Đơn giản hóa thủ tục cấp thẻ BHYT
Sáng 8-3, những bệnh nhân nhiễm HIV đầu tiên đang điều trị tại Trung tâm Y tế quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) đã nhận thuốc ARV (thuốc ức chế sự phát triển của virus HIV trong cơ thể người bệnh) từ nguồn bảo hiểm y tế (BHYT). Bắt đầu từ thời điểm này, BHYT sẽ chi trả tiền thuốc ARV, các xét nghiệm phục vụ điều trị và các dịch vụ đặc thù theo phạm vi, mức hưởng của người tham gia BHYT. Trong bối cảnh kinh phí tài trợ bị cắt giảm, việc BHYT chi trả thuốc ARV và các dịch vụ kỹ thuật khác cho bệnh nhân HIV là phương án khả thi, nhằm bảo đảm việc điều trị liên tục và lâu dài cho bệnh nhân, giúp công tác điều trị có những thay đổi theo hướng tích cực, thuận lợi và bảo mật.
Cả nước hiện có 188 cơ sở điều trị ARV cho bệnh nhân có BHYT. Dự kiến đến cuối năm 2019 sẽ có 40.000 bệnh nhân được nhận thuốc ARV do BHYT chi trả. Theo TS Hoàng Đình Cảnh, Phó cục trưởng Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), điều trị sớm và tuân thủ điều trị sẽ giúp người nhiễm HIV sống lâu, khỏe mạnh và ngăn ngừa khả năng lây nhiễm HIV ra cộng đồng. Chi phí thuốc ARV phác đồ bậc 1 khoảng hơn 4 triệu đồng/năm/người, phác đồ bậc 2 đắt gấp 7-8 lần, các chi phí khám bệnh, các xét nghiệm định kỳ và các dịch vụ đặc thù cũng khá cao. Việc tham gia BHYT (chi phí khoảng 730.000 đồng/năm/người) sẽ giúp bệnh nhân nhiễm HIV giảm gánh nặng tài chính cho chăm sóc sức khỏe.
Nhiều thủ tục đã được đơn giản hóa, nhằm tạo điều kiện cho người nhiễm HIV được tham gia BHYT. Thí dụ như: cấp thẻ BHYT có dán ảnh cho các trường hợp người nhiễm HIV không có giấy tờ tùy thân. Những người nhiễm HIV thì không nhất thiết tham gia BHYT theo hộ gia đình mà chỉ cần thông qua các trung tâm phòng, chống HIV/AIDS của tỉnh, thành phố và các cơ sở điều trị để lập danh sách hỗ trợ tham gia BHYT. Nhờ đó, tỷ lệ bệnh nhân điều trị ARV có thẻ BHYT tăng lên nhanh chóng: từ 30% (2015) lên 90% vào cuối năm 2018. Nhiều tỉnh, thành phố đạt 100% bệnh nhân đang điều trị ARV có thẻ BHYT. Chính phủ đặt mục tiêu 100% người nhiễm HIV có thẻ BHYT.
Hỗ trợ chi phí
Thay vì nhận thuốc miễn phí như trước đây, người nhiễm HIV có thẻ BHYT có trách nhiệm cùng chi trả tiền thuốc ARV theo quy định. Tuy nhiên, phí tham gia BHYT, chi phí đồng chi trả theo quy định của BHYT cũng trở thành gánh nặng đối với nhiều người nhiễm HIV.
Một bệnh nhân nhiễm HIV đã điều trị 5 năm tại Trung tâm y tế quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) cho biết, chương trình kết thúc năm 2018, và suốt ba tháng nay anh vẫn nhận thuốc ARV miễn phí. Hiện, bệnh nhân này chưa có thẻ BHYT, vì số tiền 730.000 đồng/năm cũng là nhiều so với những người bệnh như anh. Hiện, cả nước có hơn 115.000 người nhiễm HIV được điều trị ARV, hầu hết đều có thu nhập thấp. Trong khi điều trị ARV là điều trị liên tục và suốt đời. Khi biết thông tin hết năm 2018 các tổ chức quốc tế ngừng tài trợ thuốc ARV cho Việt Nam, nhiều bệnh nhân HIV đã rất lo lắng, bởi cuộc sống hằng ngày đã khó khăn, nay mất thêm khoản phí điều trị, thì chẳng biết làm sao!
Để giải quyết vấn đề này, nhiều tỉnh, thành phố đã phê duyệt kế hoạch hỗ trợ mua thẻ, hỗ trợ phần đồng chi trả cho các bệnh nhân nhiễm HIV. Hiện, đã có 30.000 thẻ BHYT được mua và cấp cho người nhiễm HIV tại 35/63 tỉnh thành phố. 18/63 tỉnh thành phố phê duyệt ngân sách cho hỗ trợ đồng chi trả thuốc ARV. Cục Phòng, chống HIV/AIDS đã đề xuất và được Quỹ toàn cầu phê duyệt hỗ trợ mua thẻ BHYT và đồng chi trả thuốc ARV cho 32 tỉnh dự án và 16 tỉnh ngoài dự án trong giai đoạn 2019-2020. TP Hà Nội đã phê duyệt kinh phí 1,6 tỷ đồng để hỗ trợ cùng chi trả thuốc ARV cho bệnh nhân HIV có thẻ BHYT. Hà Nội đang duy trì 22 phòng khám ngoại trú điều trị cho hơn 13.000 bệnh nhân, triển khai cấp thuốc ARV bằng nguồn BHYT tại năm cơ sở điều trị, gồm: Bệnh viện Phổi, Bệnh viện Đa khoa Vân Đình, Trung tâm Y tế quận Long Biên, Trung tâm Y tế quận Đống Đa, Trung tâm Y tế quận Nam Từ Liêm.
Các rào cản đang dần được tháo gỡ, nhờ sự chung tay của các cơ quan chức năng, để các bệnh nhân nhiễm HIV có thể tiếp tục điều trị liên tục và lâu dài!
