Tại các tỉnh Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Ngãi hay Khánh Hòa, Đắk Lắk, câu chuyện “ly nông nhưng không ly hương” đang dần trở thành hiện thực. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp do thanh niên làm chủ đã chuyển mình mạnh mẽ nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật: từ trồng dược liệu dưới tán rừng, chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ gắn với truy xuất nguồn gốc.
Một trong những mô hình tiêu biểu gần đây là Chương trình “Tri thức trẻ tình nguyện chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho thanh niên miền núi” do Ban Thường vụ Thành Đoàn Đà Nẵng tổ chức. Ngày 16/12/2025, chương trình được triển khai tại xã Bến Giằng và xã Phước Chánh, hai địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn của thành phố Đà Nẵng.
Tại đây, các đoàn viên, thanh niên địa phương được trực tiếp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng cây chuối và cây quế gắn với ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, từ khâu chọn giống, quy trình chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh theo hướng bền vững. Đặc biệt, chương trình đã trao tặng 1.000 cây chuối giống nuôi cấy mô và 5.000 cây quế cho thanh niên miền núi là chủ hộ nghèo, cận nghèo. Chương trình không chỉ hỗ trợ vật chất, mà còn tạo cú huých về niềm tin và động lực lập nghiệp, cho thấy vai trò đồng hành của tổ chức Đoàn trong việc đưa tri thức khoa học đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu của thanh niên vùng khó.
Tại Bắc Trung Bộ, nhiều tổ chức Đoàn cơ sở đã trở thành “bà đỡ” cho các ý tưởng khởi nghiệp nông nghiệp của thanh niên. Ở Nghệ An, Hà Tĩnh, các tổ hợp tác thanh niên ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, cảm biến độ ẩm, nhật ký điện tử để trồng cam, trồng chè, nuôi ong lấy mật, đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Việc liên kết theo chuỗi, kết nối tiêu thụ qua sàn thương mại điện tử được tổ chức Đoàn các cấp hỗ trợ tập huấn, từng bước giúp sản phẩm nông nghiệp địa phương vươn ra thị trường rộng lớn hơn.
Điều đáng ghi nhận là tổ chức Đoàn không chỉ dừng lại ở việc phát động phong trào, mà ngày càng chú trọng chiều sâu: khảo sát nhu cầu thực tế, mời chuyên gia, tri thức trẻ, cán bộ kỹ thuật đồng hành lâu dài với thanh niên. Các lớp tập huấn, mô hình điểm, chuyến đi thực tế được thiết kế sát với điều kiện từng vùng sinh thái, từng nhóm đối tượng thanh niên. Qua đó, thanh niên không chỉ “biết làm” mà còn “biết tính toán”, “biết thị trường”, từng bước làm chủ sinh kế trên chính mảnh đất quê hương.
Trong bức tranh phát triển nông thôn mới, thanh niên đang từng ngày gieo những “mầm xanh” tri thức trên những miền đất khó. Và phía sau họ, tổ chức Đoàn vẫn lặng lẽ làm cầu nối, tạo nền tảng để những mầm xanh ấy bén rễ, lớn lên, góp phần làm giàu cho quê hương, làm dày thêm sức sống cho các vùng miền còn nhiều thách thức.
Điểm chung của các dự án khởi nghiệp thành công trong nông nghiệp là không chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà còn đưa tư duy mới, tri thức, dữ liệu và công nghệ vào quá trình canh tác.