tù Trần Kim Cúc nói về nỗi nhớ nhà, cựu tù Võ Ái Dân kể về cái khổ và sự đoàn kết, quyết tâm của những chiến sĩ cách mạng ngay cả lúc bị tra tấn dã man nhất…